Κορωνοϊός: Μπορεί να εισβάλλει στον εγκέφαλο για να επιβιώσει

Οι πονοκέφαλοι, η σύγχυση και το ντελίριο που εκδηλώνουν πολλοί πάσχοντες από τη λοίμωξη Covid-19, μπορεί να οφείλονται στο ότι ο νέος κορωνοϊός εισβάλλει απ' ευθείας στα κύτταρα του εγκεφάλου τους, σύμφωνα με μια νέα μελέτη.

Το εύρημα αυτό θεωρείται ακόμα προκαταρκτικό. Ωστόσο υποστηρίζει κάτι που έως τώρα ήταν απλώς μία θεωρία. Η θεωρία αυτή πρεσβεύει ότι ο κορωνοϊός εισβάλλει στα κύτταρα του εγκεφάλου και τα χρησιμοποιεί για να πολλαπλασιαστεί και να επιβιώσει.

Για να το κάνει αυτό, όμως, χρειάζεται άφθονο οξυγόνο, το οποίο τα μολυσμένα εγκεφαλικά κύτταρα «κλέβουν» από τα παρακείμενά τους. Η συνέπεια είναι να πεθαίνουν μαζικά τα κύτταρα γύρω από τα μολυσμένα.

Τα ευρήματα αυτά προέρχονται κυρίως από έρευνες σε πειραματόζωα που πραγματοποίησαν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Γέηλ. Υπάρχουν, όμως, σχετικές ενδείξεις και από αυτοψίες σε ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους από τον νέο ιό.

«Εξετάζουμε εντατικά περισσότερους ιστούς από ασθενείς για να δούμε πόσο συχνές είναι αυτού του είδους οι λοιμώξεις», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr Akiko Iwasaki, καθηγήτρια Ανοσοβιολογίας στο Γέηλ. «Προσπαθούμε επίσης να βρούμε ποια συμπτώματα συσχετίζονται με την εισβολή του κορωνοϊού σε διαφορετικά τμήματα του εγκεφάλου».

Οι επιστήμονες προσπαθούν επίσης να καταλάβουν με ποιον ακριβώς τρόπο εισβάλλει ο κορωνοϊός στον εγκέφαλο. Όταν το εξακριβώσουν, θα πρέπει να βρουν τρόπο για να αναχαιτίζουν αυτή την εισβολή.

Τα νέα ευρήματα δεν έχουν ακόμα δημοσιευθεί σε κάποια ιατρική επιθεώρηση. Ωστόσο αναρτήθηκαν στον διακομιστή προεκτυπώσεων ιατρικών ερευνών BioRxiv.

Τριπλή προσέγγιση

Σχεδόν οι μισοί ασθενείς με τη λοίμωξη που προκαλεί ο νέος κορωνοϊός, παρουσιάζουν νευρολογικές εκδηλώσεις. Οι γιατροί πίστευαν έως τώρα ότι αυτές οφείλονται στην παθολογική αντίδραση του ανοσοποιητικού που είναι γνωστή ως καταιγίδα κυτταροκινών. Η αντίδραση αυτή προκαλεί ακραία φλεγμονή στον οργανισμό, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου.

Για να διερευνήσουν το θέμα, η Dr Iwasaki και οι συνεργάτες της αποφάσισαν να εφαρμόσουν τριπλή προσέγγιση:

Μολύνοντας με τον κορωνοϊό στο εργαστήριο εγκεφαλικά οργανοειδή (είναι ομάδες κυττάρων που καλλιεργούνται στο εργαστήριο με τρόπο ώστε να μιμούνται την τρισδιάστατη δομή του εγκεφαλικού ιστού)
Μολύνοντας με τον κορωνοϊό γενετικά τροποποιημένα ποντίκια
Εξετάζοντας δείγματα εγκεφαλικού ιστού από τρεις ασθενείς οι οποίοι κατέληξαν από τη λοίμωξη Covid-19.

Τα ευρήματα

Στα εγκεφαλικά οργανοειδή οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο κορωνοϊός μολύνει τους νευρώνες (νευρικά κύτταρα). Ύστερα, χρησιμοποιεί τους εσωτερικούς μηχανισμούς τους για να αναπαράγεται, ενώ οι μολυσμένοι νευρώνες προκαλούν «ασφυξία» στους παρακείμενους υγιείς.

Η έρευνα έδειξε ακόμα ότι τα εγκεφαλικά οργανοειδή διαθέτουν αρκετή πρωτεΐνη ACE2. Ο κορωνοϊός ενώνεται με αυτή την πρωτεΐνη για να εισβάλλει στο εσωτερικό των νευρώνων.

Η ίδια πρωτεΐνη εντοπίστηκε και στα εγκεφαλικά δείγματα των νεκρών ασθενών. Στα ίδια δείγματα εντοπίστηκαν επίσης ενδείξεις μίνι-εγκεφαλικών, γεγονός που υποδηλώνει έλλειψη οξυγόνου σαν κι αυτή που παρατηρήθηκε στα οργανοειδή.

Αντιθέτως, δεν βρέθηκαν στα δείγματα ενδείξεις έντονης φλεγμονής, όπως αναμενόταν εάν η αιτία του θανάτου ήταν η καταιγίδα των κυτταροκινών.

Όσον αφορά τα ποντίκια, τα ζώα που ήταν γενετικά τροποποιημένα ώστε να παράγουν την πρωτεΐνη ACE2 μόνο στον εγκέφαλό τους, νόσησαν και πέθαναν πολύ γρήγορα όταν τα μόλυνε ο κορωνοϊός. Αντιθέτως, μια άλλη ομάδα ποντικιών που είχαν ACE2 μόνο στα κύτταρα των πνευμόνων τους, αρρώστησαν μεν, αλλά επέζησαν.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν αυξημένη θνησιμότητα όταν ο κορωνοϊός εισβάλλει στον εγκέφαλο, εκτιμούν οι ερευνητές.

Οι επιστήμονες συνεχίζουν την έρευνά τους σε αυτοψίες θυμάτων του κορωνοϊού για να επαληθεύσουν τα ευρήματά τους. Ευελπιστούν, τέλος, ότι θα καταγράψουν πόσο συχνή είναι η εισβολή του στον εγκέφαλο.