Πως είναι σήμερα η Χιροσίμα και το Ναγκασάκι

Ένα τραγικό κόκκινο νήμα αλληλοσυνδέει το ιστορικό πεπρωμένο αυτών των δυο πόλεων στα νότια της Ιαπωνίας.

Η Χιροσίμα και το Ναγκασάκι μετά την ολοκληρωτική, θανατηφόρα καταστροφή τους από δυο ατομικές βόμβες (6 Αυγούστου και 9 Αυγούστου του 1945 αντίστοιχα, ημερομηνίες που τυπικά σφράγισαν το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου), μολονότι ξεκίνησαν από το μηδέν τη ζωή τους μετά τον πυρηνικό όλεθρο διατηρούν ζωντανές τις μνήμες αλλά και τις συνέπειες. Όπως ακριβώς συνέβη και με το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ (26 Απριλίου 1986) τα επακόλουθα ήταν μακροπρόθεσμα. Ωστόσο, στην περίπτωση των επιζώντων της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι όλα είναι πολύ διαφορετικά σήμερα.

Η πρώτη ατομική βόμβα που χρησιμοποιήθηκε εναντίον ανθρώπινων όντων έπεσε στις 8.15 το πρωί της 6ης Αυγούστου 1945. Η Ναζιστική Γερμανία είχε ήδη νικηθεί στην Ευρώπη όμως οι Ιάπωνες σύμμαχοί της δεν ήθελαν να εγκαταλείψουν, έχοντας τεράστιες περιοχές του Ειρηνικού και της παραθαλάσσιας Ασιατικής ηπείρου υπό τον έλεγχό τους.

Ο στόχος των ηγετών της Χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου ήταν να αντισταθούν όσο το δυνατόν περισσότερο, ελπίζοντας να επιβάλουν συνθήκες ανακωχής λιγότερο επώδυνες σε σχέση με τους Γερμανούς. Η ανθεκτικότητα των ιαπωνικών ενόπλων δυνάμεων (αλλά και του ίδιου του λαού) οδήγησε τον Πρόεδρο Τρούμαν να δώσει το τελικό χτύπημα. Η βόμβα τύπου ουρανίου με το προσωνύμιο "Little Boy", φορτώθηκε στο αμερικανικό βομβαρδιστικό στρατιωτικό αεροπλάνο "Enola Gay", και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα από τη ρίψη ένα πυρηνικό μανιτάρι διέλυσε ό, τι υπήρχε σε ακτίνα 8 χιλιομέτρων, προκαλώντας τον άμεσο θάνατο 80 χιλιάδων ανθρώπων, με τα θύματα να υπερδιπλασιάζονται έως το τέλος της ίδιας χρονιάς.

Τρεις μέρες μετά το παγκόσμιο σοκ της Χιροσίμα, σειρά είχε μια ακόμη ιαπωνική πόλη, το Ναγκασάκι. Μια παρόμοια βόμβα, με το επίσης ειρωνικό παρατσούκλι "Fat Man", ρίχνει το βομβαρδιστικό Bockscar λίγο έξω από την πόλη. Το ρολόι έδειχνε 11.02 π.μ. Χάρη στη σχετική απόσταση από το πολυσύχναστο κέντρο της πόλης, τα θύματα του Ναγκασάκι ήταν λιγότερα από τη Χιροσίμα, με τον αριθμό των επιτόπου νεκρών πολιτών να ξεπερνά τις 40 χιλιάδες, όπου και εδώ, μέσα σε λίγους μήνες διπλασιάστηκε.

Μετά από τις δύο επιθέσεις, η Ιαπωνική Αυτοκρατορία παραδόθηκε άνευ όρων. Οι Αμερικανοί είχαν προειδοποιήσει πως αν δεν συνέβαινε αυτό, η επόμενη ατομική βόμβα θα έπεφτε τις επόμενες μέρες πάνω από την πρωτεύουσα της Ιαπωνίας, το πολυπληθές Τόκιο.

Στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι έχουν ανεγερθεί δύο μνημεία προς τιμήν των αθώων πολιτών που πέθαναν εξαιτίας των ατομικών βόμβων. Το Μνημείο Ειρήνης του Χιροσίμα είναι ένα συγκρότημα που αποτελείται από ένα μεγάλο πάρκο, ένα μουσείο με φωτογραφίες της πόλης πριν και μετά τη βόμβα, καθώς και διάφορα εναπομείναντα ερείπια από κτίρια που δεν αποσυντέθηκαν από το ωστικό κύμα.

Το μνημείο του Ναγκασάκι δεν είναι τόσο μεγάλο όσο της Χιροσίμα, αλλά ακόμη και εδώ τα πάντα μαρτυρούν και θυμίζουν τις συνέπειες. Μεταξύ αυτών των συνεπειών ήταν φυσικά και οι εκατοντάδες χιλιάδων ανθρώπων οι οποίοι επέζησαν μεν αλλά έπρεπε να περάσουν την υπόλοιπη ζωή τους ακρωτηριασμένοι και φριχτά παραμορφωμένοι. Αλλά κυρίως μολυσμένοι από τη ραδιενέργεια, με τα συμπτώματα να μεταδίδονται γονιδιακά στις επόμενες γενιές.

Σήμερα, τα επίπεδα ραδιενέργειας στα σημεία της ρίψης των ατομικών βομβών βρίσκονται σε φυσιολογικές τιμές. Αλλά έπρεπε να περάσουν 73 χρόνια για να επέλθει αυτή η ισορροπία. Και το ερώτημα παραμένει:

Οι Αμερικανοί λένε ότι αν δεν συνέβαινε αυτό, τότε οι Ιάπωνες θα επέλαυναν από ξηράς, θαλάσσης και αέρος προς Ασία και ΗΠΑ, με ενδεχόμενο θάνατο τουλάχιστον τριών εκατομμυρίων στρατιωτών και πολιτών, μέσα σε ένα μακροχρόνιο πόλεμο, ακόμη πιο γενικευμένο και παγκόσμιο. Στην πραγματικότητα, μελετητές και κριτικοί συμφωνούν σε ένα πράγμα: οι ατομικές βόμβες σηματοδότησαν το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά ταυτόχρονα αποτέλεσαν το έναυσμα για το ξεκίνημα ενός Ψυχρού Πολέμου, που διήρκεσε μέχρι το 1991. Απ’ την άλλη μεριά, η Σοβιετική κυβέρνηση της εποχής με επικεφαλής τον Στάλιν, ήταν βέβαιη ότι ο Ψυχρός Πόλεμος ανέτρεψε τα σχέδια των Αμερικανών να ρίξουν την επόμενη ατομική βόμβα τους αντί για το Τόκιο, πάνω από τη Μόσχα.

Όπως και να 'χει, οι ατομικές εκρήξεις της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι θεωρούνται σήμερα το πιο φρικτό προειδοποιητικό μήνυμα για κάθε αντίπαλο μιας υπερδύναμης η οποία διαθέτει πολεμικά πυρηνικά όπλα.