Η συσκευή τσέπης που εντοπίζει τα ποτά «μπόμπες»

Μια ομάδα επιστημόνων στην Ελβετία, μέσα στην οποία βρίσκεται και διακεκριμένος Έλληνας ερευνητής, δημιούργησε μια συσκευή «τσέπης», που αν συνδεθεί με μια εφαρμογή του τηλεφώνου, μπορεί να μετρήσει τα επίπεδα μεθανόλης στα αλκοολούχα ποτά, έτσι ώστε να ανακαλύψει αν είναι νοθευμένα. Μια άλλη συσκευή που ονομάζεται Clear Drink υπάρχει ήδη ως πατέντα.

Η μεθανόλη είναι ένα φθηνό βιομηχανικό προϊόν, παράγωγο το πετρελαίου, που εκτός από άλλες περιπτώσεις, χρησιμοποιείται και στην νοθεία του αλκοόλ παγκοσμίως. Η νοθεία αυτή μπορεί να κρύβει θανάσιμους κινδύνους για τους ανέμελους πότες που διασκεδάζουν. Η νόθευση μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να φτάσει ακόμα και στο 50% του όγκου του ποτού και αποφέρει μεγάλα κέρδη στους εμπλεκόμενους. Είναι βέβαια πιθανόν η μεθανόλη να συσσωρευτεί σε αλκοολούχα ποτά λόγω ακατάλληλης ζύμωσης ή απόσταξης, όχι σκόπιμα.

Την τριετία 2017-2019, καταγράφηκαν 306 περιστατικά μαζικής νοθείας με μεθανόλη, με 7.104 να αρρωστά9νουν και 1.888 να χάνουν τη ζωή τους. Το 90% της νόθευσης συμβαίνει στην Ασία.

Η ανίχνευση της μεθανόλης μέχρι τώρα γινόταν μέσω της χρωματογραφίας του υγρού, μιας τεχνικής εργαστηριακής, η οποία καταφέρνει να διαχωρίζει τις χημικές ουσίες που βρίσκονται στο υγρό. Ωστόσο είναι και χρονοβόρα και κοστίζει.

Οι ερευνητές του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Τεχνολογίας (ΕΤΗ) της Ζυρίχης, ομάδα στην οποία συμμετείχε και ο καθηγητής Σωτήρης Πρατσίνης, κατάφεραν να αναπτύξουν μια φθηνή φορητή συσκευή ανίχνευσης που επιτρέπει τον γρήγορο εντοπισμό της μεθανόλης και αιθανόλης μέσα στα αλκοολούχα ποτά. Βασίζεται σε έναν νέου είδους αισθητήρα που μπορεί να απορροφήσει τα αέρια του ποτού και να τα αναλύσει αμέσως. Ύστερα στέλνει τα αποτελέσματα σε μια ειδική εφαρμογή κινητού τηλεφώνου, στου οποίου την οθόνη εμφανίζεται μια προειδοποίηση ότι το ποτό είναι νοθευμένο ή οχι. Οι έλεγχοι έδειξαν πως λειτουργεί με μεγάλη ακρίβεια για μήνες.

Ο Σωτήρης Πρατσίνης είναι καθηγητής χημικής μηχανικής και επιστήμης των υλικών στο ΕΤΗ από το 1998. Σπούδασε στο Τμήμα Χημικών Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πήρε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια - Λος Άντζελες (UCLA) το 1985, ενώ υπήρξε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι έως το 2000. Έχει σημαντική ερευνητική δραστηριότητα και έχει συμβάλει στη δημιουργία τεσσάρων εταιριών - τεχνοβλαστών (spinoffs).