«Αφήσαμε τις τράπεζες να χρεοκοπήσουν»

Η Ισλανδία βρέθηκε στη δίνη της οικονομικής κρίσης το 2008.

Πολλοί ισχυρίστηκαν πως η κρίση της ήταν μεγαλύτερη από αυτή της Ελλάδας. Σήμερα όμως η Ισλανδία έχει σταθεί στα πόδια της. Η οικονομία άρχισε να αναπτύσσεται και η ανεργία λιγοστεύει.

Τι τους οδήγησε σε αυτή την ανοδική πορεία; Ο πρόεδρος της Ισλανδίας Όλαφουρ Γκρίμσον απαντά πως η αντιμετώπιση της κρίσης ήταν τελείως διαφορετική σε σχέση με την Ελλάδα.

Όπως δήλωσε στην Deutsche Welle o Όλαφουρ Γκρίμσον, η κυβέρνηση διαπίστωσε πως ουσιαστικά η κρίση της Ισλανδίας ήταν κυρίως μια βαθιά πολιτική και κοινωνική κρίση και όχι απλώς χρηματοοικονομική. Αυτό ήταν αρκετό για να αποφασίσουν ποιες θα ήταν οι επόμενες κινήσεις τους.

Έτσι στόχος τους έγινε η απονομή της δικαιοσύνης και η αλλαγή των μηχανισμών λήψης αποφάσεων. Κυρίως όμως δεν ακολούθησαν τις δυτικές συνταγές για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημά τους.

Έτσι η Ισλανδία δεν έκανε τίποτε για να διασώσει τις τράπεζές της.

«Αφήσαμε τις τράπεζες να χρεοκοπήσουν. Διερωτήθηκα πολλές φορές γιατί να αντιμετωπίζουμε τις τράπεζες σαν να είναι οι ¶γιοι Τόποι της οικονομίας. Τι είναι αυτό που ξεχωρίζει τις τράπεζες από άλλες επιχειρήσεις; Οι τράπεζες είναι μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις και όταν διαπράττουν μεγάλα λάθη θα πρέπει να χρεοκοπούν. Σε διαφορετική περίπτωση τους δημιουργούμε την εντύπωση πως μπορούν να παίρνουν μεγάλα ρίσκα χωρίς ευθύνη. Δεν γίνεται όταν έχουν επιτυχία να σημειώνουν μεγάλα κέρδη και όταν αποτυγχάνουν να καλείται ο φορολογούμενος να πληρώσει τον λογαριασμό», εξηγεί ο Ισλανδός πρόεδρος.

Η Ισλανδία επένδυσε πολύ και στην Πρόνοια. Έδωσε τη δυνατότητα στους πολίτες να συμμετάσχουν στις πολιτικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις. Έφτιαξαν νέες τράπεζες.

Ακόμη και σήμερα πολλοί υποστηρίζουν ότι η Ισλανδία τα κατάφερε επειδή απλά είχε το δικό της νόμισμα και δεν ήταν μέλος της Ευρωζώνης. Τι απαντά ο Γκρίμσον: «Φυσικά και βοήθησε πολύ το γεγονός ότι είχαμε το δικό μας νόμισμα. Προχωρήσαμε στην υποτίμηση της κορώνας και αυτό ήταν σημαντικό».

«Η ισλανδική εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει ως "εγερτήριο κάλεσμα" για τους άλλους. Να τους κάνει να επανεξετάσουν τις καθεστηκυίες στρατηγικές των τελευταίων 30 ετών. Η αντίδραση του ΔΝΤ στην ισλανδική περίπτωση ήταν ενδιαφέρουσα. Το πρόγραμμα διαχείρισης της κρίσης του ΔΝΤ ολοκληρώθηκε πριν από ενάμιση χρόνο. Στην αποχαιρετιστήρια σύσκεψη οι υψηλόβαθμοι εκπρόσωποι του ΔΝΤ παραδέχθηκαν ότι διδάχθηκαν πολλά από την ισλανδική εμπειρία», καταλήγει ο Όλαφουρ Γκρίμσον.