Ο Ελληνοαμερικανός που είπε «όχι» σε 10 εκατομμύρια δολάρια

Ένα τετραώροφο κτίριο, με τις σκάλες κινδύνου βαμμένες γαλάζιες να περνούν μπροστά από παράθυρα με κίτρινα περβάζια, στέκεται επίμονα στη δυτική άκρη της 42ης Οδού στη Νέα Υόρκη. Ανάμεσα σε γυαλιστερούς ουρανοξύστες, αυτό το κτίριο της δεκαετίας του '20 –ελληνικής ιδιοκτησίας– φαίνεται σαν να βρίσκεται εκτός τόπου. Είναι η ιστορία του αμερικανικού ονείρου που έγινε πραγματικότητα και ίσως μιας ευκαιρίας που χάθηκε. Ο ιδιοκτήτης του, ο 73χρονος Λούις Γκριτσίπης, Αμερικανός πολίτης από την Κανδήλα της Αιτωλοακαρνανίας, είχε μια ευκαιρία να πουλήσει το κτίριο το 2000, όταν η εταιρεία ανάπτυξης Carlisle σχεδίαζε να κτίσει ακριβώς δίπλα του έναν πολυτελή ουρανοξύστη. Σύμφωνα με τον κ. Γκριτσίπη, του προσέφεραν 10 εκατομμύρια δολάρια για το κτίσμα, που έχει τρία διαμερίσματα των δύο υπνοδωματίων, μαζί με το εστιατόριο του Έλληνα μετανάστη στο ισόγειο. Σύμφωνα με στέλεχος της εταιρείας, η αρχική προσφορά ήταν περίπου 7 εκατομμύρια δολάρια. Δεν ήθελαν κατ' ανάγκη να χρησιμοποιήσουν το χώρο. «Θέλαμε να ελέγξουμε το περιβάλλον», δήλωσε ο Ζιλ Ντέμτσικ, πρόεδρος της κτηματομεσιτικής επιχείρησης.

«Πιστεύαμε ότι δεν θα ήταν τόσο ελκυστική η θέα του κτιρίου για τους αγοραστές μας». Ο Κώστας Κονδύλης, ο διάσημος αρχιτέκτονας που ανέλαβε το σχέδιο, έκανε έκκληση στον Γκριτσίπη, επικαλούμενος την κοινή τους κληρονομιά και την κοινή ηλικία τους. Ο Γκριτσίπης έδειχνε ιδιαίτερα σκεπτικός στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και ζητούσε να πληρώσει η εταιρεία τον φόρο των 480.000 δολαρίων. Μετά φάνηκε να πανικοβάλλεται, ρώτησε πού είναι η τουαλέτα και δεν επέστρεψε ποτέ, αφήνοντας έκπληκτους τους δικηγόρους για 45 λεπτά, έως ότου συνειδητοποίησαν ότι είχε φύγει.

Ο Γκριτσίπης λέει ότι επέστρεψε στο σπίτι του τρέχοντας. Ο Κονδύλης λέει ότι τον καταλαβαίνει. «Δεν του έδωσαν κάποιο κίνητρο», εξηγεί. «Ίσως εάν του είχαν προσφέρει ένα ή δύο διαμερίσματα μέσα στο νέο κτίριο». Ο ουρανοξύστης πέρασε σε άλλη εταιρεία, στον όμιλο Moinian, και το 2007 εγκαινιάστηκε το Ατελιέ, όπως ονομάστηκε, με 47 ορόφους. Ο Γκριτσίπης ζει ακόμα ακριβώς δίπλα, σε ένα διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων, στο κτίριο που αγόρασε αντί 150.000 δολαρίων το 1980 και από το οποίο τώρα κερδίζει 3.000 δολάρια το μήνα από ενοίκια. Ο Έλληνας μετανάστης ισχυρίζεται ότι έχει συνεχώς προσφορές, που φθάνουν έως και τα 15 εκατομμύρια δολάρια. «Ακόμα και αν μου δώσουν ένα δισεκατομμύριο, δεν το πουλάω», διευκρινίζει. «Πού θα πάω; Εδώ είναι ο καλύτερος δρόμος του κόσμου για μένα». Η 52χρονη Ρακέλ Γκριτσίπη, η Αργεντινή δεύτερη σύζυγός του, που εργάζεται ως σερβιτόρα στο εστιατόριό τους, συναινεί. «Αυτό είναι το βασίλειό του», λέει.

«Είμαι πιο Αμερικανός από τους Αμερικανούς»

Το εστιατόριο σπανίως είναι γεμάτο. Ο ιδιοκτήτης κερδίζει τα περισσότερα χρήματα από τις παραδόσεις κατ' οίκον, καθώς το μενού του έχει 175 πιάτα από διάφορες κουζίνες. Έξω από το εστιατόριο, που ονομάζεται «Pizza Corporation», της 42ης Οδού κρέμεται μια αμερικανική σημαία. «Είμαι πιο Αμερικανός από τους Αμερικανούς», λέει ο Γκριτσίπης.