Wagner Group: Ποια είναι η «εταιρεία» μισθοφόρων που φέρεται να έλαβε εντολή εξόντωσης του Ζελένσκι

Ο πρώτος κανόνας του Fight Club είναι ότι δεν μιλάμε για το Fight Club. Αυτή ήταν η ατάκα της εμβληματικής ταινίας του Ντέιβιντ Φίντσερ. Κάτι παρόμοιο ισχύει και για το Wagner Group. Ο επικεφαλής της ομάδας εργασίας του ΟΗΕ για τη δράση μισθοφόρων δήλωσε ότι η διαβόητη ομάδα Wagner δεν υπάρχει. Τουλάχιστον στα χαρτιά… Δεν υπάρχει δηλαδή καμία εγγεγραμμένη επιχείρηση που ονομάζεται Wagner.

Το όνομα περιγράφει ένα περίτεχνο δίκτυο επιχειρήσεων, και offshore εταιρειών που απαρτίζουν το «Wagner Group». Την ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία, η οποία όχι μόνο λειτουργεί, αλλά εκπαιδεύει και διαθέτει κάποιους από τους πιο σκληρoτράχηλους επαγγελματίες στρατιώτες και πράκτορες στον κόσμο. Οι ταυτότητες των στελεχών της είναι μυστικές.

Ο ρωσικός ιδιωτικός στρατός οικοδομήθηκε στα πρότυπα των αμερικανικών στρατιωτικών εργολάβων Blackwater ή Executive Outcomes. Πρόκειται δηλαδή για μία παραστρατιωτική οργάνωση, όπως την χαρακτήρισε ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική Ζοζέπ Μπορέλ. «Στέλνει ομάδες σε ζώνες συρράξεων σε όλο τον κόσμο για να τροφοδοτήσουν τη βία, να λεηλατήσουν φυσικούς πόρους και να εκφοβίσουν τον πληθυσμό κατά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», δήλωσε, σκιαγραφώντας με ιδιαίτερα μελανά χρώματα τη δράση της.

Τα τελευταία χρόνια, έχουν πληθύνει οι αναφορές από εμπόλεμες ζώνες σχετικά με την παρουσία ομάδων μισθοφόρων που λειτουργούν υπό τον έλεγχο της Wagner. Οι πληροφορίες για το δίκτυο έχουν συγκεντρωθεί με κόπο από ερευνητές δημοσιογράφους και εκθέσεις του ΟΗΕ. Μία ερευνητική ομάδα με έδρα το Λονδίνο δημοσίευσε έγγραφα που έδειχναν ότι χρηματοδοτείται από τον εξόριστο Ρώσο ολιγάρχη Μιχαήλ Μπορίσοβιτς Χοντορκόφσκι. Πρόκειται για τον αλλοτινό πλουσιότερο άνθρωπο της Ρωσίας.

Σύμφωνα με έρευνες, τα ηνία του Wagner Group πήρε ο Γεβγκένι Πριγκόζιν, που φέρει το προσωνύμιο «σεφ του Πούτιν». Όχι, δεν πρόκειται για τον προσωπικό μάγειρα του Ρώσου προέδρου. Δεν του ετοιμάζει τις αγαπημένες του λιχουδιές. Ανήκει στον σκληρό πυρήνα του καθεστώτος Πούτιν, στους ολιγάρχες που μετά τη ρωσική εισβολή βρέθηκαν στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν είναι η πρώτη φορά. Λίγα χρόνια νωρίτερα, οι αρχές των ΗΠΑ άσκησαν δίωξη σε ρωσικούς οργανισμούς και πολίτες με την κατηγορία ότι προσπάθησαν, χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, να παρέμβουν στις αμερικανικές πολιτικές διαδικασίες κατά την διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας το 2016.

Το όνομα του Γεβγκένι Πριγκόζιν φιγουράριζε στη λίστα. Η ζωή του χαρακτηρίζεται μέχρι στιγμής από σκαμπανεβάσματα και «θαλασσοταραχές». Η παιδική του ηλικία ήταν δύσκολη. Στα νιάτα του βρέθηκε στη φυλακή για ένοπλη ληστεία και απάτη. Κατάφερε να ορθοποδήσει. Ξεκίνησε ως πωλητής χοτ ντογκ και εξελίχθηκε σε επιτυχημένο επιχειρηματία στον χώρο της εστίασης. Το εστιατόριά του στην Αγία Πετρούπολη προσέλκυσε τη λεγόμενη «καλή πελατεία».

Ανάμεσα στους διακεκριμένους θαμώνες ήταν και ο Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι δύο άνδρες γνωρίστηκαν το 2001 και έκτοτε έγιναν φίλοι. Η άνθηση της διαπροσωπικής τους σχέσης συνέπεσε με τη επέκταση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του Γεβγκένι Πριγκόζιν και σε άλλους τομείς. Ακόμα και σήμερα, η πηγή του πλούτου του παραμένει θολή. Το όνομά του έχει συνδεθεί με offshore εταιρείες. Το μόνο σίγουρο είναι ότι έχει διανύσει τεράστια απόσταση από τότε που έφτιαχνε χοτ ντογκ. Πλέον, ζει σε έπαυλη, διαθέτει ένα γιότ εκατοντάδων εκατομμυρίων, όπως και το δικό του αεροπλάνο.

Οι αρχές της Ουκρανίας και οι Δυτικοί υποστηρίζουν ότι τουλάχιστον 400 επίλεκτοι μισθοφόροι του ομίλου Wagner στάλθηκαν στο Κίεβο για να δολοφονήσουν τον πρόεδρο της Ουκρανίας. Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι διαθέτουν ενδείξεις για τη συμμετοχή του ομίλου Wagner στην ένοπλη σύρραξη Ρωσίας-Ουκρανίας. Αυτές οι αναφορές δεν έχουν επιβεβαιωθεί, αλλά η παρουσία της ομάδας εκεί δεν θα ήταν έκπληξη.

Για χρόνια η Ουκρανία κατηγορεί την ιδιωτική στρατιωτική οργάνωση, η οποία φαίνεται να έχει στενούς δεσμούς με το Κρεμλίνο, ότι μάχεται στο Λουχάνσκ και το Ντόνετσκ. Η ομάδα φαίνεται να εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Ουκρανία το 2014, όταν βοήθησε τον ρωσικό στρατό στην προσάρτηση της Κριμαίας. «Η Ουκρανία ήταν βασικά η αρχή, το σημείο εκκίνησης για τον όμιλο Wagner», δήλωσε ο Σεργκέι Σουκχάνκιν, ανώτερος ερευνητής στο Ίδρυμα Jamestown.

Από τότε, ένας ιστός από παραστρατιωτικές ομάδες και επιχειρήσεις έχει διαχυθεί στη Συρία. Εκεί μέλη της Wagner λέγεται ότι πολέμησαν για να υποστηρίξουν το ακαθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ, εξασφαλίζοντας ερείσματα στον ενεργειακό τομέα της χώρας. Έντονη παρουσία είχαν και έχουν στη Λιβύη, στο Σουδάν, στη Μαδαγασκάρη και στη Μοζαμβίκη. Οι μισθοφόροι της Wagner φέρεται επίσης ότι έχουν πολεμήσει τόσο στη Βόρεια όσο και στην υποσαχάρια Αφρική. Λέγεται ότι ο βασικός μηνιαίος μισθός για όποιον στρατολογείται στην ομάδα είναι τουλάχιστον 2.500 δολάρια. Τα μέλη πρέπει να είναι άνω των 25 ετών, άριστα εκπαιδευμένοι, έξυπνοι, ψύχραιμοι και να μην έχουν μητρώο. Η ομάδα διαθέτει περισσότερους από 15.000 μαχητές.

Όσοι μελετούν τη δράση της Wagner υποστηρίζουν ότι είναι μία οργάνωση που διαφοροποιείται από τον συμβατικό ορισμό του ιδιωτικού στρατιωτικού εργολάβου. Συνδυάζει μισθοφορική δραστηριότητα και εξόρυξη φυσικών πόρων, ενώ ταυτόχρονα προωθεί την ρωσική εξωτερική πολιτική. Αν και είναι ιδιωτικός όμιλος, πιστεύεται ότι είναι στενά συνδεδεμένη με το Κρεμλίνο. Το 2017 ανέλαβε να εκπαιδεύσει τις ένοπλες δυνάμεις του Σουδάν. Το ίδιο συνέβη και στη Λιβύη, ενώ έχει δημιουργήσει σε αρκετές χώρες, όπου δραστηριοποιείται δεκάδες μυστικές βάσεις.