Σαν σήμερα: Γεννήθηκε ο άνθρωπος που άλλαξε για πάντα το σινεμά

Ο Τσάρλι Τσάπλιν στο μυαλό πολλών είναι μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Ειδικά στις ΗΠΑ. Όμως κανείς δεν μπορεί να του αρνηθεί το ταλέντο του και το γεγονός πως ήταν ο άνθρωπος που άλλαξε για πάντα τον κινηματογράφο, με τις ταινίες του αλλά και την έμπνευση του Σαρλό, του ατσούμπαλου «αλητάκου» που διατηρεί τις ευαισθησίες και το ήθος του σε έναν κόσμο που τα έχανε.

Γεννήθηκε στην Αγγλία στις 16 Απριλίου του 1889. Οι γονείς του ήταν καλλιτέχνες του μιούζικ χολ. Ο πατέρας του εγκατέλειψε την οικογένειά έναν χρόνο μετά την γέννηση του εξαρτημένος από το αλκοόλ. Η μητέρα του αρχικά έπαιρνε τον ίδιο και τα αδέρφια του σε περιοδείες σε όλη τη χώρα, αλλά κάποια στιγμή αντιμετώπισε ένα πρόβλημα υγείας και παράτησε την καριέρα της για να εργαστεί ως ράφτρα. Τα παιδικά χρόνια του Τσάπλιν ήταν γεμάτα φτώχια και δυσκολίες. Όταν ήταν έξι ετών η μητέρα του μπήκε στο άσυλο φτωχών, με τον Τσάρλι και τον αδερφό του Σίντνεϊ να μεταφέρονται σε σχολείο για εγκαταλελειμμένα παιδιά.

Τρία χρόνια αργότερα, ο πατέρας τους ανέλαβε την επιμέλειά τους με δικαστική απόφαση, την στιγμή που η μητέρα του μπήκε στο άσυλο φρενοβλαβών. Όμως εκείνος συνέχισε να πίνει και τα δυο παιδιά μεγάλωναν με την επίσης αλκοολική ερωμένη του. Τα παιδικά του χρόνια δεν θα μπορούσαν να είναι χειρότερα, όμως αποτέλεσαν έμπνευση για την μετέπειτα πορεία του.

@wikipedia.org

Βγήκε για πρώτη φορά στη σκηνή σε ηλικία πέντε ετών, όταν και αντικατέστησε την μητέρα του σε έναν κωμικό ρόλο. Μάλλον το ευχαριστήθηκε τόσο, που όταν χρειάστηκε να βοηθήσει την οικογένειά του με χρήματα, οργάνωνε μικρά χορευτικά στους δρόμους του Λονδίνου, μαζεύοντας ψιλά από τους περαστικούς. Στα 8 έγινε μέλος ενός παιδικού θιάσου, κι όταν στα 14 έμεινε πια μόνος του με τον αδελφό του, η καριέρα του είχε ήδη πάρει έναν δρόμο. Στα 17 του ήταν μέλος του πετυχημένου θιάσου του Φρεντ Κάρνο και έκανε περιοδείες στην Αμερική.

Στα 24 βρέθηκε στο Λος Άντζελες, του τότε εκκολαπτόμενου Χόλυγουντ. Είχε ήδη αποφασίσει να μην επιστρέψει ποτέ στην Αγγλία, με τις τόσες κακές αναμνήσεις. Τον επόμενο χρόνο κυκλοφόρησε η πρώτη του ταινία, η οποία δεν ενθουσίασε τους παραγωγούς, που όμως διέκριναν ένα μοναδικό κωμικό ταλέντο στον Τσάπλιν. Από τότε αν ο βωβός κινηματογράφος έχει ένα πρόσωπο, αυτό είναι το δικό του.

Έφτασε σε διψήφιο αριθμό ταινιών πολύ γρήγορα. Τότε θα αποφασίσει να πάρει ο ίδιος την κάμερα στα χέρια του και μέσα από πειραματισμούς γεννήθηκε ο «αλητάκος» Σαρλό. Με τα μεγάλα παπούτσια, το κοντό μουστάκι, το μπαστούνι και το ημίψηλο. Ήταν τέτοια η επιτυχία του alter ego του, που πλέον όταν ακούς το όνομά του, η εικόνα που σου έρχεται πρώτη είναι αυτή.

Το «The Kid» ήταν το πρώτο αριστούργημα του. Στις αρχές της δεκαετίας του ’20, ο Τσάπλιν κερδίζει πάνω από 10.000 δολάρια την εβδομάδα συν ένα μεγάλο μπόνους, όντας ο πιο ακριβοπληρωμένος άνθρωπος στο Χόλυγουντ. Η παντομίμα του τον έχει κάνει διάσημο και χαρίζει γέλιο και δάκρυα στους θεατές, που τον λατρεύουν. Συνέχιζε να αγνοεί την νέα τεχνολογία του ομιλούντος κινηματογράφου, αφού φοβόταν πως η παντομίμα του θα χαθεί μέσα στους διαλόγους. Το αριστούργημα «City Lights» το 1931, ήταν βωβή ταινία την εποχή του ομιλούντος κινηματογράφου, που έκανε τεράστια επιτυχία.

Ακόμα όμως κι όταν τελικά αποφάσισε να γυρίσει μια ομιλούσα ταινία, ήταν κι αυτή αριστούργημα. Κι αυτή δεν ήταν άλλη από το «The Great Dictator», το οποίο σατίριζε τον Χίτλερ, μια εποχή εξαιρετικά εύστοχη γι’ αυτό. Από εκεί και μετά ωστόσο συμμετείχε μόλις σε 4 ταινίες μέχρι τον θάνατό του.

Η προσωπική του ζωή επισκίασε το ταλέντο του. Είχε δεκάδες εpωμένες και παντρεύτηκε 4 φορές, τις δυο με ανήλικες. Η πρώτη του σύζυγός ήταν η 16χρονη τότε ηθοποιός Μίλντρεντ Χάρις, όταν ο ίδιος ήταν 28. Η δεύτερη ήταν η επίσης 16χρονη Λολίτα Μακ Μάρεϊ (η οποία ενέπνευσε τον Βλάντιμιρ Ναμπόκοφ για το πασίγνωστο μυθιστόρημα «Λολίτα») , όταν εκείνος ήταν 35. Όταν χώρισαν τον κατηγόρησε πως την ανάγκασε να του κάνει στοματικό σeξ και πως την απάτησε με τουλάχιστον 5 γνωστές ηθοποιούς. Ο Τσάπλιν αναγκάστηκε να πληρώσει 625 χιλιάδες δολάρια.

Στα 47 του παντρεύτηκε την 26χρονη ηθοποιό Πολέτ Γκοντάρ, με κάποιος να πιστεύουν πως έγινε πιο συνετός. Όμως η γυναίκα της ζωής του αποδείχθηκε πως ήταν η κόρη του Ευγένιου Ο’ Νηλ, Ούνα. Την γνώρισε όταν ήταν ανήλικη και την παντρεύτηκε έναν μήνα μετά τα 18α γενέθλια της. Εκείνος ήταν 54.

@britannica.com

Αν και η προσωπική του ζωή ενοχλούσε μεγάλο μέρος της κοινωνίας, στις ΗΠΑ γνώρισε μεγαλύτερα προβλήματα λόγω των αριστερών του πεποιθήσεων. Ήταν ενάντια στον καπιταλισμό, τον οποίον σατίριζε στις ταινίες του, ενώ είχε κάποιες φορές φιλοσοβιετικές θέσεις. Ή τουλάχιστον δεν ήταν απέναντι τους. Οι ΗΠΑ του μακαρθισμού σκέφτηκε να τον καλέσει στην Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών, όμως έκανε πίσω όταν τους είπε πως θα πήγαινε ντυμένος Σαρλό. Ύστερα όμως από ένα ταξίδι του στην Ευρώπη το 1952, του απαγόρευσαν να επιστρέψει, με τον Τσάπλιν να πικραίνεται και να αυτοεξορίζεται στην Ελβετία. Εκεί απέκτησε με την Ούνα 8 παιδιά και έμεινε μαζί της μέχρι τον θάνατό του τα Χριστούγεννα του 1977.

Το 1972, τιμήθηκε από την Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου με το βραβείο Όσκαρ για την «ανυπολόγιστη συμβολή του στην εξέλιξη του κινηματογράφου ως της μεγαλύτερης μορφής τέχνης του 20ου αιώνα». Δυο χρόνια πριν τον θάνατό του χρίστηκε ιππότης από την βασίλισσα Ελισάβετ και έγινε «Σερ». Ο Τσάρλι Τσάπλιν άλλαξε για πάντα τον κινηματογράφο και έγινε ό πρώτος μεγάλος αστέρας του Χόλυγουντ, καταφέρνοντας να βρεθεί από τους κακόφημους δρόμους του Λονδίνου, στην κορυφή. Η συμβολή του στην 7η τέχνη είναι απλά ανυπολόγιστη.