Σαν σήμερα: Η Ελλάδα επιβάλλει εμπάργκο στην ΠΓΔΜ

Ύστερα από τρία χρόνια μεγάλης διπλωματικής έντασης, και αφού Ελλάδα και Σκόπια έχουν απορρίψει τις προτάσεις συναίνεσης, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον Ανδρέα Παπανδρέου κυρήσσει μονομερές εμπάργκο στην ΠΓΔΜ, εξαιτίας του προβλήματος του ονόματος της γειτονικής χώρας. Χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία και η Ιαπωνία έχουν ήδη αναγνωρίσει τα Σκόπια με το συνταγματικό τους όνομα («Δημοκρατία της Μακεδονίας»), ενώ μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν αναγνωρίσει διπλωματικά τη χώρα με το όνομα ΠΓΔΜ (Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας).

Η Ελλάδα, αλλά και τα Σκόπια, έχουν απορρίψει το συμβιβαστικό όνομα «Νέα Μακεδονία», με τη γειτονική χώρα να έχει απορρίψει επίσης και το όνομα «Σλαβομακεδονία». Έναν μόλις μήνα πριν το εμπάργκο, ο τότε αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Θεόδωρος Πάγκαλος, θέτει τρεις όρους στην ΠΓΔΜ, με σκοπό τη βελτίωση των διμερών σχέσεων:

• Να αλλάξει σημαία
• Να αλλάξει Σύνταγμα
• Να διακηρύξει πως τα σύνορα είναι οριστικά.

Η απάντηση των Σκοπίων διά στόματος του προέδρου Κίρο Γκλιγκόροφ ήταν: «Δεν θα αλλάξουμε το όνομα μόνο και μόνο επειδή μας το ζητάει η Ελλάδα».

Μια εβδομάδα μετά από την αναγνώριση του ονόματος ΠΓΔΜ από τις ΗΠΑ, η Ελλάδα αποφασίζει να κηρύξει εμπάργκο. Το εμπάργκο περιελάμβανε την παύση της λειτουργίας του ελληνικού προξενείου στα Σκόπια και τη διακοπή διακίνησης εμπορευμάτων από και προς τη γειτονική χώρα μέσω του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Η ΝΔ και η ΠΟΛΑΝ συμφωνούν με αυτό το μέτρο, ενώ αντίθετοι είναι ΚΚΕ και Συνασπισμός.

Πολλές ήταν οι χώρες που εξέφρασαν την ανησυχία τους γι' αυτήν την κίνηση. Ανάμεσά τους οι ΗΠΑ, η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, το Βέλγιο, η Τουρκία και η Βουλγαρία. Η Τουρκία μάλιστα (μαζί της και η Αλβανία) προσέφερε τα λιμάνια της για τη διακίνηση των προιόντων της ΠΓΔΜ.

Το εμπάργκο και οι τεταμένες σχέσεις λύθηκαν προσωρινά τον Σεπτέμβριο του 1995. Στις 13 Σεπτεμβρίου, Ελλάδα και ΠΓΔΜ υπέγραψαν μια ενδιάμεση συμφωνία. Η Ελλάδα αναγνώρισε τα Σκόπια με το όνομα ΠΓΔΜ και εκείνη με τη σειρά της εγκατέλειψε τον ήλιο της Βεργίνας ως εθνικό σύμβολο. Τα υπάρχοντα σύνορα θα επρέπε να παραμείνουν τα ίδια, με τις δυο χώρες να δεσμεύονται πως θα τα σεβαστούν.

Οι 19 μήνες του εμπάργκο κόστισαν στην ΠΓΔΜ περίπου 1,5 δισ. δολάρια, με πολλά εργοστάσια να κλείνουν λόγω των προβλημάτων ανεφοδιασμού από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Ακόμα και οι κάτοικοι της ΠΓΔΜ συνεχίζουν να παραδέχονται πως η χώρα δεν μπορεί να αναπνεύσει οικονομικά χωρίς την Ελλάδα. Το «Σκοπιανό», όπως ονομάστηκε το όλο ζήτημα, παραμένει άλυτο μέχρι και σήμερα.