Το ελληνικό χωριό που οι άνθρωποι μιλάνε με σφυρίγματα

Για πάνω από δυο χιλιετίες, οι κάτοικοι του χωριού Αντιά στην Νότια Εύβοια, χρησιμοποιούν μια παράξενη γλώσσα. Αυτή η γλώσσα αποτελείται από σφυρίγματα και οι άνθρωποι συνεννοούνταν για τα πάντα «μιλώντας» την. Σήμερα, ελάχιστα άτομα έχουν απομείνει που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον συγκεκριμένο κώδικα επικοινωνίας.

Το χωριό είναι σχεδόν κρυμμένο ανάμεσα από τις κορυφές Αηδόνι και Μηλιά του όρους Οχή. To BBC έκανε ένα μεγάλο αφιέρωμα στην σφυριχτή γλώσσα, που μπορείς να ακούσεις μέσα στα βουνά αν επισκεφθείς το χωριό. Στην γλώσσα της Αντιάς, κάθε σφύριγμα αντιστοιχεί σε ένα γράμμα της αλφαβήτου και τα διάφορα και συνεχόμενα σφυρίγματα δημιουργούν ολόκληρες λέξεις. Η γλώσσα κατάφερε να επιβιώσει για αιώνες και μόνοι οι κάτοικοι των χωριών της Αντιάς, του Σιμικόκου και του Ευαγγελισμού, που την μάθαιναν στα παιδιά τους, μπορούσαν να συνεννοηθούν σε αυτή.

Η ανακάλυψη της γλώσσας από τα Μέσα έγινε το 1969, όταν τα σωστικά συνεργεία βρέθηκαν στην περιοχή με σκοπό την ανεύρεση ενός πιλότου. Από τότε πολλά ντοκιμαντέρ έχουν γίνει για την σφυριχτή γλώσσα, όπως τα δυο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους «Αντιά» (1980) του Σταύρου Ιωάννου και «Το Χωριό που Σφυρίζει» (2010) της Κατερίνας Ζουλά. Η σειρά εκπομπών «Μένουμε Ελλάδα» επίσης επισκέφθηκε το χωριό, όπως και η εκπομπή της Joanna Lumley «Greek Odyssey». Τι ίδιο έκανε βέβαια και το BBC.

Ο πληθυσμός του χωριού πλέον έχει μειωθεί δραματικά. Το 2013 διοργανώθηκε το «Πρώτο Φεστιβάλ Σφυριχτής Γλώσσας» που ευαισθητοποίησε το κοινό για την εκμάθησή της. Ομάδες γλωσσολόγων έχουν ταξιδέψει στο χωριό για να μελετήσουν την γλώσσα, η οποία έχει προταθεί να αναγνωριστεί ως προστατευόμενη γλώσσα από την UNESCO.

Υπάρχουν περίπου 70 σφυριχτές γλώσσες σε όλον τον κόσμο, οι οποίες είναι αντικείμενο μελέτης. Λέγεται πως η γλώσσα της Αντιάς προήλθε από τους Πέρσες που πριν από 2.500 χρόνια αναζήτησαν καταφύγιο στα βουνά της περιοχής, μετά την ήττα τους στην ναυμαχία της Σαλαμίνας. Υπάρχουν φυσικά και διαφορετικές θεωρίες, με μια άλλη να λέει πως η γλώσσα μεταφέρθηκε εκεί το 1469 από κατοίκους τη; Αίνου στη Θράκη, οι οποίοι ήταν αιχμάλωτοι των Βενετών.

Οι κάτοικοι του χωριού ελπίζουν πως με τη βοήθεια των ντοκιμαντέρ και του ενδιαφέροντος που συγκεντρώνει γύρω της, η γλώσσα θα καταφέρει να διασωθεί και να συνεχιστεί αυτή η όμορφη και ξεχωριστή παράδοση αιώνων.