Η χώρα που κλείνει φέτος 40 χρόνια συνεχούς πολέμου

Το 1978 το Κομμουνιστικό Κόμμα του Αφγανιστάν ανατρέπει τον εθνικιστή Μοχάμεντ Νταούντ Χαν με τα όπλα κερδίζοντας την εξουσία στην χώρα της Ασίας. Κανείς όμως δεν γνώριζε τότε πως η ένοπλη διαμάχη που ξεκίνησε τότε θα κρατούσε 40 συνεχόμενα χρόνια, αλλάζοντας πολλά πρόσωπα και φάσεις.

Δεν μπορούμε καν να φανταστούμε πώς είναι να γνωρίζεις πώς για κάτι λιγότερο από μισό αιώνα, μια ένοπλη σύγκρουση λαμβάνει χώρα δίπλα ή λίγα χιλιόμετρα από το σπίτι σου. Μάλλον από κάποια στιγμή και μετά γίνεται καθημερινότητα. Αλλά όπως λένε, ο πόλεμος δεν συνηθίζεται.

Στην Μιάνμαρ, ο εμφύλιος κρατά από το 1948 και μόλις πρόσφατα έγιναν κάποιες ενέργειες για να αποκλιμακωθεί η ένταση. Στο Αφγανιστάν, οι φάσεις του πολέμου είχαν διαφορετικούς πρωταγωνιστές αυτά τα 40 χρόνια. Από το 1979 κιόλας, ένας εμφύλιος στις τάξεις του τοπικού Κομμουνιστικού Κόμματος, ήταν η αφορμή για την εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στην Καμπούλ, με το πρόσχημα πως θέλει να προστατέψει την επανάσταση.

Την επόμενη χρονιά, το Κομμουνιστικό Κόμμα επικρατεί. Ωστόσο αυτό έχει ως Αποτέλεσμα την δημιουργία σωμάτων ανταρτών που θέλουν να απελευθερώσουν το Αφγανιστάν από τους κομμουνιστές άθεους. Αυτά τα σώματα ήταν οι λεγόμενοι Μουτζαχεντίν. Οι ΗΠΑ, το Πακιστάν και άλλες χώρες αποφασίζουν να τους βοηθήσουν με κάθε τρόπο.

Τα επόμενα πέντε χρόνια, θα βρουν την επαρχία του Αφγανιστάν σε συνεχή σύγκρουση. Από την μια οι κυβερνητικές δυνάμεις μαζί με τους Σοβιετικούς και από την άλλη οι Μουτζαχεντίν που υποστηρίζονται κυρίως από την Δύση.

Το δόγμα του «Τζιχάντ» αρχίζει να εξαπλώνεται. Ο ιερός πόλεμος βρίσκεται στο Αφγανιστάν. Ακόμα και στις ΗΠΑ, δημοσιεύονται άρθρα υπέρ των ανταρτών στο Αφγανιστάν. Αυτό που συμβαίνει τώρα με τον ISIS, δηλαδή το ότι μουσουλμάνοι απ’ όλον τον κόσμο βοηθούν εθελοντικά τον ιερό πόλεμο του Ισλάμ, είχε συμβεί και την δεκαετία του ’80 στο Αφγανιστάν.

Η CIA εκπαιδεύει τους αντάρτες που παίρνουν υπό τον έλεγχο τους κάποιες επαρχίες, την ώρα που τα αστικά κέντρα παραμένουν στην ζώνη επιρροής της Μόσχας. Από το 1986 μέχρι το 1988, οι ΗΠΑ θα εφοδιάσουν τους αντάρτες με αντιαεροπορικά πυρά, αφού οι Σοβιετικοί τους επιτίθονταν από αέρος. Το 1988, την χρονιά που ο Οσάμα Μπιν Λάντεν ίδρυσε την Αλ – Κάιντα, Οι ΗΠΑ, το Πακιστάν και η Σοβιετική Ένωση, που βρισκόταν σε κρίση, συμφώνησαν να σταματήσουν τις συγκρούσεις.

Όμως οι συγκρούσεις δεν σταμάτησαν. Ο εμφύλιος θα συνεχιστεί μέχρι το 1992. Οι αντάρτες στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου. Πολλοί ανεξαρτητοποιήθηκαν και έφτιαξαν τις δικές τους πολιτοφυλακές, κάνοντας εμπόριο όπλων και ηρωίνης. Το Αφγανιστάν είναι εντελώς ακυβέρνητο.

Το 1996 μια ομάδα ανταρτών, που καθοδηγείται από τον Μουλά Ομάρ και υποστηρίζεται από τις αρχές του Πακιστάν και τα χρήματα της Σαουδικής Αραβίας, έρχεται στο προσκήνιο. Ονομάζουν του εαυτούς του Ταλιμπάν. Στα επόμενα χρόνια, οι Ταλιμπάν έχουν υπό την κατοχή τους το 90% της χώρας. Ο Μπιν Λάντεν τους δίνει χρήματα και εγκαθίστα την Αλ – Κάιντα στην Καμπούλ.

Οι Ταλιμπάν καταπατούν ανθρώπινα δικαιώματα. Μόλις τρείς χώρες αναγνώρισαν το καθεστώς τους (Πακιστάν, Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ). Χιλιάδες Αφγανοί εγκαταλείπουν την πατρίδα τους, όσο το καθεστώς γίνεται όλο και πιο σκληρό.

Μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, από την Αλ – Κάιντα, οι ΗΠΑ εισβάλλουν στην Καμπούλ. Οι Ταλιμπάν θα ηττηθούν, αλλά όσο οι Αμερικάνοι στέλνουν όλο και περισσότερο στρατό, εκείνοι έχουν τον χρόνο να ανασυνταχθούν. Το 2007 θα καταφέρουν να πάρουν ξανά υπό τον έλεγχό τους κάποιες περιοχές. Το 2011 ο Μπιν Λάντεν σκοτώνεται από Αμερικανούς στρατιώτες, ενώ κρυβόταν στο Πακιστάν.

Από το 2016 μέχρι και σήμερα, οι επιθέσεις τον Ταλιμπάν στην Καμπούλ όλο και αυξάνονται. Η παρουσία του ISIS στην χώρα, αν και πλέον έχει μειωθεί, οδήγησε σε ακόμα μια διαμάχη τους Ταλιμπάν. Τα περίπου 35 εκατομμύρια των κατοίκων, αν είναι πια τόσοι, ζουν έναν εφιάλτη εδώ και 40 χρόνια, που δεν φαίνεται να σταματά. Η σύγχρονη ιστορία του Αφγανιστάν είναι ένα κεφάλαιο πολέμου. Ψυχρού, εξουσίας και λαθρεμπορίου. Πρόκειται για έναν εμφύλιο που έγινε παγκόσμια υπόθεση.