Στα πρόθυρα ολοκληρωτικού πολέμου Αρμενία ‑ Αζερμπαϊτζάν

Οι μάχες κλιμακώθηκαν απότομα σήμερα μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και του ορεινού θύλακα Ναγκόρνο - Καραμπάχ, που ελέγχεται από τους Αρμένιους, και τουλάχιστον 29 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη δεύτερη ημέρα των σφοδρών συγκρούσεων.

Οι δύο πλευρές σφυροκοπούν η μία την άλλη με πυραύλους και πυροβολικό, στη χειρότερη έκρηξη βίας αυτής της σύρραξης, που κρατά σχεδόν 30 χρόνια.

Οποιαδήποτε ενέργεια προς έναν ολοκληρωτικό πόλεμο θα μπορούσε να σύρει στη σύγκρουση τις μεγάλες περιφερειακές δυνάμεις, τη Ρωσία και την Τουρκία. Η Μόσχα έχει συνάψει αμυντική συμμαχία με την Αρμενία, η οποία παρέχει υποστήριξη ζωτικής σημασίας στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ και αποτελεί τη σύνδεσή του με τον υπόλοιπο κόσμο. Η Άγκυρα στηρίζει τους δικούς της «συγγενείς», τους τουρκογενείς Αζέρους.

«Δεν έχουμε ξαναδεί κάτι τέτοιο μετά την εκεχειρία που επιτεύχθηκε τη δεκαετία του 1990. Οι μάχες διεξάγονται σε όλα τα τμήματα του μετώπου», είπε η Αλέσια Βαρτανιάν, υψηλόβαθμη αναλύτρια του Crisis Group για την περιοχή του Νότιου Καυκάσου.

Το Ναγκόρνο-Καραμπάχ ανέφερε ότι 27 στρατιώτες του σκοτώθηκαν στις μάχες με τις αζέρικες δυνάμεις σήμερα και άλλοι 31 χθες, Κυριακή, μετά την επίθεση που λέει ότι δέχτηκε από το Αζερμπαϊτζάν. Οι τραυματίες είναι περίπου 200. Οι τοπικές αρχές πάντως υποστηρίζουν ότι ανέκτησαν σήμερα κάποια από τα εδάφη που είχαν χάσει χθες.

Το γραφείο του γενικού εισαγγελέα του Αζερμπαϊτζάν ανέφερε ότι δύο Αζέροι πολίτες σκοτώθηκαν σήμερα και άλλοι πέντε χθες, ενώ 30 τραυματίστηκαν. Δεν υπάρχουν επίσημες πληροφορίες για τυχόν θύματα μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν.

Φόβος ολοκληρωτικού πολέμου

Η Βαρτανιάν είπε ότι η χρήση πυραύλων και πυροβολικού θέτει σε υψηλότερο κίνδυνο τους αμάχους και σε μια τέτοια περίπτωση θα ήταν δυσκολότερο να αποκλιμακωθεί η κατάσταση με διπλωματικά μέσα. «Αν υπάρξουν μαζικές απώλειες (σ.σ. αμάχων) θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να περιοριστούν οι μάχες και σίγουρα θα βλέπαμε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με την πιθανή παρέμβαση της Τουρκίας ή της Ρωσίας ή και των δύο», εξήγησε.

Η Ρωσία έκανε έκκληση για άμεση κατάπαυση του πυρός ενώ η Τουρκία ανακοίνωσε ότι στηρίζει το Αζερμπαϊτζάν. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε να αποχωρήσει αμέσως η Αρμενία από τα εδάφη των Αζέρων που έχει καταλάβει, τονίζοντας ότι ήρθε η ώρα για να τερματιστεί η κρίση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Η Άντζελα Φρανγκιάν, σκηνοθέτιδα που ζει στο Στεπανακέρτ, την πρωτεύουσα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, είπε ότι οι κάτοικοι έχουν σπεύσει στα καταφύγια και ότι ακούγονται συνεχώς βομβαρδισμοί. Όλα τα καταστήματα έκλεισαν και σχεδόν κανείς δεν κυκλοφορεί στους δρόμους.

Η τουρκική υποστήριξη

Το κοινοβούλιο της Αρμενίας νωρίτερα καταδίκασε την «στρατιωτική επίθεση με όλα τα μέσα» που λέει ότι εξαπέλυσε το Αζερμπαϊτζάν στον ορεινό θύλακα. Η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Άννα Ναγνταλιάν είπε ότι Τούρκοι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες πολεμούν στο πλευρό των Αζέρων και ότι η Τουρκία παρέχει μη επανδρωμένα αεροσκάφη και μαχητικά αεροπλάνα στο Αζερμπαϊτζάν. Το Μπακού διαψεύδει αυτούς τους ισχυρισμούς ενώ από την Τουρκία δεν υπήρξε κάποια άμεση αντίδραση. Ωστόσο, πολλοί Τούρκοι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Ερντογάν, έχουν δεσμευτεί ότι θα βοηθήσουν τους Αζέρους.

Το ειδησεογραφικό πρακτορείο Interfax μετέδωσε δηλώσεις του εκπροσώπου Τύπου του υπουργείου Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν, του Ανάρ Εβιάζοφ, σύμφωνα με τον οποίο οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας του έχουν καταλάβει πολλά στρατηγικής σημασίας υψώματα κοντά στο χωριό Ταλίς, στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Ο Εβιάζοφ είπε επίσης ότι κοντά στο Ταλίς σκοτώθηκε ο Λέρνικ Βαρντανιάν, ο διοικητής του αερομεταφερόμενου αρμένικου τάγματος επίθεσης, όμως η Αρμενία έκανε λόγο για «παραπληροφόρηση».

Δύο Σύροι αντάρτες, μέλη ενόπλων ομάδων που στηρίζονται από την Τουρκία στη βόρεια Συρία, είπαν στο πρακτορείο Reuters την περασμένη εβδομάδα ότι στέλνονται εκεί ως απόσπασμα, για να βοηθήσουν το Αζερμπαϊτζάν, σε συντονισμό με την Άγκυρα. Το πρακτορείο δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει αυτές τις πληροφορίες από άλλη πηγή.

Ο Χικμάτ Χατζίγιεφ, σύμβουλος του Αζέρου προέδρου Ιλχάμ Αλίγιεφ, χαρακτήρισε «ανοησία» να λέγεται ότι Σύροι μαχητές βοηθούν τη χώρα του.