Ένταση στο Κόσοβο: Πώς Αλβανοί και Σέρβοι έφθασαν κοντά στη σύγκρουση

Ένα βήμα πριν την ανάφλεξη έφθασε το Kόσοβο, με το σχέδιο της κυβέρνησης για τον... ασταθή βορρά όπου κατοικούν κυρίως Σέρβοι, ενώ αυξήθηκαν ιδιαίτερα οι εντάσεις στα σύνορα με τη Σερβία.

Οι (Σέρβοι κάτοικοι Κοσσυφοπεδίου) διαδηλωτές έστησαν οδοφράγματα και έπεσαν πυροβολισμοί μετά τη θέσπιση από την Πρίστινα κανόνων που θα σήμαιναν ότι οι Σέρβοι στο Κοσσυφοπέδιο θα έπρεπε να χρησιμοποιούν στα αυτοκίνητά τους πινακίδες του Κοσσυφοπεδίου.

Τα πνεύματα ηρέμησαν και η ανάφλεξη αποφεύχθη όταν η κυβέρνηση του Κοσόβου ανέβαλε τελικά την εφαρμογή της απόφασης που θα υποχρέωνε τους Σέρβους στο βόρειο τμήμα της χώρας να υποβάλουν αίτηση για πινακίδες κυκλοφορίας Κοσόβου, μετά την αύξηση των εντάσεων μεταξύ της αστυνομίας και των τοπικών κοινοτήτων.

Αργά την Κυριακή διαδηλωτές στάθμευσαν φορτηγά γεμάτα με χαλίκι και άλλα βαρέα μηχανήματα σε δρόμους που οδηγούν σε δύο συνοριακά περάσματα, το Jarinje και το Bernjak, σε μια περιοχή όπου οι Σέρβοι αποτελούν την πλειοψηφία. Η αστυνομία του Κοσσυφοπεδίου δήλωσε ότι αναγκάστηκε να κλείσει τα συνοριακά περάσματα.

Η ανακοίνωση του ΝΑΤΟ για την ένταση στο Κόσοβο

«Η γενική κατάσταση ασφαλείας στους βόρειους δήμους του Κοσσυφοπεδίου είναι τεταμένη», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η αποστολή KFOR υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ στο Κοσσυφοπέδιο. Η ανακοίνωση ανέφερε ότι η KFOR «παρακολουθεί στενά» και «είναι έτοιμη να παρέμβει εάν τεθεί σε κίνδυνο η σταθερότητα».

Στη Μόσχα, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα κατηγόρησε για την αυξημένη ένταση αυτό που αποκάλεσε «αβάσιμους κανόνες διακρίσεων» που επέβαλαν οι αρχές του Κοσσυφοπεδίου

Δεκατέσσερα χρόνια μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου από τη Σερβία, 50.000 Σέρβοι που ζουν στο βόρειο τμήμα του χρησιμοποιούν πινακίδες και έγγραφα που εκδίδονται από τις σερβικές αρχές, αρνούμενοι να αναγνωρίσουν τους θεσμούς τη Πρίστινα. Το Κοσσυφοπέδιο έχει αναγνωριστεί ως ανεξάρτητο κράτος από περισσότερες από 100 χώρες, αλλά όχι από τη Σερβία ή τη Ρωσία.

Στο Κόσοβο, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άλμπιν Κούρτι είχε δηλώσει ότι θα έδινε στους Σέρβους μια μεταβατική περίοδο 60 ημερών για να αποκτήσουν πινακίδες του Κοσσυφοπεδίου, ένα χρόνο αφότου εγκατέλειψε την προσπάθεια επιβολής τους λόγω παρόμοιων διαμαρτυριών.

Η κυβέρνηση αποφάσισε επίσης ότι από την 1η Αυγούστου, όλοι οι πολίτες από τη Σερβία που επισκέπτονται το Κοσσυφοπέδιο θα πρέπει να παίρνουν ένα επιπλέον έγγραφο στα σύνορα για να τους χορηγηθεί άδεια εισόδου. Παρόμοιο κανόνα εφαρμόζουν οι αρχές του Βελιγραδίου στους Κοσοβάρους που επισκέπτονται τη Σερβία.

Όμως, μετά τις εντάσεις το βράδυ της Κυριακής και διαβουλεύσεις με τους πρεσβευτές της ΕΕ και των ΗΠΑ, η κυβέρνηση δήλωσε ότι θα αναβάλει το σχέδιό της για ένα μήνα και θα αρχίσει να το εφαρμόζει την 1η Σεπτεμβρίου.

Ο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Josep Borrell χαιρέτισε την αναβολή αυτή.

«Αναμένουμε ότι όλα τα εμπόδια θα αρθούν αμέσως», ανέφερε ο Borrell σε ένα tweet, προσθέτοντας ότι τα ανοιχτά ζητήματα θα πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω του διαλόγου υπό τη διευκόλυνση της ΕΕ και να επικεντρωθούν στη συνολική εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας.

Νωρίτερα την Κυριακή, η αστυνομία ανέφερε ότι υπήρξαν πυροβολισμοί «προς την κατεύθυνση των αστυνομικών, αλλά ευτυχώς δεν τραυματίστηκε κανείς». Είπε επίσης ότι εξαγριωμένοι διαδηλωτές ξυλοκόπησαν αρκετούς Αλβανούς που περνούσαν από τους δρόμους που είχαν αποκλειστεί και ότι κάποια αυτοκίνητα δέχθηκαν επίθεση.

Οι σειρήνες αεροπορικής επιδρομής ακούγονταν για περισσότερες από τρεις ώρες στη μικρή πόλη της Βόρειας Μιτρόβιτσα που κατοικείται κυρίως από Σέρβους.

#Kosovo BREAKING: air-raid sirens have been going off for the past two hours in the town of #Mitrovica.

There are reports of gunfire on the border with #Serbia 🇷🇸, sparking rumors of an armed skirmish between the two sides. pic.twitter.com/MWs7cNKCeM

— Thomas van Linge (@ThomasVLinge) July 31, 2022

Πριν από ένα χρόνο, αφού οι Σέρβοι της περιοχής απέκλεισαν τους ίδιους δρόμους για τις πινακίδες κυκλοφορίας, η κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου ανέπτυξε ειδικές αστυνομικές δυνάμεις και το Βελιγράδι πέταξε μαχητικά αεροσκάφη κοντά στα σύνορα.

Οι εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών παραμένουν και η εύθραυστη ειρήνη στο Κοσσυφοπέδιο διατηρείται από μια αποστολή του ΝΑΤΟ που διαθέτει 3.770 στρατιώτες στο έδαφος. Ιταλοί ειρηνευτές ήταν ορατοί μέσα και γύρω από τη Μιτρόβιτσα την Κυριακή.

#Italian peacekeepers in #Mitrovica

Peacekeepers from the #UN contingent were standing on the bridge that separates the #Serbian and #Albanian sides of the city.#Serbia #kosovo pic.twitter.com/4WM5tp3wmn

— Troubleless (@Troubleless_) July 31, 2022

Οι δύο χώρες δεσμεύτηκαν το 2013 να ξεκινήσουν διάλογο υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να προσπαθήσουν να επιλύσουν τα εκκρεμή ζητήματα, αλλά έχει σημειωθεί μικρή πρόοδος.