Συναγερμός στις ελληνικές θάλασσες

Καμπανάκι κινδύνου κρούουν οι επαγγελματίες αλιείς, για τους τεράστιους πληθυσμούς λαγοκέφαλων στην Κρήτη.

Εκτός από τις καταστροφές στον εξοπλισμό και στα δίχτυα τους, οι αλιείς τους εντοπίζουν στα ρηχά, σε ελάχιστο βάθος νερού, στις παραλίες του νησιού, οι οποίες σε λίγες εβδομάδες, θα γεμίσουν από λουόμενους.

Χαρακτηριστικό το βίντεο του προέδρου των ελαγγελματιών αλιέων Μανώλη Μαντζαράκη, ο οποίος κρατώντας δύο τεράστιους λαγοκέφαλους στα χέρια απευθύνει, πάνω από το καϊκι, έκκληση να δοθούν κίνητρα για υπεραλίευση, σε επαγγελματίες και ερασιτέχνες, ώστε να μειωθεί ο αριθμός τους.

Οπως λέει τα τοξικά ψάρια εντοπίζονται πλέον σε βάθος 1,5 μέτρου στη θάλασσα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους κολυμβητές, καθώς έχουν αναφερθεί περιστατικά επιθέσεων.

Ο λαγοκέφαλος είναι ένα από τα «είδη-εισβολείς» που πέρασαν μέσω της διώρυγας του Σουέζ από τον Ινδικό Ωκεανό στη Μεσόγειο.

«Τα τελευταία χρόνια έχουμε πάρα πολλές εμφανίσεις του λαγοκέφαλου στην περιοχή της Κρήτης, ενώ υπάρχει εγκατάσταση μεγάλων πληθυσμών σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Η πρώτη καταγραφή του είδους στη Μεσόγειο ήταν το 2003 σε παράλια της Τουρκίας. Αργότερα πιστοποιήθηκε στο Ισραήλ, ενώ τον Ιούλιο του 2005 εντοπίστηκε στη Βόρεια Κρήτη. Αμέσως έδειξε τάσεις μεγάλης… επέκτασης. Ηδη, από το 2011 παρουσίαζε μεγάλη αύξηση των δεικτών αφθονίας. Είχαμε σημειώσει πως με βάση τα μοντέλα πληθυσμών θα παρουσιάσει αύξηση με γεωμετρική πρόοδο τα επόμενα χρόνια», έλεγε πρόσφατα στην Καθημερινή η κ. Νότα Περιστεράκη, βιολόγος – ιχθυολόγος του Ινστιτούτου Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ.

Οπως σημειώνουν οι ερευνητές, που βρίσκονται στο Ηράκλειο της Κρήτης, ο λαγοκέφαλος αλιεύεται πλέον συχνά στην ευρύτερη περιοχή, ενώ έχει επεκταθεί στο Νότιο Αιγαίο και στα Δωδεκάνησα. Εμφανίσεις υπάρχουν και στο Βόρειο Αιγαίο, αλλά μάλλον τα πιο ψυχρά ύδατα και τα θαλάσσια ρεύματα λειτουργούν αποτρεπτικά ακόμα. Επίσης, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα έφτασε και στη Δυτική Μεσόγειο.

Γιατί έχουμε αυτή την επέκταση του λαγοκέφαλου;

«Κατ’ αρχάς έχει παίξει ρόλο η κλιματική αλλαγή, η θέρμανση των θαλασσών. Από το 1985 υπάρχουν μελέτες που καταγράφουν σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας των βαθύτερων υδάτων. Επίσης, αν και ήρθε ο λαγοκέφαλος στη Μεσόγειο, δεν ακολούθησαν είδη που λειτουργούν ως εχθροί του», εξηγεί η κ. Περιστεράκη.

Ο βασικός κίνδυνος από τον λαγοκέφαλο σχετίζεται με την επικίνδυνη τοξίνη που βρίσκεται στο σώμα του, κυρίως στις ωοθήκες, στο συκώτι, στο έντερο και στο δέρμα. Η τοξίνη αυτή μπορεί να επιφέρει στον άνθρωπο αναπνευστικές διαταραχές, ανεπάρκεια του κυκλοφορικού συστήματος, μυϊκή παράλυση, ακόμη και θάνατο. Πριν από μερικά χρόνια αλλοδαποί, πλήρωμα πλοίου που βρισκόταν αρόδο στο λιμάνι του Ηρακλείου, ψάρεψαν και έφαγαν λαγοκέφαλο, με αποτέλεσμα να βρεθούν στην εντατική του νοσοκομείου.

«Ο λαγοκέφαλος απαγορεύεται αυστηρά να εκφορτώνεται, να πωλείται, να καταναλώνεται. Απαιτείται πολύ καλή ενημέρωση σε όλους, τους ντόπιους, τους τουρίστες –μερικοί από τους οποίους ψαρεύουν ερασιτεχνικά–, ακόμα και το ιατρικό προσωπικό, που μπορεί να μη γνωρίζει το πρόβλημα», σημειώνει η ερευνήτρια του ΕΛΚΕΘΕ.

Ο λαγοκέφαλος είναι σαρκοφάγο ψάρι. «Διαθέτει ένα ισχυρό ράμφος με το οποίο σπάει και τρώει όστρακα, καβούρια, σουπιές, χταπόδια και άλλα ψάρια. Μάλιστα, το ράμφος του είναι τόσο ισχυρό, που μπορεί να κόβει αλιευτικά εργαλεία, δίχτυα κ.λπ. Προκαλεί καταστροφές και διαφεύγει», τονίζει η κ. Περιστεράκη. Λόγω έλλειψης στοιχείων δεν υπάρχει σαφής εικόνα εάν λόγω του «κυνηγιού» του λαγοκέφαλου μειώνονται άλλοι πληθυσμοί.