Ναυάγιο Σάμινα: Ρυπαίνει με πίσσα και μαζούτ 20 χρόνια μετά

Σε συναγερμό βρίσκονται ξανά το τελευταίο διάστημα οι κάτοικοι της Πάρου και η τοπική αυτοδιοίκηση, για άλλη μία φορά εξαιτίας της γνωστής και από κάθε άποψη απαράδεκτης πληγής του νησιού: Το ναυάγιο του «Εξπρές Σάμινα» εξακολουθεί να απειλεί, ακόμη και να καταστρέφει κατά τόπους το περιβάλλον της Πάρου, με τα πετρελαιοειδή που διαρρέουν από τις δεξαμενές του. Κι αυτό συμβαίνει σήμερα, με το «Εξπρές Σάμινα» να βρίσκεται στο βυθό, κομμένο στα δύο, τα τελευταία 20 χρόνια.

Βίντεο και φωτογραφίες από τις παραλίες πλησίον του ναυαγίου πιστοποιούν, πέραν πάσης αμφισβήτησης, ότι η μόλυνση έχει πάψει να είναι ένας ενδεχόμενος κίνδυνος. Είναι πλέον ορατή δια γυμνού οφθαλμού. Στην επιφάνεια της θάλασσας εμφανίστηκαν πετρελαιοκηλίδες, ενώ στα βράχια κοντινών παραλιών ξεβράστηκε πίσσα. Τα σαφή αυτά ίχνη της μόλυνσης από το «Εξπρές Σάμινα» παρατηρούνται από τις 12 Ιουνίου.

Στα παρακάτω βίντεο, που γυρίστηκαν χθες, Σάββατο 4 Ιουλίου φαίνεται η κατάσταση αλλά και η ανεπάρκεια των μέτρων δήθεν αντιμετώπισης με πλωτό φράκτη.

Ήδη, η Εισαγγελία Πρωτοδικών έχει δώσει εντολή να κινηθεί η νομική διαδικασία κατά παντός υπευθύνου. Η πλοιοκτήτρια εταιρεία έχει αναλάβει μεν την ευθύνη, ωστόσο, το πάνδημο αίτημα της τοπικής κοινωνίας της Πάρου είναι να τεθεί ένα τέλος σε αυτή την, επώδυνη και πολλαπλώς επιζήμια για το νησί, υπόθεση.

Ο πλωτός φράκτης για τον περιορισμό της μόλυνσης, τον οποίον περιφέρει τις τελευταίες ημέρες στην περιοχή του ναυαγίου ρυμουλκό ναυαγοσωστικό της εταιρείας Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Α.Ε., περισσότερο γίνεται σύμβολο ντροπής για την κωλυσιεργία ετών, παρά επιβεβαίωση ότι, επιτέλους, γίνεται προσπάθεια ανέλκυσης. Ή, έστω, αποτελεσματικής εξουδετέρωσης του προβλήματος με τη διαρροή καυσίμων.

Βουλευτές του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ έχουν θέσει το ζήτημα υπόψιν της Βουλής των Ελλήνων, καταθέτοντας ερωτήσεις προς την κυβέρνηση. Αύριο, Δευτέρα 6 Ιουλίου, ο δήμαρχος Πάρου, κ. Μάρκος Κωβαίος, θα συναντηθεί με τον υπουργό Ναυτιλίας κ. Γιάννη Πλακιωτάκη, ειδικά για το «Εξπρές Σάμινα». Η συνάντηση Πλακιωτάκη-Κωβαίου προγραμματίστηκε αμέσως μετά από την επιστολή που έστειλε στον υπουργό ο δήμαρχος Πάρου, στην οποίαν και εξέθετε αναλυτικά το πρόβλημα, καθώς και την ανάγκη λήψης κατεπειγόντων μέτρων. Κατά την άποψη του Μάρκου Κωβαίου, η μόνη και οριστική λύση θα ήταν η ανέλκυση του ναυαγισμένου πλοίου.

Το μέτρο του πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση με το «Εξπρές Σάμινα» δίνει η απόφαση του Λιμενάρχη Πάρου, ο οποίος στις 16 Ιουνίου απαγόρευσε τις καταδύσεις αναψυχής, καθώς και κάθε αλιευτικής δραστηριότητας στη θαλάσσια περιοχή στην οποία βρίσκεται το ναυάγιο.

Ενώ πλησιάζει η 26η Σεπτεμβρίου, δηλαδή η 20η επέτειος της αποφράδας εκείνης νύχτας του 2000 όταν το «Εξπρές Σάμινα» προσέκρουσε στις νησίδες «Πόρτες» και έγινε υγρός τάφος με 81 νεκρούς, το μόνο που βλέπουν σήμερα οι Παριανοί είναι το «Αιγίς Ι» της Τεχνικής Προστασίας Περιβάλλοντος Α.Ε. (EPE S.A.) να κινείται αργά πάνω από το ναυαγισμένο φέρι.

Αγανάκτηση, συλλογικές διαμαρτυρίες από φορείς ιδιωτικού και δημοσίου της Πάρου, διαβήματα στις αρχές και διάχυτη ανησυχία κυριαρχούν αυτή τη στιγμή στην κοινωνία του νησιού. Μαζί, φυσικά, με την αγωνία ότι η ήδη καθημαγμένη από την πανδημία τουριστική κίνηση της Πάρου θα δεχτεί τη χαριστική βολή από τη δυσφήμιση που προξενεί το χρονίζον όνειδος του «Εξπρές Σάμινα» -εκτός από την καθαυτό ρύπανση των παρακειμένων ακτών, κυρίως στην περιοχή της Παροικιάς.

Τοπικοί παράγοντες δεν κρύβουν τον έντονο προβληματισμό και την ανησυχία τους για την εμπλοκή της Τεχνικής Προστασίας Περιβάλλοντος Α.Ε. του γνωστού επιχειρηματία κ. Ιωάννη Πολυχρονόπουλου. Σε κάποιες από τις πάμπολλες επιχειρήσεις απορρύπανσης, ανέλκυσης ναυαγίων κ.λπ. που αναλαμβάνει (με πιο χαρακτηριστική την πολύ πρόσφατη περίπτωση του «Αγία Ζώνη II» που προκάλεσε εκτεταμένη μόλυνση στο Σαρωνικό), έχουν υπάρξει σαφές καταγγελίες, ακόμη και παραπομπές στη δικαιοσύνη, για εσκεμμένη καθυστέρηση. Η οποία, όπως είναι αυτονόητο, λειτουργεί προς όφελος της απορρυπαντικής εταιρείας, αλλά εις βάρος του περιβάλλοντος -και δη με τραγικές ή και ανεπανόρθωτες συνέπειες.

Η Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Α.Ε. έχει επιλεγεί από την πλοιοκτήτρια εταιρεία του «Εξπρές Σάμινα», την Hellenic Seaways. Εκτός του «Αιγίς Ι», στο χώρο του ναυαγίου επιχειρεί και σκάφος του Λιμενικού Σώματος. Δύτες έχουν καταδυθεί στο ναυάγιο προκειμένου να διενεργήσουν αυτοψία για το μέγεθος της ζημιάς στο «Εξπρές Σάμινα» και τα σημεία διαρροής. Υπολογίζεται ότι εντός του ναυαγίου υπάρχουν κάποιες δεκάδες κυβικά μέτρα υγρών καυσίμων.

Η ανακοίνωση του Δήμου Πάρου

Στις 23 Ιουνίου, ο Δήμος Πάρου εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση, στην οποίαν αποτυπώνεται, κατά το δυνατόν ολοκληρωμένα, το πρόβλημα:

«Ενημέρωση από τον Δήμο Πάρου για την εμφάνιση σποραδικών ρύπων στη θαλάσσια περιοχή και ακτογραμμή της Παροικιάς.

Σεβόμενοι πλήρως το ενδιαφέρον και την ανησυχία των κατοίκων αλλά και των επισκεπτών της Πάρου, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για την εμφάνιση σποραδικών ρύπων στην θαλάσσια περιοχή και ακτογραμμή της Παροικιάς, και τις ενέργειες από πλευράς του Δήμου Πάρου και των αρμόδιων αρχών για τη διευθέτηση του ζητήματος.

Από τις 12/06/2020 οπότε και ενημερώθηκε για πρώτη φορά η Λιμενική Αρχή για την ύπαρξη μικρής έκτασης ρύπανσης στην παράκτια περιοχή της Παροικιάς, πραγματοποιούνται έλεγχοι στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή ενώ ενημερώθηκε άμεσα η αρμόδια Δ/νση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του Υπουργείου Ναυτιλίας και η Εισαγγελία Πρωτοδικών Σύρου.

Ο Δήμος Πάρου προέβη σε περισυλλογή των ρύπων από την ακτογραμμή και έκτοτε διενεργεί ελέγχους και καθαρισμούς όπου απαιτείται, ενώ έχει προγραμματίσει δειγματοληψία και ανάλυση των θαλάσσιων υδάτων. Επίσης, το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης με ειδική αντιρρυπαντική εταιρεία, διενεργεί συνεχείς έρευνες με ειδικό σκάφος και επεμβαίνει όπου και εφόσον απαιτείται σε καθαρισμό του θαλάσσιου χώρου.

Επιπλέον, στην περιοχή του ναυαγίου του Εξπρές Σάμινα, το Λιμενικό Σώμα, με ειδικό αντιρρυπαντικό σκάφος, εκτελεί καθημερινές εργασίες καθαρισμού με διελεύσεις και χρήση απορροφητικών υλικών.

Με εντολή της Εισαγγελίας Πρωτοδικών συντάσσεται δικογραφία κατά των υπαιτίων. Στο πλαίσιο αυτό, διορίσθηκε πραγματογνώμονας -καταδυτικό συνεργείο, το οποίο διενήργησε αυτοψία στο ναυάγιο και λήψη δειγμάτων των πετρελαιοειδών ρύπων, ενώ ανάλογες ενέργειες έγιναν και από την πλοιοκτήτρια εταιρεία.

Συγχρόνως, ο Δήμαρχος Πάρου κ. Μάρκος Ι. Κωβαίος, με επιστολή του στον Υπουργό Ναυτιλίας κ. Γιάννη Πλακιωτάκη, τον ενημέρωσε για τον κίνδυνο θαλάσσιας ρύπανσης της ευρύτερης περιοχής στο μέλλον και αιτήθηκε εκ νέου την ανέλκυση του πλοίου ως οριστική λύση, ενώ ζήτησε συνάντηση μαζί του, η οποία προγραμματίστηκε για τις 6 Ιουλίου.

Σε κάθε περίπτωση, εάν και εφόσον απαιτηθεί, οι εργασίες περιορισμού των πετρελαιοειδών ρύπων και καθαρισμού στην περιοχή γύρω από το ναυάγιο θα συνεχιστούν και ως εκ τούτου, δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας για τους λουόμενους».