Πώς αμείβονται οι επιπλέον ώρες εργασίας

Όλα τα δεδομένα για μερική και πλήρη απασχόληση - Ποτε στοιχειοθετείται υπερωρία, υπερεργασία και πώς αμείβονται. Τι αλλάζει στη μερική απασχόληση

Με τρεις ταχύτητες θα τρέχει η νόμιμη αποζημίωση των επιπλέον ωρών εργασίας σε μερική και πλήρη απασχόληση, μετά την ψήφιση των προωθούμενων διατάξεων του αναπτυξιακού πολυνομοσχεδίου.

Στη μερική απασχόληση θεσμοθετείται πλέον προσαύξηση 12% για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας πέρα από τη συμφωνηθείσα, ενώ για όσους ξεπερνούν ημερησίως ή εβδομαδιαίως τα όρια της πλήρους απασχόλησης ισχύει ήδη προσαύξηση 20% για υπερεργασία και 40% για υπερωρία. Στο νέο καθεστώς, η πρόσθετη εργασία στη μερική απασχόληση δεν θα μπορεί πλέον αθροιστικά με τη συμφωνηθείσα να υπερβαίνει το ημερήσιο ωράριο, δηλαδή τις 9 ώρες για 5νθήμερη εργασία και τις 8 ώρες για 6ήμερη εργασία.

Αναλυτικά, το νόμιμο ανώτατο ημερήσιο ωράριο εργασίας ενός μισθωτού που απασχολείται με καθεστώς 5νθήμερης πλήρους εβδομαδιαίας εργασίας αντιστοιχεί σε 9 ώρες. Αντίθετα, για όσους απασχολούνται με καθεστώς 6ήμερης πλήρους εβδομαδιαίας εργασίας, το νόμιμο ανώτατο ημερήσιο ωράριο είναι 8 ώρες.

Οι προσαυξήσεις των αμοιβών για την επιπλέον εργασία διαμορφώνονται έτσι σε τρία επίπεδα:

1. Υπερεργασία: Σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως 40 ώρες την εβδομάδα, ο εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται 5 επιπλέον ώρες την εβδομάδα χωρίς αυτό να λογίζεται υπερωρία.

Οι ώρες αυτές υπερεργασίας (41η, 42η, 43η, 44η, 45η ώρα) αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 20% και δεν συνυπολογίζονται στα επιτρεπόμενα όρια υπερωριακής απασχόλησης. Για όσους μισθωτούς δουλεύουν 6ήμερο η υπερεργασία ανέρχεται σε 8 ώρες την εβδομάδα (από 41η έως 48η ώρα).

Προσοχή, για να προκύψει υπερεργασία και ο μισθωτός να δικαιούται το επιπλέον 20% στο ωρομίσθιό του, κριτήριο αποτελεί όχι η ημερήσια, αλλά η εβδομαδιαία απασχόληση, και μάλιστα εκείνη που πραγματοποιείται κατά τις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας (δεν υπολογίζονται Κυριακές και αργίες).

Επομένως, αν ο μισθωτός δεν υπερβεί κατά τις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας το συμβατικό εβδομαδιαίο όριο των 40 ωρών, δεν δικαιούται την πρόσθετη αμοιβή (ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 20%), διότι δεν έχει πραγματοποιήσει υπερεργασία. Δηλαδή, αν το σύνολο των ωρών δεν υπερβαίνει τις 40 ώρες εβδομαδιαίως δεν υπάρχει υπερεργασία. Για να υπάρχει υπερεργασία, απαιτείται υπέρβαση των 40 ωρών εβδομαδιαίως και μέχρι 45 ωρών επί 5νθημέρου (5 ώρες υπερεργασία) και μέχρι 48 ωρών επί εξαημέρου (8 ώρες υπερεργασία).

2. Υπερωρία: Σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως 40 ώρες την εβδομάδα, ως υπερωριακή εργασία θεωρείται η απασχόληση πέραν των 9 ωρών ημερησίως, προκειμένου για εργαζόμενους με το σύστημα της 5νθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας. Αντίθετα για τους εργαζόμενους με το σύστημα της 6ήμερης εβδομαδιαίας εργασίας, ως υπερωριακή εργασία θεωρείται η απασχόληση πέραν των 8 ωρών ημερησίως.

Η υπερωρία αμείβεται με το ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 40% (αμοιβή μέχρι τη συμπλήρωση 120 ωρών ετησίως, τηρουμένων των διατάξεων για τη νομιμοποίηση της υπερωριακής απασχόλησης). Προσοχή, στην περίπτωση της υπερωριακής εργασίας, λαμβάνεται υπόψη όχι η εβδομαδιαία, αλλά η ημερήσια εργασία.

Αυτό σημαίνει πως, αν ένας μισθωτός 6ήμερης εβδομαδιαίας εργασίας υπερβεί τις 8 ώρες την ημέρα, δικαιούται προσαύξηση στο ωρομίσθιο του 40% για την 9η και κάθε επόμενη ώρα, ανεξάρτητα αν θα υπερβεί σε επίπεδο εβδομάδας τις 40 ώρες εργασίας αθροιστικά.

Δηλαδή υφίσταται υπερωριακή εργασία όταν ο μισθωτός απασχοληθεί πέραν των οκτώ ωρών ημερησίως (για εξαήμερη εργασία) ή πέραν των εννέα ωρών ημερησίως (για πενθήμερη εργασία), έστω και αν με την υπεραπασχόληση αυτή δεν πραγματοποιείται υπέρβαση του οριζόμενου από το νόμο ανωτάτου ορίου εβδομαδιαίας εργασίας (40 ώρες).

Αντίστοιχα, η πέραν των 45 ωρών την εβδομάδα απασχόληση του μισθωτού στις επιχειρήσεις 5νθήμερης απασχόλησης θεωρείται υπερωριακή απασχόληση, όπως το ίδιο συμβαίνει και για τους εργαζομένους που δουλεύουν 6ήμερο και ξεπερνούν τις 48 ώρες την εβδομάδα. Δηλαδή για να υπάρχει υπερωρία, απαιτείται η υπέρβαση των 9 επί πενθημέρου ή των 8 επί εξαημέρου ωρών την ημέρα, ανεξαρτήτως εβδομαδιαίου ωραρίου.

3. Πρόσθετη εργασία στη μερική απασχόληση: Η επιπλέον εργασία στη μερική απασχόληση, εφόσον δεν ξεπερνούσε κατά περίπτωση λόγω εβδομαδιαίου ή ημερήσιου ωραρίου τα ανωτέρω όρια της υπερεργασίας ή της υπερωρίας δεν αμείβοταν με προσαύξηση. Πλέον προβλέπεται προσαύξηση 12% επί της συμφωνηθείσας αμοιβής για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας που θα παράσχει ο μισθωτός απασχολούμενος στη μερική απασχόληση.

Με τη νέα διάταξη τίθεται πρόσθετη ρήτρα που ορίζει πως η πρόσθετη εργασία μπορεί να πραγματοποιηθεί κατ' ανώτατο όριο μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ημερήσιου ωραρίου του συγκρίσιμου εργαζομένου (μέχρι 9 ώρες την ημέρα για 5νθήμερο και μέχρι 8 ώρες την ημέρα για 6ήμερο).