Σαν σήμερα: Το «όχι» του Τάσσου Παπαδόπουλου στο σχέδιο Ανάν

Ο Γκανέζος Κόφι Ανάν, διετέλεσε γενικός γραμματέας του ΟΗΕ από το 1997 μέχρι και το 2006. Ο 7ος στη σειρά γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, έμεινε στο μυαλό των Ελλήνων και των Κυπρίων για το περιβόητο σχέδιο Ανάν, που επιχείρησε να δώσει μια λύση στο Κυπριακό.

Το αρχικό σχέδιο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στον τότε πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη και στον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Ραούφ Ντενκτάς, τον Νοέμβριο του 2002. Ένα μήνα αργότερα έγιναν εισηγήσεις και από τις δυο πλευρές για να έχουμε την δεύτερη εκδοχή του σχεδίου στις 11 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.

Στην σύνοδο κορυφής της Κοπεγχάγης, την ενταξιακή σύνοδο για την Κύπρο, ο «υπουργός Εξωτερικών» του Ψευδοκράτους και ο Γενικός Εισαγγελέας της Κύπρου, Αλέκος Μαρκίδης, δεν τα βρήκαν και οι διαβουλεύσεις ναυάγησαν. Η Κύπρος τελικά εντάχθηκε στην ΕΕ χωρίς τον όρο της επίλυσης του Κυπριακού που της είχε τεθεί. Οι Τουρκοκύπριοι μόλις κατάλαβαν ότι θα βρεθούν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντέδρασαν έντονα.

Οι εκλογές που έγιναν στην Κύπρο ανέδειξαν νικητή τον Τάσσο Παπαδόπουλο, που στηρίχτηκε από το ΔΗΚΟ και το ΑΚΕΛ. Το τρίτο σχέδιο απορρίπτεται από τον Ντενκτάς αλλά όχι από τον Παπαδόπουλο. Ο Κόφι Ανάν προτείνει να υπάρξει ρύθμιση των σημείων που διαφωνούν οι δυο πλευρές από τον ΟΗΕ, κάτι σαν διαιτησία του ΟΗΕ με απλά λόγια. Ο Ντενκτάς αυτή τη φορά δέχεται την πρόταση του γενικού γραμματέα και αποφασίζεται η διεξαγωγή δημοψηφισμάτων και στις δυο πλευρές. Η ημερομηνία αποφασίστηκε από τους δυο ηγέτες στην Ελβετία. Το δημοψήφισμα θα γινόταν στις 24 Απριλίου του 2004.

Δεκαεφτά μέρες πρίν το δημοψήφισμα, στις 7 Απριλίου του 2004, ο πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος απευθύνεται στον λαό μέσω διαγγέλματος ζητώντας την καταψήφιση του σχεδίου Ανάν. Με δάκρυα στα μάτια, ο Τάσσος Παπαδόπουλος είπε μεταξύ άλλων: «Λυπούμαι ειλικρινά, γιατί δεν μπορώ να αποδεχθώ και να υπογράψω το Σχέδιο Ανάν όπως, τελικά, διαμορφώθηκε. Παρέλαβα Κράτος διεθνώς αναγνωρισμένο. Δεν θα παραδώσω κοινότητα χωρίς δικαίωμα λόγου διεθνώς και σε αναζήτηση κηδεμόνα. Και όλα αυτά έναντι κενών, παραπλανητικών, δήθεν, προσδοκιών. Έναντι της ανεδαφικής ψευδαίσθησης ότι η Τουρκία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της». 

Απόσπασμα από το διάγγελμα:

Το ιστορικό αυτό διάγγελμα συγκίνησε την πλειοψηφία του κόσμου, εντός και εκτός Κύπρου. Στις 24 Απριλίου του 2004, οι Ελληνοκύπριοι θα ψηφίσουν «Όχι» στο σχέδιο Ανάν σε ποσοστό 74%, την ίδια στιγμή που οι Τουρκοκύπριοι το υπερψήφισαν σε ποσοστό 65%. Το διάγγελμα έγινε Μεγάλη Τετάρτη. Ο βαθύς διχασμός που ακολούθησε σημάδεψε την Κύπρο και ιδιαίτερα την πολιτική των κομμάτων της, με τις πολιτικές θέσεις των κομμάτων να καθορίζονται από εκείνη την περίοδο ακόμα και σήμερα. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος έφυγε από την ζωή στις 12 Δεκεμβρίου του 2008...

Ολόκληρο το διάγγελμα του Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου: