Πνιγμοί στις ελληνικές θάλασσες: Το 60% των Ελλήνων δεν ξέρει να κολυμπά

Ο κίνδυνος πνιγμού σε μία χώρα όπως η Ελλάδα με 13.676 χιλιόμετρα ακτογραμμής ελλοχεύει ανά πάσα στιγμή. Το 2022 καταγράφεται «μαύρο» ρεκόρ στη χώρα με ανθρώπους όλων των ηλικιών να χάνουν τη ζωή τους, είτε γιατί βούτηξαν ακατάλληλες ώρες, είτε επειδή υπερεκτίμησαν τις δυνάμεις τους και δεν τήρησαν τους βασικούς κανόνες για ασφαλή κολύμβηση.

Τα επίσημα στοιχεία του λιμενικού σώματος σοκάρουν. Μόνο τους τελευταίους δυόμιση μήνες έχουν χάσει τη ζωή τους σε παραλίες όλης της χώρας 196 λουόμενοι. Ανάμεσά τους και πολλοί νέοι, από 30 έως 50 ετών, αλλά και παιδιά.

Τελευταίο περιστατικό ήταν στη Χαλκιδική όπου ένας 15χρονος έφυγε από τη Σκύδρα για μονοήμερη με φίλους και οι γονείς του παρέλαβαν τη σορό του. Η νεκροψία έδειξε ότι ο έφηβος πνίγηκε. Ο κίνδυνος πνιγμού που ελλοχεύει ανά πάσα στιγμή στο υδάτινο περιβάλλον, όταν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα και αποτελεσματικά οδηγεί στην απώλεια ανθρώπινων ζωών. Και μπορεί το πρόβλημα με την έλλειψη ναυαγοσωστών σε ελληνικές παραλίες είναι χρόνιο αλλά οι ναυαγοσώστες δεν είναι από... μηχανής θεοί, δεν έχουν φτερά στα πόδια και τα χέρια, ούτε 300 μάτια για να βλέπουν όλους τους λουόμενους. Μία από τις βασικότερες αιτίες πνιγμών στην Ελλάδα είναι πως μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού δεν ξέρει να κολυμπά και να τηρεί τους βασικούς κανόνες ασφαλείας. Μάλιστα, στα παιδιά και τους εφήβους το ποσοστό που δεν ξέρει να κολυμπά φτάνει ακόμα και το 60%.

Επιτακτική ανάγκη για μαθήματα κολύμβησης

Ανθρωποι χωρίς δίπλωμα μπορεί να ξέρουν βασικές κινήσεις για να... κινηθεί ένα αυτοκίνητο ή μία μηχανή αλλά -συνήθως- δεν διακινδυνεύουν να βγουν σε κεντρικούς οδικούς άξονες και περιορίζονται σε κάποιο περιφραγμένο χώρο, παίρνοντας εν τέλει δίπλωμα. Γιατί για να οδηγήσεις χρειάζεται να έχεις συγκεκριμένες γνώσεις. Ομως στη θάλασσα πάνε όλοι οι άνθρωποι και μεγάλο ποσοστό δεν ξέρει κολύμπι. Η θάλασσα είναι για όλους αλλά τα βαθιά για λίγους και το κολύμπι για λιγότερους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ, κάθε χρόνο χάνουν τη ζωή τους στις ελληνικές θάλασσες περισσότεροι από 350 άνθρωποι, οι περισσότεροι άνδρες. Σε μία χώρα όπου όλοι ανεξαιρέτως επισκέπτονται παραλίες είναι επιτακτική η ανάγκη για εκμάθηση κολύμβησης και εισαγωγή της στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

Κολύμβηση δεν θεωρείται απλά να... επιπλέεις και να κολυμπάς αυτοσχεδιάζοντας με τις κινήσεις των χεριών και των ποδιών. Μεταξύ άλλων, η κολύμβηση έχει τεχνικές (ελεύθερο, ύπτιο, πρόσθιο, πεταλούδα κα) και σωστό τρόπο αναπνοής, δείχνει στο άτομο τον τρόπο που μπορεί να αναπνεύσει περιστρέφοντας το σώμα του χωρίς να βγάζει το κεφάλι του κάθετα από το νερό βουλιάζοντας το σώμα του, σου μαθαίνει πως όταν κουράζεσαι υπάρχει τρόπος να ξεκουραστείς παίρνοντας δέκα αναπνοές με συγκεκριμένο τρόπο, πως μπορείς να κινηθείς γρήγορα ή αργά ανάλογα με την κίνηση χεριών και ποδιών και κυριότερο: σου μαθαίνει πως όταν βουτάς τα χέρια σου είναι ελεύθερα και το ένα δεν κρατά τη μύτη σου, με αποτέλεσμα αν πιεις λίγο νερό να μην πανικοβληθείς. Η κολύμβηση είναι το «εισιτήριο ελευθερίας» στη θάλασσα και τις πισίνες που δίνει την ευκαιρία στον εκάστοτε άνθρωπο να έχει αυτός τον έλεγχο αφού ξέρει τα όριά του όταν βουτά κάτι που έχει ως συνέπεια τον «σεβασμό» στο υδάτινο περιβάλλον (πχ δεν βουτάει με κόκκινη σημαία αφού... ξέρει το νερό).

Κανόνες ασφαλείας στη θάλασσα και τις πισίνες

Σύμφωνα με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Safe Water Sports το 2021 συνολικά 342 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα. Το 2020, 238 άνθρωποι πνίγηκαν στις ελληνικές θάλασσες και το 2021, 127 θάνατοι οφείλονταν σε πνιγμό, 24 σε παθολογικά αίτια (πχ ανακοπή), 1 σε δυστύχημα και 184 δεν προσδιορίστηκαν. Το 2022 ήδη έχουν χάσει τη ζωή τους 196 άνθρωποι όλων των ηλικιών.

Οι βασικοί κανόνες ασφαλείας για την αποφυγή πνιγμών είναι:

Παρακολουθείστε οργανωμένα μαθήματα κολύμβησης.
Κολυμπήστε πάντα με παρέα και ιδανικά υπό την επίβλεψη ναυαγοσώστη (εάν αυτό είναι εφικτό).
Μην αφήνετε από την επίβλεψή σας ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι.
Αποφύγετε την κολύμβηση αμέσως μετά το φαγητό (ιδανικά πρέπει να έχουν περάσει 3 ώρες από την κατανάλωση φαγητού).
Μπείτε σταδιακά μέσα στο νερό, ώστε να προσαρμοστεί ο οργανισμός σας στη θερμοκρασία του νερού (ιδιαίτερη προσοχή όταν το νερό είναι κρύο).
Μην απομακρύνεστε από τα ρηχά και κολυμπήστε παράλληλα με την ακτή.
Μην υπερεκτιμάτε τις δυνάμεις σας και μην κάνετε επίδειξη των δυνάμεών σας στους υπόλοιπους λουόμενους.
Μην κάνετε ριψοκίνδυνα παιχνίδια που θέτουν εσάς ή τους γύρω σας σε κίνδυνο.
Αν παρασυρθείτε στα βαθιά από κάποιο ρεύμα, διατηρήστε την ψυχραιμία σας, κολυμπήστε παράλληλα με την ακτογραμμή για να απεγκλωβιστείτε και μετά κάθετα για να επιστρέψετε στην ακτή.
Αποφύγετε το κολύμπι εάν έχετε καταναλώσει αλκοόλ ή ναρκωτικά.
Μην παραβλέπετε τυχόν προειδοποιήσεις προς τους λουόμενους από τις τοπικές Αρχές.
Να είστε επιφυλακτικοί όταν επισκέπτεστε μια παραλία για πρώτη φορά. Καλό είναι να έχετε ενημερωθεί από τους κατοίκους της περιοχής για τυχόν κινδύνους που μπορεί να προκύψουν.