Κλιματιστικά και κορωνοϊός: Aυτά που πρέπει να προσέξετε

Mε τον καύσωνα προ των πυλών είναι σίγουρο πως τα air condition θα ανοίξουν για όσους δεν πάνε στην παραλία αυτό το Σαββατοκύριακο.

Έχοντας στο νου μας πως η ανανέωση του αέρα και ο επαρκής αερισμός των χώρων είναι μια πολύ καλή κίνηση και βασικό μέτρο για τη μείωση της μετάδοσης νοσημάτων, πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα πως με την ενεργοποίηση των κλιματιστικών, το κλίμα στο σπίτι αλλάζει.

Ο ρόλος των σταγονίδιων

Οι καθηγητές του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Βασιλική Μπενέτου (Ιατρική Σχολή), Δημήτριος Παρασκευής (Ιατρική Σχολή), Νίκος Θωμαϊδης (Τμήμα Χημείας), Μιχάλης Βραχόπουλος (Γενικό Τμήμα) και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) έδωσαν συμβουλές για αποφυγή προβλημάτων.

Αναφέρουν πως όταν οι μικροοργανισμοί λοιμογόνου χαρακτήρα που μεταδίδονται μέσω σταγονιδίων μπορούν εύκολα να μεταδώσουν τον ιό κι αυτό συμβαίνει γιατί τα μικρά σταγονίδια παραμένουν για πολύ στον αέρα και μπορούν να μεταφερθούν σε μακρινές αποστάσεις. Τα μεγάλα σταγονίδια πέφτουν σύντομα και σε κοντινή απόσταση, 1-2 μέτρα, γύρω από το μολυσμένο άτομο.

Με βάση ότι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, ο ιός SARS-CoV-2 μεταδίδεται κυρίως μέσω μεγάλων σταγονιδίων. Με το δεδομένο αυτό έχει καθοριστεί η απόσταση των 1,5-2 μέτρων που πρέπει να τηρείται μεταξύ των ατόμων. 

Ο Δημήτρης Χατζηγεωργίου, Παθολόγος - Λοιμωξιολόγος, μέλος της Επιτροπής Ειδικών Επιστημόνων του Υπουργείου Υγείας ανέφερε:

"Όπως γνωρίζουμε, και έτσι πολύ περιληπτικά μπορώ να πω, ότι για εμένα τα συστήματα κεντρικού κλιματισμού, όταν πρέπει οπωσδήποτε να λειτουργήσουν, θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε ο αέρας που διοχετεύεται μέσα στο χώρο να είναι κατά το δυνατόν μεγαλύτερη ποσότητα φρέσκος, δηλαδή να προέρχεται από το εξωτερικό περιβάλλον και να μην γίνεται ανακύκλωση.

Για τα κλιματιστικά οικιακού τύπου, ας το πούμε έτσι, και για αυτά η σύσταση είναι ότι κατ’ αρχήν να μην γίνεται χρήση, εάν δεν είναι απόλυτα απαραίτητο. Εάν πρέπει οπωσδήποτε να τα χρησιμοποιήσουμε, και πάλι να γίνεται η χρήση έχοντας ανοιχτό κάποιο παράθυρο, ώστε να γίνεται ανανέωση του αέρα.

Επίσης, το Υπουργείο από ό,τι ξέρω έχει βγάλει και οδηγίες για το πώς θα γίνει ο καθαρισμός των κλιματιστικών αυτών, τα οποία πρέπει να καθαρίζονται πολύ πιο τακτικά από μία φορά το χρόνο και τι μέτρα πρέπει να λαμβάνονται από τους ανθρώπους που οι ίδιοι θα ασχοληθούν με τον καθαρισμό, γιατί και εκεί υπάρχει ένας βαθμός επικινδυνότητας.

Γενικά πάντως, να ξέρουμε ότι τα κλιματιστικά που έχουμε στα σπίτια μας και ειδικά εάν εμείς στο σπίτι μας δεν είχαμε κρούσμα με κορονοϊό, προφανώς δεν έχουν κάποιο κίνδυνο και δεν έχουν θέμα μετάδοσης του κορονοϊού".

Πώς μεταδίδεται ο ιός με τον εξαερισμό των κτιρίων; 

Το κλιματιστικό με τη ροή του αέρα μεταφέρει πιο γρήγορα και σε μεγαλύτερες αποστάσεις τα μολυσμένα σταγονίδια ή ανακυκλοφορεί - ανακυκλώνει τον μολυσμένο αέρα.

Τα σταγονίδια επίσης μεταφέρονται μέσω των αεραγωγών των συστημάτων εξαερισμού. 

Και τέλος, με την επανείσοδο του αέρα από τους αεραγωγούς απαγωγής του εσωτερικού αέρα, στους αεραγωγούς προσαγωγής του φρέσκου αέρα.

Τι πρέπει να προσέξουμε

Να κρατήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τον φυσικό αερισμό των χώρων.

Τα κλιματιστικά που χρησιμοποιούν ανακυκλοφορία του αέρα, θα πρέπει να ρυθμιστούν ώστε να αυξηθεί το ποσοστό της παροχής φρέσκου εξωτερικού αέρα.

Επιπλέον, οι μονάδες αυτές συνιστάται να τίθενται σε συνεχή λειτουργία 24ώρες/24ωρο όλες τις μέρες της εβδομάδας ακόμα και όταν το τμήμα που τροφοδοτούν δεν λειτουργεί. Προσοχή πρέπει να δίνεται ώστε οι έξοδοι των αεραγωγών απόρριψης να απέχουν όσο το δυνατόν περισσότερο από τα σημεία αναρρόφησης του φρέσκου αέρα.

Να αυξηθεί ο χρόνος που λειτουργούν τα κλιματιστικά σε κτίρια που έχουν εξωτερικό μηχανισμό και φυσικά να είναι συνεχής η λειτουργία ακόμη και τη νύχτα ή τα ΣΚ. 

Η ταχύτητα εξαερισμού θα πρέπει να επανέρχεται στα φυσιολογικά επίπεδα 2 ώρες πριν την προσέλευση του προσωπικού και να μειώνεται 2 ώρες μετά την αποχώρησή του.

Ο ιός είναι αρκετά ανθεκτικός στις αποδεκτές από τον άνθρωπο τιμές θερμοκρασίας και σχετικής υγρασίας σε χώρους διαβίωσης, οπότε δε συνίσταταται αλλαγή στη θερμοκρασία

Μονάδες κλιματιστικών, τύπου fan coil (FCU) ή διμερούς τύπου (split units), όταν είναι εφικτό, να μην λειτουργούν. Όταν δεν είναι εφικτό, να τίθενται σε συνεχή λειτουργία 24/7 με παράλληλη παροχή φυσικού αερισμού. Η σύσταση αυτή αποσκοπεί στην αποφυγή της επαναιώρησης των ιών στην περίπτωση διακοπής και επανέναρξης της λειτουργίας των μονάδων καθώς και στην επαρκή ανανέωση του εσωτερικού αέρα με φρέσκο.

Εννοείται δε, πως πρέπει να τα συντηρείτε και να ανανεώνετε τα φίλτρα των κλιματιστικών. 

Ο Σωτήρης Τσιόδρας είπε στην ενημέρωση των συντακτών υγείας: 

"Άλλο η κεντρική μονάδα κλιματισμού που είναι σε ένα ξενοδοχείο και άλλο η κλιματιστική οικιακή μονάδα.

Όντως έχουν αναφερθεί περιστασιακά κάποιες μικρές συναθροίσεις, «επιδημίες», μικροεπιδημίες κρουσμάτων, που είχαν σχέση με την ανακύκλωση του αέρα από κλιματιστικά ή τη συγκεκριμένη φορά του αέρα ο οποίος έβγαινε από τα κλιματιστικά, προς κάποιες περιοχές μιας μονάδας εστίασης, για παράδειγμα θυμάμαι μια μελέτη από την Κίνα.

Θεωρώ, πρώτον, ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό κανείς αυτή την περίοδο να επιδιώκει να μην έχει ανακύκλωση του αέρα σε ένα κλειστό χώρο.

Δεύτερον, ιδιαίτερα για τις οικιακές κλιματιστικές μονάδες που αφορούν τον κόσμο, θεωρώ ότι ο καθαρισμός του φίλτρου και η αλλαγή του φίλτρου πρέπει να γίνονται με ειδικές συνθήκες που αφορούν την αναπνευστική υγιεινή και φυσικά την χρήση μάσκας, από τους ανθρώπους που κάνουν αυτή την αλλαγή φίλτρου, ιδιαίτερα σε ένα χώρο που υπάρχει άνθρωπος ο οποίος έχει υποψία της νόσου ή συμπτώματα της νόσου ή ακόμα περισσότερο έχει διαγνωστεί θετικός.

Θεωρώ ότι είναι σημαντικότερο αυτή την περίοδο να προσεγγίζουμε ειδικούς για αυτά τα θέματα, που ασχολούνται ειδικά με αυτά τα θέματα και ξέρουν τις τεχνικές λεπτομέρειες, ώστε να γίνεται σωστά η αλλαγή των φίλτρων και η περιποίηση αυτών των κλιματιστικών μονάδων, οι οποίες δεν έχουν μόνο σχέση με τον κορωνοϊό.

Ας πούμε, για μια ξενοδοχειακή μονάδα, έχουν σχέση και με άλλα βακτήρια, μικρόβια, όπως η λεγιονέλλα ως ένα πρόβλημα εποχικό, που αφορά τα ξενοδοχεία μας το καλοκαίρι, τα οποία ελπίζουμε και ευχόμαστε κάποια στιγμή να λειτουργήσουν.".