Σαν σήμερα: Η άλωση της Τριπολιτσάς

Από τις πρώτες κιόλας μέρες της Ελληνικής Επανάστασης στην Πελοπόννησο, δημιουργήθηκε η ανάγκη για την άλωση της Τρίπολης, ένα στρατηγικό κέντρο για τους Τούρκους και έδρα του διοικητή της Πελοποννήσου, Μόρα-Βαλεσί.

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης συνήθιζε να τονίζει την σημασία της κατάκτησής της, όπου σταθεί και όπου βρεθεί. Στις 23 Σεπτεμβρίου του 1821, έξι μήνες μετά την έναρξη της επανάστασης, η Τριπολιτσά θα πέσει και το στρατηγικό δαιμόνιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη θα αναδειχθεί.

Ο Κολοκοτρώνης είχε πείσει τους οπλαρχηγούς για πολιορκία, παρά τον αρχικό τους δισταγμό. Από τον Απρίλιο κιόλας αποφασίστηκε ο αποκλεισμός της για να διακοπεί η δυνατότητα εφοδιασμού της. Η επαναστάτες περικύκλωσαν την Τριπολιτσά και θα περίμεναν την κατάλληλη στιγμή για πολιορκία. Τον Μάιο, ο Μουσταφάμπεης με 3.500 άνδρες διέσπασε την πολιορκία των Ελλήνων στα ανατολικά και εισήλθε στην Τρίπολη. Η επιχείρηση των Ελλήνων κινδύνευε και για αρκετές μέρες, το ηθικό των Ελλήνων υπέστη τεράστιο πλήγμα. Όμως ο Μουσταφάμπεης, προσπάθησε να νικήσει τον Κολοκοτρώνη και τους άλλους οπλαρχηγούς για να λύσει μια και καλή την προσπάθεια πολιορκίας. Ηττήθηκε όμως στο Βαλτέτσι και στα Δολιανά, με αποτέλεσμα η πολιορκία της Τρίπολης να γίνει ακόμα πιο έντονη.

Παραμονές της άλωσης η δύναμη των Ελλήνων είχε φτάσει τις 10.000. Η πόλη στέναζε, τα τρόφιμα λιγόστευαν και οι 35.000 κάτοικοι είχαν να αντιμετωπίσουν και πολλές ασθένειες. Ο Κολοκοτρώνης σκέφτηκε να κατασκευαστεί μια τάφρος γύρω από την πόλη για να κάνει τα πράγματα ακόμα πιο δύσκολα.

Στις 18 Αυγούστου ο Μουσταφάμπεης έστειλε το ιππικό, με σκοπό να διασπάσει τον πολιορκητικό κλοιό. Απέτυχε παταγωδώς και οι Τούρκοι άρχισαν να σκέφτονται τις συνθήκες παράδοσης.

Αυτό όμως δεν συνέβη ποτέ. Στις 23 Σεπτεμβρίου, ένας στρατιώτης, ο Μανώλης Δούνιας, μαζί με 2 συντρόφους του, σκαρφάλωσε τα τείχη, μπήκε μέσα στην Τρίπολη και άνοιξε την Πύλη του Μυστρά. Οι Έλληνες μπήκαν στην πόλη και αφού έκαμψαν την αντίσταση των κατοίκων άρχισαν μια πρωτοφανή σφαγή και εκτεταμένο πλιάτσικο. Μάταια οι οπλαρχηγοί προσπάθησαν να συγκρατήσουν την μανία τους. Ο Κολοκοτρώνης αναφέρει στα απομνημονεύματα του, πως σφαγιάστηκαν περίπου 32.000 άνθρωποι. Οι μόνοι που την γλίτωσαν ήταν οι Αλβανοί, οι οποίοι συμφώνησαν να αποχωρήσουν συντεταγμένα.

Η Άλωση της Τριπολιτσάς, έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην εδραίωση της Επανάστασης. Από εκείνη την ημέρα, σχεδόν ολόκληρη η Πελοπόννησος βρισκόταν στα χέρια των Ελλήνων επαναστατών.