Σαν σήμερα: Η τραγωδία της επετείου του Γοργοποτάμου με 13 νεκρούς

Η τραγωδία της επετείου του Γοργοποτάμου στις 29 Νοεμβρίου του 1964, δεν ήταν μόνο αιτία ώστε να σκοτωθούν 13 άνθρωποι και να τραυματιστούν άλλοι 45 αλλά ήταν και αφορμή για τις ραγδαίες εξελίξεις στο πολιτικό τοπίο της Ελλάδας που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια.

Εκείνη την ημέρα, γιορτάστηκε η 22η επέτειος της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου, που είχε γίνει στις 25 Νοεμβρίου του 1942. Χιλιάδες κόσμου μαζεύτηκαν για να τιμήσουν την επέτειο, που για πρώτη φορά διοργανώθηκε από επίσημο ελληνικό κράτος. Στην κυβέρνηση βρισκόταν τότε η «Ένωση Κέντρου» με πρωθυπουργό των Γεώργιο Παπανδρέου. Η πολιτική κατάσταση ήταν τεταμένη, με την παραίτηση του αναπλ. Υπουργού Συντονισμού, Ανδρέα Παπανδρέου, λίγες μόλις ημέρες πριν από το τραγικό συμβάν, όταν και κατηγορήθηκε για το «Σκάνδαλο Σκιαδαρέση».

Η τελετή κυλούσε ομαλά, μέχρι που επικράτησε ένταση επειδή δεν επετράπη στις αντιστασιακές ομάδες να καταθέσουν στεφάνι. Το πλήθος, που προερχόταν κυρίως από τον χώρο της Αριστεράς, αποδοκίμασε την κυβερνητική αντιπροσωπεία, μέχρι που η τελευταία αποχώρησε. Οι εφημερίδες της εποχής έλεγαν πως το πλήθος έφτανε έως και τις 20.000 κόσμου.

Λίγο πριν από τις 1.30 το μεσημέρι, ακούστηκε μια δυνατή έκρηξη. Το πλήθος άρχισε να τρέχει πανικόβλητο, θεωρώντας πως οι άνδρες της χωροφυλακής είχαν ανοίξει πυρ. Όταν τα πράγματα ηρέμησαν, αποκαλύφθηκε τι πραγματικά είχε συμβεί.

Σύμφωνα με πηγές και έρευνες των αστυνομικών αρχών, ένας άνδρας είχε πατήσει μια αμερικανική νάρκη, η οποία βρισκόταν ακόμα στο σημείο και με την έκρηξη της σκόρπισε τον θάνατο. 13 άνθρωποι έπεσαν νεκροί ενώ 45 τραυματίστηκαν και μεταφέρθηκαν στα πλησιέστερα νοσοκομεία. Το επίσημο πόρισμα της αστυνομίας ήταν πως επρόκειτο για ατύχημα, με την νάρκη να έχει τοποθετηθεί στο σημείο από τον καιρό του Εμφυλίου Πολέμου και δεν είχε αφοπλιστεί όταν έγινε η εκκαθάριση της περιοχής. Ο αριθμός των θυμάτων ήταν μεγάλος, όπως έλεγε το πόρισμα της ειδικής επιτροπής, λόγω του συνωστισμού αλλά και του είδους της νάρκης.

Η Αριστερά αμφισβήτησε την εκδοχή και έκανε λόγο για σχέδιο δολοφονίας. Η ΕΔΑ δεν πήρε επίσημη θέση, ενώ οι Θεοδωράκης και Κύρκος που επισκέφθηκαν το σημείο την επόμενη μέρα, έκαναν λόγο για οργανωμένη δολοφονία, όπως έγραψε ο Παύλος Πετρίδης στο βιβλίο του «Η δίκη του Γοργοποτάμου».

Αμέσως μετά την έκρηξη ακολούθησαν επεισόδια, με την αστυνομία να προβαίνει σε 18 συλλήψεις. Ανάμεσά τους, ο στρατηγός του ΕΛΑΣ, Αυγερόπουλος και ο στρατηγός του ΕΔΕΣ, Κοσίντας. Οι 18 συλληφθέντες οδηγήθηκαν σε δική, που άρχισε στην Λαμία τον Μάιο του 1965. 12 από αυτούς καταδικάστηκαν σε φυλάκιση έως και 3 έτη, ενώ οι 6 αθωώθηκαν. Οι καταδικασθέντες άσκησαν έφεση και αφέθηκαν ελεύθεροι.