Πότε φτιάχτηκε το πρώτο σούπερ μάρκετ της ιστορίας

Tα σύγχρονα ψώνια στο σούπερ μάρκετ σημαίνουν βόλτα στους διαδρόμους, διαλέγοντας προσεκτικά τις ντομάτες, σουλατσάροντας μπροστά από τις σοκολάτες και επιλέγοντας μέσα από μια τεράστια βιτρίνα με αλλαντικά. Δεν ήταν πάντα έτσι όμως. Το παντοπωλείο «self-service» εγκαινιάστηκε από τον Clarence Saunders το 1916, όταν έφτιαξε το Piggly Wiggly, το πρώτο αληθινό σούπερ μάρκετ.

Πριν από το 1916, τα ψώνια στα παντοπωλεία ήταν ακόμη πιο βαρετά από ποτέ. Αντί να πηγαίνουν για να δουν τα προϊόντα, οι αγοραστές απλώς έδιναν τη λίστα τους σε έναν υπάλληλο, ο οποίος ετοίμαζε την παραγγελία τους σε ένα μυστηριώδες πίσω δωμάτιο, κρυμμένο από τα μάτια των πελατών.

Το να ψωνίζει κανείς μόνος του ήταν αρκετά δαπανηρό, απαιτώντας μεγάλο προσωπικό και πολύ μεγάλο χώρο για να γίνει. Ο Κλάρενς Σάντερς όμως αναγνώρισε αυτό το ελάττωμα και είδε μια ευκαιρία. Σκέφτηκε πως αν οι άνθρωποι έβλεπαν τα προϊόντα, τότε σίγουρα θα ψώνιζαν και κάτι παραπάνω.

Ο Σάντερς γεννήθηκε το 1881 στην κομητεία Άμχερστ της Βιρτζίνια, ορφανός από πέντε ετών και μεγάλωσε μέσα στη φτώχεια. Ως νέος, εργάστηκε σε ένα παντοπωλείο στο Κλάρκσβιλ του Τενεσί, όπου κέρδισε τη γνώση που του επέτρεψε να ανέβει όλο και πιο ψηλά στις τάξεις της επιχείρησης του παντοπωλείου.

Μέχρι το 1916, έχοντας παρατηρήσει το αναποτελεσματικό σύστημα αλληλεπίδρασης μεταξύ αγοραστών και υπαλλήλων ειδών παντοπωλείου σε σύγκριση με άλλες επιχειρήσεις λιανικής, αγόρασε το δικό του παντοπωλείο στην οδό Jefferson 79 στο Μέμφις και αναδιαμόρφωσε πλήρως το εσωτερικό.

Έβγαλε τους μεγάλους πάγκους και τους αντικατέστησε με ράφια, τα οποία κανόνισε για να σχηματίσουν έναν φιδωτό διάδρομο που οδηγεί τους αγοραστές στο κατάστημα και σε έναν ταμία, έτοιμο να κάνει τον λογαριασμό τους. Στις 6 Σεπτεμβρίου, το πρώτο Piggly Wiggly ξεκίνησε επίσημα. Όταν ένας δημοσιογράφος τον ρώτησε γιατί είχε επιλέξει το όνομα, ο Σάντερς απάντησε κάποτε: «Έτσι οι άνθρωποι θα κάνουν αυτή ακριβώς την ερώτηση».

Οι αγοραστές αρχικά μπερδεύτηκαν με την έννοια των αυτοεξυπηρέτησης παντοπωλείων. Καθώς οι μόνοι εμφανείς υπάλληλοι ήταν ταμίες και οι αποθηκάριοι, οι πελάτες προσπαθούσαν συχνά να παρουσιάσουν τους τελευταίους με τις λίστες τους μόνο για να τους εξηγήσει ευγενικά ο Σάντερς ότι έπρεπε να επιλέξουν τα δικά τους αντικείμενα. Ωστόσο, το κοινό σύντομα αγκάλιασε την επαναστατική ιδέα και μέχρι το τέλος του 1916, οκτώ άλλα Piggly Wiggly είχαν ανοίξει στο Μέμφις!

Σήμερα, το Piggly Wiggly υπάρχει ακόμα και διαθέτει 530 καταστήματα σε 17 πολιτείες και, φυσικά, ο πατενταρισμένος σχεδιασμός του μπακάλικου Σάντερς έχει αντιγραφεί από αμέτρητους άλλους επιχειρηματίες και έχει υιοθετηθεί από την κουλτούρα μαζικά. Ωστόσο, με την επιθυμία του να μεγαλώσει την αυτοκρατορία του, ο ίδιος έκανε ένα τρομερό λάθος. Εξέδωσε τόσες πολλές δημόσιες μετοχές στην εταιρεία που έχασε τον έλεγχο της δικής του επιχείρησης στις αρχές της δεκαετίας του 1920.