Ενοίκια: Πόσα χάνουν, πόσα κερδίζουν από τις μειώσεις οι ιδιοκτήτες ακινήτων

Μειώσεις ενοικίων τουλάχιστον κατά 30% θα μπορούν να συμφωνούν για τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2020 χιλιάδες ιδιοκτήτες εκμισθούμενων ακινήτων με τους ενοικιαστές τους. Αυτό προβλέπουν οι διατάξεις των άρθρων 4 και 5 του νέου πολυνομοσχεδίου για τα μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης του κορωνοϊού, το οποίο κατατέθηκε για ψήφιση στη Βουλή.

Οι μειώσεις θα αφορούν επαγγελματικές μισθώσεις στις οποίες ενοικιαστές είναι επιχειρηματίες ή ελεύθεροι επαγγελματίες που εξακολουθούν να πλήττονται οικονομικά και τους μήνες Σεπτέμβριο-Δεκέμβριο 2020 από τον Covid-19 καθώς επίσης και μισθώσεις κύριας κατοικίας στις οποίες ενοικιαστές είναι εργαζόμενοι σε πληττόμενες επιχειρήσεις, με ανασταλείσες συμβάσεις εργασίας.

Η δυνατότητα συμφωνιών μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών για μείωση τουλάχιστον κατά 30% των ενοικίων των μηνών Σεπτεμβρίου, Οκτωβρίου, Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου 2020 θα υπάρχει και για τις περιπτώσεις μισθώσεων κατοικιών κατά τις οποίες τα ενοίκια καταβάλλονται για τις στεγαστικές ανάγκες τέκνων που σπουδάζουν σε ΑΕΙ ή ΤΕΙ μακριά από τον τόπο διαμονής των γονέων τους, εφόσον τουλάχιστον ο ένας εκ των δύο γονέων είναι εργαζόμενος σε επιχείρηση πληττόμενη από τον κορωνοϊό και έχει ανασταλεί η σύμβαση εργασίας του.

Η μείωση τουλάχιστον κατά 30% του συνολικού ενοικίου κύριας κατοικίας θα μπορεί να παρασχεθεί επίσης από τον μήνα Οκτώβριο 2020 και στους ναυτικούς των οποίων η σύμβαση ναυτολόγησης εξακολουθεί να τελεί σε αναστολή.

Οι ιδιοκτήτες εκμισθούμενων ακινήτων που θα δέχονται να συνάψουν συμφωνίες μείωσης των ενοικίων θα αποκτήσουν το δικαίωμα να αφαιρέσουν από τις τρέχουσες ή και τις μελλοντικές φορολογικές οφειλές τους ποσά που αντιστοιχούν στο 12% των ποσών των ενοικίων, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί πριν τις συμφωνίες μείωσης.

Όσοι ιδιοκτήτες συμφωνήσουν με τους ενοικιαστές τους να «κουρέψουν» τα ενοίκια των μηνών Σεπτεμβρίου – Δεκεμβρίου κατά 30%-40% θα δικαιούνται εκπτώσεις φόρου από 30% μέχρι και 40% των εισοδηματικών απωλειών που θα υποστούν.

Αντιθέτως, όσοι ιδιοκτήτες συμφωνήσουν με τους ενοικιαστές τους μειώσεις ενοικίων πάνω από 40% για τους ίδιους μήνες, θα δικαιούνται σε ποσά εκπτώσεις φόρου που θα αντιστοιχούν σε ποσοστά χαμηλότερα του 30% των εισοδηματικών απωλειών που θα υποστούν.

Ουσιαστικά, όσο μικρότερη είναι η μείωση του ενοικίου που θα συμφωνηθεί τόσο μεγαλύτερο σε ποσοστό επί της εισοδηματικής απώλειας του ιδιοκτήτη θα είναι το ποσό που θα παίρνει πίσω από το κράτος με τη μορφή της έκπτωσης φόρου.

Τι θα συμβεί στην πράξη

Δεδομένου ότι η έκπτωση φόρου που θα δικαιούται κάθε ιδιοκτήτης θα είναι σταθερή, θα ανέρχεται δηλαδή σε κάθε περίπτωση στο 12% του κανονικού ενοικίου, προκύπτει το συμπέρασμα ότι όσο πιο μικρή είναι η μείωση του ενοικίου, δηλαδή η εισοδηματική απώλεια του ιδιοκτήτη που θα συμφωνείται με τον ενοικιαστή, τόσο πιο μεγάλη θα είναι η έκπτωση φόρου ως ποσοστό επί της εισοδηματικής αυτής απώλειας.

Αντιθέτως, όπως αναφέρει ο Ελεύθερος Τύπος, όσο πιο μεγάλη είναι η συμφωνηθείσα μείωση του ενοικίου και άρα η εισοδηματική απώλεια του ιδιοκτήτη τόσο πιο μικρή θα είναι η έκπτωση φόρου ως ποσοστό επί της απώλειας αυτής.

Για να γίνει καλύτερα αντιληπτός αυτός ο «κανόνας» παραθέτουμε τα παρακάτω χαρακτηριστικά συγκριτικά παραδείγματα:

• Σε μηνιαίο ενοίκιο 500 ευρώ για το οποίο συμφωνείται μείωση κατά 30%, δηλαδή κατά 150 ευρώ, η έκπτωση φόρου, η οποία ισοδυναμεί με το 12% του ποσού των 500 ευρώ και, ως εκ τούτου, ανέρχεται σε 60 ευρώ, αντιστοιχεί στο 40% της εισοδηματικής απώλειας του ιδιοκτήτη (τα 60 ευρώ αντιστοιχούν στο 40% της μείωσης του ενοικίου κατά 150 ευρώ). Τελικά, ο ιδιοκτήτης χάνει το 30% του εισοδήματός του και παίρνει πίσω από το κράτος το 12% με τη μορφή έκπτωσης φόρου. Παίρνει πίσω δηλαδή το 40% της απώλειας που υπέστη.
• Σε μηνιαίο ενοίκιο 500 ευρώ για το οποίο συμφωνείται μείωση κατά 60%, δηλαδή κατά 300 ευρώ, η έκπτωση φόρου, η οποία και πάλι ισοδυναμεί με το 12% του κανονικού ενοικίου των 500 ευρώ, ανέρχεται και στην περίπτωση αυτή σε 60 ευρώ. Το ποσό αυτό της έκπτωσης φόρου αντιστοιχεί όμως μόλις στο 20% της εισοδηματικής απώλειας του ιδιοκτήτη (τα 60 ευρώ ισοδυναμούν με το 20% της μείωσης των 300 ευρώ). Με άλλα λόγια, ο ιδιοκτήτης χάνει το 60% του εισοδήματός του και παίρνει πίσω το 12% με τη μορφή έκπτωσης φόρου. Παίρνει δηλαδή πίσω ουσιαστικά μόνο το 20% της απώλειας εισοδήματος που υπέστη.

Τα ψιλά γράμματα

Αναλυτικά, με τα άρθρα 4 και 5 του νέου πολυνομοσχεδίου προβλέπονται τα εξής:

1. Παρέχεται η δυνατότητα προαιρετικών μειώσεων ενοικίων τουλάχιστον κατά 30%, κατόπιν συμφωνιών μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών, στις ακόλουθες περιπτώσεις μισθώσεων:
   • Επαγγελματικές μισθώσεις εγκαταστάσεων σε επιχειρήσεις οι οποίες εξακολουθούν να πλήττονται από τον κορωνοϊό. Η μείωση θα ισχύει για τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2020.
   • Μισθώσεις κύριας κατοικίας, όταν ενοικιαστής είναι εργαζόμενος ή σύζυγος εργαζομένου στις ανωτέρω «πληττόμενες» επιχειρήσεις, εφόσον έχει ανασταλεί προσωρινά η σύμβαση εργασίας του λόγω Covid-19.
   • Μισθώσεις ακινήτων για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών τέκνου – εξαρτώμενου μέλους, το οποίο φοιτά σε ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εκτός του τόπου μόνιμης κατοικίας του, εφόσον ένας τουλάχιστον γονέας είναι εργαζόμενος σε πληττόμενη επιχείρηση και του οποίου έχει ανασταλεί προσωρινά η σύμβαση εργασίας λόγω Covid-19.
   • Μισθώσεις κατοικίας σε ναυτικούς των οποίων η σύμβαση ναυτολόγησης εξακολουθεί να τελεί σε αναστολή. Η μείωση στην περίπτωση αυτή θα μπορεί να ισχύσει από τον Οκτώβριο.
2. Οι προϋποθέσεις για να ισχύσουν οι μειώσεις των ενοικίων τουλάχιστον κατά 30% είναι οι εξής:
   • Να υπάρχει σχετική συμφωνία μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή.
   • Να υποβληθεί ηλεκτρονικά από τον ιδιοκτήτη τροποποιητική δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης στο TAXISnet. Στη δήλωση αυτή θα πρέπει να αναγραφεί το νέο συμφωνηθέν μειωμένο ενοίκιο για την περίοδο Σεπτεμβρίου-Δεκεμβρίου.
   • Να γίνει αποδεκτή από τον ενοικιαστή η υποβληθείσα τροποποιητική δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης.
   • Το συμφωνηθέν μειωμένο ενοίκιο να καταβάλλεται στην ώρα του.
3. Σε περιπτώσεις μείωσης ενοικίων τουλάχιστον κατά 30% ο ιδιοκτήτης θα έχει τα ακόλουθα ευεργετήματα:
   • Δεν θα θεωρείται εισόδημα και δεν θα υπόκειται σε φόρο εισοδήματος και εισφορά αλληλεγγύης το ανείσπραχτο ποσό λόγω συμφωνίας του με τον ενοικιαστή για μείωση του ενοικίου.
   • Ο ιδιοκτήτης θα έχει δικαίωμα έκπτωσης φόρου ίσης με το 12% του κανονικού ενοικίου. Για να κατοχυρώσει το δικαίωμα αυτό θα πρέπει να υποβάλει στο TAXISnet δήλωση απώλειας μισθωμάτων (δήλωση Covid). Το ποσό της έκπτωσης φόρου που θα κερδίσει ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να αφαιρεθεί από τις παρακάτω κατηγορίες φορολογικών οφειλών του:
     • φόρο εισοδήματος, ειδική εισφορά αλληλεγγύης, τέλος επιτηδεύματος και φόρο πολυτελούς διαβίωσης που βεβαιώθηκαν μαζί στο φετινό εκκαθαριστικό,
     • ΕΝΦΙΑ έτους 2020,
     • ΦΠΑ τρίτου τριμήνου 2020, εφόσον είναι επιχειρηματίας ή ελεύθερος επαγγελματίας με ατομική επιχείρηση και τηρεί απλογραφικά βιβλία,
     • ΦΠΑ ενός ή περισσοτέρων από τους μήνες Αύγουστο, Σεπτέμβριο, Οκτώβριο, Νοέμβριο, Δεκέμβριο 2020 και ενός ή περισσοτέρων από τους μήνες του 2021, εφόσον είναι επιχειρηματίας ή ελεύθερος επαγγελματίας με ατομική επιχείρηση και τηρεί διπλογραφικά βιβλία.