Στο χείλος του γκρεμού η Τουρκία

Τη μεγαλύτερη πρόκληση της θητείας του αντιμετωπίζει ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καθώς η τουρκική λίρα υποχωρεί σε χαμηλό επίπεδο - ρεκόρ έναντι του δολαρίου, την ώρα που διεθνείς αναλυτές προβλέπουν ότι ο κορωνοϊός θα επιτύχει αυτό που δεν κατάφερε κανείς στη γείτονα χώρα. Ήτοι να αντιστρέψει την αυταρχική αντίληψη του «Σουλτάνου» για τη δημοσιονομική πολιτική στην Τουρκία.

Η οικονομική κρίση στην Τουρκία είχε ξεκινήσει πολύ πριν ξεσπάσει η πανδημία του κορωνοϊού. Ωστόσο ο πρόεδρος Ερντογάν ο οποίος εξελέγη κατηγορώντας τους πολιτικούς του αντιπάλους για την προσφυγή της χώρας στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, βρίσκεται αντιμέτωπος με την Νέμεσή του. Η πανδημία του κορωνοϊού αποκάλυψε τις τεράστιες αδυναμίες της τουρκικής οικονομίας, την οποία ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήλπιζε να μετατρέψει σε μια από τις μεγαλύτερες του πλανήτη γιορτάζοντας τα 100 χρόνια της τουρκικής δημοκρατίας.

Υψηλή ανεργία, πληθωρισμός, νεποτισμός και φαραωνικά έργα που κατέληξαν σε πλήρη καταστροφή δείχνουν ότι η Τουρκία που οραματιζόταν ο Τούρκος πρόεδρος στηριζόταν σε πήλινα πόδια.

Η πτώση της ισοτιμίας του τουρκικού νομίσματος στις 7,25 λίρες ανά δολάρια κινήθηκε πέραν αυτής που κατεγράφη κατά τη διάρκεια της συναλλαγματικής κρίσης του 2018 και συνέχισε ένα σερί μειώσεων πέντε ημερών, καθώς η Τουρκία αντιμετωπίζει τον οικονομικό αντίκτυπο από την εξάπλωση του κορωνοϊού. Στις 11.00 (ώρα Ελλάδας), η ισοτιμία διαμορφωνόταν στις 7,24 λίρες ανά δολάριο, υποχωρώντας 0,5% στη διάρκεια της ημέρας στα χαμηλά επίπεδα του Αυγούστου 2018, ενώ στις 14.10 είχε υποχωρήσει περαιτέρω στα 7,26 δολάρια. Η λίρα έχει χάσει το 18% της αξίας της φέτος υπό την πίεση της πανδημίας της COVID-19, η οποία έχει σκοτώσει 3.584 άτομα στην Τουρκία. Τα τουρκικά κρατικά ομόλογα συνέχισαν την πτώση τους καθώς η λίρα έχανε έδαφος, με την τιμή του ομολόγου που λήγει το 2030 να υποχωρεί 2,5 σεντς.

Κινούμενη προς τη δεύτερη ύφεση της οικονομίας της σε λιγότερο από δύο χρόνια, η Τουρκία ζήτησε από τη Fed και άλλες κεντρικές τράπεζες να της δοθεί πρόσβαση σε κεφάλαια, καθώς τα δικά της καθαρά συναλλαγματικά διαθέσιμα έχουν μειωθεί σε σχεδόν 25 δισ. δολάρια από 40 δισ. δολάρια που είχαν διαμορφωθεί στη διάρκεια της φετινής χρονιάς.

Τα Τουρκικά κρατικά μέσα ενημέρωσης απεικόνισαν την πτώση στο νόμισμα ως ενορχηστρωμένη επίθεση που οργανώθηκε στο Λονδίνο από ξένες τράπεζες. Το πρακτορείο ειδήσεων Anadolu ανέφερε ότι οι ρυθμιστικές αρχές θα κινήσουν νομικές διαδικασίες εναντίον των θεσμικών οργάνων και δήλωσαν ότι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν «βαριά πρόστιμα και απαγορεύσεις συναλλαγών». Αναφορές που ενισχύουν τις υποψίες ότι η Άγκυρα σκέφτεται να επιβάλει capital controls.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών μακροπρόθεσμα η Τουρκία μπορεί να επωφεληθεί από τις αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία, καθώς διεθνείς επιχειρηματικοί κολοσσοί ενδέχεται να ανοίξουν εργοστάσια στη χώρα για να διατηρήσουν τις αλυσίδες παραγωγής, αλλά προς το παρόν η κατάρρευση της λίρας και της τουριστικής βιομηχανίας, της ατμομηχανής της τουρκικής οικονομίας, βρίσκουν τον Ερντογάν με ελάχιστους φίλους. Και ο μοναδικός που μπορεί να απαντήσει άμεσα σε ένα αίτημα της Άγκυρας είναι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.