Τα μυστικά του ευρωπαϊκού «σχεδίου Μάρσαλ» των €750 δισ.

Ικανοποίηση επικρατεί ασφαλώς στην κυβέρνηση για την πρόταση της Κομισιόν σχετικά με το Ταμείο Ανάκαμψης. Και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, καθώς το ποσό που έχει λαμβάνειν η Ελλάδα ξεπερνά κάθε προσδοκία – αρκεί, βέβαια, η πρόταση αυτή να εγκριθεί από τους ηγέτες των χωρών-μελών της ΕΕ, με τη διαπραγμάτευση να προβλέπεται δύσκολη εάν ληφθούν υπόψη π.χ. οι δηλώσεις της Άνγκελα Μέρκελ.

Η τελική ετυμηγορία των ηγετών είναι έτσι αυτή που αναμένει το Μαξίμου για να ορίσει πού θα κατευθυνθούν τα 32,5 δισ. ευρώ που θα λάβει τελικά η Ελλάδα. Από αυτά, μόνο τα 9,4 δισ. ευρώ θα είναι δάνεια σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, δηλαδή θα πρέπει να επιστραφούν και θα συνοδεύονται από όρους και προϋποθέσεις που δεν θυμίζουν πάντως μνημόνιο, παρά τη φημολογία περί του αντιθέτου και τις αιτιάσεις ακόμη και της αντιπολίτευσης.

Τα υπόλοιπα χρήματα, σύμφωνα με την αρχική πρόταση της Κομισιόν, προορίζονται για δημόσιες επενδύσεις σε συγκεκριμένους τομείς και θα έχουν τη μορφή επιχορηγήσεων. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι μαζί με τα κονδύλια από το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο – δηλαδή τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2021-2028 – το ποσό που θα πάρει η Ελλάδα ξεπερνά τα 40 δισ. ευρώ, ενώ εάν σ’ αυτά τα χρήματα προστεθεί και το ΕΣΠΑ, το ποσό εκτοξεύεται πάνω από τα 50 δισ. ευρώ.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι το χρηματοδοτικό αυτό πρόγραμμα στρώνει το χαλί για την εφαρμογή του μεταρρυθμιστικού πλάνου της κυβέρνησης και δημιουργεί τις βάσεις για την ισχυρή ανάκαμψη της οικονομίας, η οποία θα «σβήσει» τις ζημιές που άφησε πίσω του το lockdown και ο κορονοϊός. Επιπλέον, για όσους σκέφτονται πιο… πολιτικά, απομακρύνει οριστικά το σενάριο πρόωρων εκλογών, αφού προσφέρει στην κυβέρνηση όλα τα όπλα για ν’ αντιμετωπίσει την κρίση και δεν αλλοιώνει το αφήγημά της.

Χαμόγελα στην Αθήνα

Η ικανοποίηση που επικρατεί στην κυβέρνηση εδράζεται, εξάλλου, στην πλήρωση των τεσσάρων προϋποθέσεων που είχε εξ αρχής θέσει η Αθήνα για το Ταμείο Ανάκαμψης, με αποτέλεσμα στην κυβέρνηση να θεωρούν ότι εισακούστηκαν οι ελληνικές προτάσεις.

Συγκεκριμένα:

• Να είναι μεγάλο και φιλόδοξο. Και είναι, καθώς, όπως λένε από την κυβέρνηση, με βάση το ποσό που αναλογεί στην Ελλάδα, είναι από τις πρώτες χώρες κι ενδεχομένως η πρώτη σε κατά κεφαλήν ποσά, γεγονός που αντανακλά την αυξημένη αξιοπιστία της χώρας και αποτελεί επιβράβευση για τις προσπάθειες του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος έθεσε τα ζητήματα σε διμερές επίπεδο και σε επίπεδο Κομισιόν και Συνόδων Κορυφής.
• Να είναι ευέλικτο. Στις προτάσεις λοιπόν της Επιτροπής προβλέπεται ο τετραπλασιασμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης προς την οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, όπως είχε ζητήσει ο πρωθυπουργός στο πλαίσιο της πράσινης ατζέντας της κυβέρνησης και με σκοπό την απολιγνιτοποίηση της παραγωγής της ΔΕΗ. Επίσης, προβλέπεται αύξηση του rescEU κατά 2 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας των κρατών-μελών. Αλλά και στον τομέα της πολιτικής συνοχής, η κατανομή των ποσών που θα γίνει με διαφορετικό τρόπο ευνοεί την Ελλάδα.
• Να βασίζεται περισσότερο σε επιχορηγήσεις και λιγότερο σε δαπάνες. Πράγματι, η Ελλάδα είναι από τις χώρες που ωφελούνται περισσότερο, καθώς το χρηματοδοτικό πακέτο που προτείνει η Κομισιόν μοιάζει με εναλλακτικό ΕΣΠΑ. Κι όπως διαμηνύουν από το Μαξίμου, θα χρησιμοποιηθεί για την πυροδότηση της δυναμικής επανεκκίνησης της οικονομίας προς όφελος των Ελλήνων και δεν πρόκειται να σtaπαταληθεί.
• Να χρηματοδοτηθεί από κοινό δανεισμό. Το σημείο αυτό παραπέμπει στο ευρωομόλογο, πρόταση που είχε στηρίξει η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή. Σύμφωνα λοιπόν με την πρόταση της Κομισιόν, τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης θα προέλθουν από κοινό δανεισμό της ΕΕ, ο οποίος τύποις θα λειτουργήσει όπως το ευρωομόλογο.
• Μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Brookings και το Miller Center του Πανεπιστημίου της Virginia μέσω τηλεδιάσκεψης, ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε συνολικά στην Ευρώπη κι όχι μόνο στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, επισήμανε ότι το πακέτο αυτό μπορεί να είναι ευκαιρία να κάνει η Ευρώπη κάτι πραγματικά τολμηρό και το οποίο θ’ αναζωογονήσει το ευρωπαϊκό εγχείρημα, καθώς εκτίμησε πως αυτή την κρίση η Ευρώπη δεν μπορεί να την ξεπεράσει χωρίς ένα μεγάλο υπερόπλο κι αυτό που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μαζί με τις αποφάσεις της ΕΚΤ, είναι πράγματι κάτι μεγάλο. Θα είναι δε μια έμπρακτη απόδειξη αλληλεγγύης προς τις χώρες-μέλη για να ξεπεράσουν την κρίση, όπως είπε ο πρωθυπουργός.

Το υπουργικό

Σήμερα, εξάλλου, αναμένεται να συνεδριάσει με πλούσια ατζέντα το Υπουργικό Συμβούλιο, ενώ αναμένονται τόσο το πακέτο στήριξης για τις αερομεταφορές που επεξεργάζονται τα υπουργεία Οικονομικών και Μεταφορών όσο και η περίφημη «λευκή» και «μαύρη» λίστα των κρουσμάτων του κορονοϊού για τις χώρες από τις οποίες θα προτιμώνται ή θα απαγορεύονται τουρίστες που θα φτάνουν το καλοκαίρι στην Ελλάδα. Στη «λευκή» λίστα θα βρίσκονται σίγουρα οι χώρες με τις οποίες η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει τις συζητήσεις για διμερείς συμφωνίες (Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Ισραήλ, Κύπρος κτλ.), αλλά και άλλες χώρες, όπως π.χ. η Γερμανία. Αντιθέτως, στο «μαύρη» λίστα βρίσκονται χώρες με σωρεία κρουσμάτων και χιλιάδες θύματα, όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Ισπανία, η Ιταλία κτλ.

Ανάμεσα στα θέματα που θα συζητηθούν στο Υπουργικό Συμβούλιο είναι το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την ηλεκτροκίνηση και τα κίνητρα που θα δοθούν για την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων και μοτοσυκλετών. Επίσης, αναμένεται να γίνει η προεπιλογή των δικαστικών λειτουργών για τις θέσεις του προέδρου του ΣτΕ και του Αρείου Πάγου, αλλά και των αντιπροέδρων του Αρείου Πάγου.