Η ακρίβεια ήρθε για να μείνει

Ο φόβος πολλών είναι πλέον η ακρίβεια από την ενέργεια θα περάσει, σε ό,τι αφορά την ένταση και στα βασικά είδη διατροφής που για την ώρα τουλάχιστον είναι ελεγχόμενη.

Την ίδια στιγμή μεγάλη βουτιά παρατηρήθηκε στην τιμή του φυσικού αερίου, μετά και την νέα παρέμβαση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, που έδωσε εντολή στην Gazprom να ανοίξει τις στρόφιγγες του αερίου προς τις χώρες της Ευρώπης.

Έτσι λοιπόν χθες (28.10.2021) οι τιμές των φυσικού αερίου κατέγραψαν σημαντική πτώση στην αγορά της Ολλανδίας, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την Ευρώπη. Αιτία της μεγάλης πτώσης η εντολή Πούτιν προς την Gazprom να αυξήσει από τον Νοέμβριο την παροχή αερίου για να αναπληρωθούν τα αποθέματα στην ευρωπαϊκή αγορά.

Για το ολλανδικό συμβόλαιο για παράδοση στις 21 Νοεμβρίου, η τιμή υποχώρησε περισσότερο από 7% και διαμορφώθηκε στα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Σεπτέμβριο, ενώ τον Οκτώβριο είχε εκτιναχθεί ακόμη και στα 116 ευρώ. Να σημειωθεί πάντως ότι και προχθές η τιμή είχε μειωθεί κατά 4,3%, αμέσως μόλις έγιναν γνωστές οι δηλώσεις του Ρώσου προέδρου.

Ο Ρώσος πρόεδρος φαίνεται να εγκαταλείπει τη μετατροπή του φυσικού αερίου σε όπλο κατά της Ευρώπης για να πετύχει άλλους σκοπούς, σε ό,τι αφορά τον αγωγό Nord Stream 2, τουλάχιστον στην παρούσα φάση. Αυτό, όπως εκτιμούν πολλοί αναλυτές, δεν είναι άσχετο με την απόφαση των Ευρωπαίων ηγετών να ζητήσουν από την Κομισιόν τη διενέργεια ελέγχου στην αγορά φυσικού αερίου, για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν πάροχοι που παραβιάζουν τους κανόνες για τον ανταγωνισμό, μια απόφαση που «φωτογραφίζει» την Gazprom.

Η κερδοσκοπία πάντως είναι και ο μεγάλος πονοκέφαλος για τις περισσότερες χώρες. Και αυτό διότι οι αιτίες του πληθωρισμού μπορεί τελικά να βρεθούν και να γιατρευτούν, ωστόσο τα απόνερα από την κατάσταση αυτή δύσκολα θα περάσει γρήγορα.

Η ακρίβεια στο… πιάτο μας

Μέχρι στιγμής σε μεγάλη έκταση η ακρίβεια έχει φανεί στο κομμάτι της ενέργειας, ενώ στα υπόλοιπα προϊόντα η επίδραση δεν έχει μεγάλη έκταση. Ο μεγάλος φόβος πλέον είναι η ακρίβεια να περάσει και στα είδη διατροφής και πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν ότι ο Νοέμβριος θα είναι ο μήνας εκείνος που θα φέρει ακρίβεια στα βασικά καταναλωτικά προϊόντα και αυτό διότι πλησιάζει η εορταστική περίοδος των Χριστουγέννων που αυξάνει η ζήτηση.

Σύμφωνα μάλιστα με ανάλυση του ΙΕΛΚΑ, οι μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών εντοπίζονται σε οπωροκηπευτικά, φρούτα και λαχανικά, αλλά και στο κρέας (αρνί/κατσίκι). Είναι ενδεικτικό πως η τιμή στο κρέας δεν έχει μειωθεί από το περασμένο Πάσχα. «Τσιμπημένες» είναι οι τιμές και στα φυτικά έλαια, τα οποία είναι κυρίως εισαγόμενα.

Σύμφωνα με την ίδια μελέτη η πορεία των τιμών στην Ελλάδα είναι αυξητική τους τελευταίους μήνες, ωστόσο εμφανίζεται καλύτερη του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Συγκριτικά με τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ελλάδα έχει την 8η μικρότερη αύξηση των τιμών τροφίμων, ωστόσο η χώρα μας έχει από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ (13% και 24%) στα τρόφιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συγκεκριμένα, καταλαμβάνει την 6η θέση με τον υψηλότερο ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ανάλογη μελέτη από το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο της Αθήνας, αναφέρει ότι η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους αναμένεται να οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση του κόστους παραγωγής για τη συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων.

Συγκεκριμένα, το 68% των ΜΜΕ εκτιμούν ότι οι διεθνείς αυξήσεις θα επηρεάσουν πολύ και πάρα πολύ το κόστος παραγωγής, καθώς όσο περισσότερο εξαρτημένες είναι οι επιχειρήσεις από το ενεργειακό κόστος, τόσο μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένουν από τις διεθνείς αυξήσεις. Ως εκ τούτου, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις εκτιμούν, ότι οι τιμές των προϊόντων / υπηρεσιών τους θα αυξηθούν γύρω στο 10% εξαιτίας των ανατιμήσεων στην ενέργεια, ενώ ένα 15% εκτιμούν ότι η αύξηση θα ξεπεράσει ακόμη και το 30%.