Γιατί η Μαριούπολη είναι τόσο σημαντική για τον Πούτιν

Μετά το ανελέητο «σφυροκόπημα» των τελευταίων δύο μηνών, η Μαριούπολη, η πόλη-λιμάνι στη νοτιοανατολική Ουκρανία που πριν από τη ρωσική εισβολή είχε πληθυσμό 400.000 κατοίκους, δεν μοιάζει απλά με σκιά του εαυτού της, αλλά με πρώην πόλη. Παρόλα αυτά η Ρωσία τη θέλει πολύ. Γιατί άραγε;

Η ανακοίνωση του Ρώσου υπουργού Άμυνας, Σεργκέι Σοϊγκού προς τον προϊστάμενό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, ότι ο ρωσικός στρατός κατέλαβε πλήρως την πόλη, εκτός από το απομονωμένο εργοστάσιο Αζοφστάλ, ενθουσίασε τον Ρώσο πρόεδρο, ο οποίος φάνηκε να συνεχάρη τον Σοϊγκού.

Πρόκειται άλλωστε για μια εξέλιξη που θα δώσει στη Μόσχα σημαντικά πλεονεκτήματα –σε επιχειρησιακό και οικονομικό επίπεδο– για τη συνέχεια του πολέμου.

Η ρωσική επικράτηση στη Μαριούπολη θα δημιουργήσει μια «χερσαία γέφυρα» που θα ενώνει τη χερσόνησο της Κριμαίας –που προσάρτησε παράνομα η Μόσχα το 2014– με την περιοχή του Ντονμπάς (όπου έχει ενταθεί η επίθεση της Ρωσίας).

Η Μαριούπολη βρίσκεται στη Novorossiya, τη «Νέα Ρωσία»: ο όρος αυτός πρωτοχρησιμοποιήθηκε από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν μετά την προσάρτηση της Κριμαίας για να περιγράψει τις περιοχές στη νότια και στην ανατολική Ουκρανία που πιστεύει ότι ανήκουν στη Ρωσία.

Επιπλέον, η Μαριούπολη είναι το μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι στην Αζοφική Θάλασσα και το κύριο κέντρο εξαγωγής αγαθών στη νοτιοανατολική Ουκρανία. Η πτώση της πόλης ουσιαστικά θα αποκόψει την πρόσβαση της Ουκρανίας στη θάλασσα, γεγονός που θα παρέλυε την οικονομία της.

Παράλληλα, η κατάληψη της Μαριούπολης θα ήταν η πιο σημαντική νίκη της Ρωσίας από την έναρξη της εισβολής και ένα τεράστιο «δώρο» για την προπαγάνδα του Πούτιν, ενόψει μάλιστα της Ημέρας της Νίκης, στις 9 Μαΐου.

Η Ρωσία έχει επανειλημμένα αναφερθεί στο αμφιλεγόμενο αφήγημα του ακροδεξιού Τάγματος Αζόφ (που υπερασπίζεται τη Μαριούπολη) περί «υπεροχής της Λευκής Φυλής» και ο Πούτιν έχει προβάλει την «αποναζιστικοποίηση» της Ουκρανίας ως έναν εκ των κορυφαίων στόχων της εισβολής.

Από την πλευρά του το Τάγμα υποστηρίζει ότι έχει απομακρύνει από τις τάξεις του τα πιο ακραία στοιχεία.

Γιατί άλλαξε τα σχέδιά του για το εργοστάσιο του Αζοφστάλ

Τα αγνοημένα ρωσικά τελεσίγραφα για το εργοστάσιο του Αζοφστάλ έδωσαν τον τόνο της ουκρανικής αντίστασης τις προηγούμενες ημέρες.

Εκτός από τους περίπου 2.000 στρατιώτες που παραμένουν ταμπουρωμένοι μέσα στο εργοστάσιο, θεωρείται βέβαιο ότι κάποιοι άμαχοι έχουν καταφύγει επίσης μέσα στις αχανείς στοές του.

Σύμφωνα με τα ρωσικά δημοσιεύματα, ο Ρώσος πρόεδρος κάλεσε τις ρωσικές δυνάμεις να μην προχωρήσουν στον βομβαρδισμό του εργοστασίου αλλά στον απλό αποκλεισμό του, βεβαιώνοντας ότι «ούτε μύγα» δεν θα βγει από εκεί.

Αν πιστέψουμε ότι αυτή είναι πράγματι η εντολή Πούτιν και ο ρωσικός στρατός θα την εφαρμόσει, πρόκειται ασφαλώς για αλλαγή σχεδίων.

Όπως αναλύει ο Πολ Άνταμς, διπλωματικός ανταποκριτής του BBC, ο Ρώσος πρόεδρος ανυπομονεί να συνεχίσει την επίθεσή του στην περιοχή του Ντονμπάς της ανατολικής Ουκρανίας.

Ο αγώνας για τη Μαριούπολη έχει εξαντλήσει ζωτικούς πόρους και έχει καθηλώσει εκεί πολλά ρωσικά στρατεύματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την επιδίωξη ευρύτερων στόχων.

Χωρισμένο από το κέντρο της Μαριούπολης, χάρη στον ποταμό Κάλμιους, το εκτεταμένο εργοστάσιο χάλυβα θα πρέπει να είναι σχετικά εύκολο να απομονωθεί, αλλά αν ο Πούτιν θέλει να είναι σίγουρος ότι «δεν θα περάσει ούτε μύγα», θα χρειαστεί να αφήσει σημαντικές δυνάμεις στη θέση τους.

Με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να δεσμεύεται να ακυρώσει τις ειρηνευτικές συνομιλίες εάν σκοτωθούν και οι τελευταίοι υπερασπιστές της πόλης, είναι επίσης πιθανό ο Πούτιν να θέλει να κρατήσει ζωντανή τη διπλωματική διαδικασία - ή τουλάχιστον να την κάνει να μοιάζει ζωντανή.

Μπορεί να υπάρχει ακόμη και ένα οικονομικό υπόβαθρο σε αυτό.

Το Αζοφστάλ είναι ένα από τα μεγαλύτερα χαλυβουργεία της Ευρώπης. Ακόμη και μετά από εβδομάδες φρικτής καταστροφής, η Μόσχα μπορεί να ελπίζει ότι υπάρχει κάτι που αξίζει να σωθεί.