Ενεργειακή κρίση: Πόσο θα διαρκέσουν τα αποθέματα φυσικού αερίου

Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται εγκλωβισμένη στην δίνη της οξυνόμενης ενεργειακής κρίσης και αναζητεί μέτρα για να μπει «φρένο» στο ράλι των τιμών, η Gazprom ανακοινώνει κέρδη – ρεκόρ και κλείνει τον Nord Stream 1 εξαιτίας εργασιών συντήρησης.

Ενώ η ΕΕ πετά το μπαλάκι των ευθυνών στη Μόσχα, κατηγορώντας την για ενεργειακό πόλεμο, στον απόηχο του πολέμου στην Ουκρανία, το Κρεμλίνο απαντά ότι οι κυρώσεις δυσχεραίνουν την ανεμπόδιστη ροή φυσικού αερίου προς την Γηραιά Ήπειρο και δημιουργούν προβλήματα στη λειτουργία του Nord Stream 1, οι παραδόσεις του οποίου σταματούν από σήμερα προσωρινά, ενώ η Gazprom τις διέκοψε προς την γαλλική Engie, μέχρι νεοτέρας, λόγω της αθέτησης πληρωμής για τις παραδόσεις που έγιναν τον Ιούλιο.

Πιο συγκεκριμένα, ο ρωσικός ενεργειακός κολοσσός ανακοίνωσε επίσημα πως ότι ανέστειλε εντελώς τις παραδόσεις φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω του αγωγού επικαλούμενη εργασίες συντήρησης που πρόκειται να διαρκέσουν τρεις ημέρες.

Γνωστοποίησε, δε, πως κατέγραψε κέρδη ύψους 2,5 τρισεκατομμύρια ρούβλια (41,63 δισ. ευρώ) το πρώτο εξάμηνο του έτους, παρά τις κυρώσεις της Δύσης για την εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και πως θέλει να πληρώσει ξανά μέρισμα.

Αξίζει να σημειωθεί πως το 2021 η ρωσική εταιρεία είχε σημειώσει κέρδη – ρεκόρ 2,09 τρισεκατομμυρίων ρούβλια (27,5 δισ. ευρώ) λόγω της ραγδαίας αύξησης των τιμών στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Γεμίζουν οι αποθήκες της

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Ενωση κάνει αγώνα δρόμου προκειμένου να γεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου ενόψει του δύσκολου χειμώνα που έπεται.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Aggregated Gas Storage Inventory (AGSI+), οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου είναι γεμάτες πλέον κατά 80%, δύο μήνες νωρίτερα από τον αρχικό στόχο

Η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι οι μόνες χώρες που έχουν γεμίσει όλες τις δεξαμενές φυσικού αερίου τους στο 100% και ακολουθεί η Πολωνία με 99% και η Σουηδία με λίγο πάνω από το 90%. Η Γερμανία φουλάρει, επίσης, ταχύτερα από τον αρχικό σχεδιασμό, με το ποσοστό πληρότητας να ξεπερνά το 83%.

Ωστόσο, η επιτυχής αυτή προσπάθεια να γεμίσουν οι αποθήκες δεν εγγυάται ότι η Ευρώπη δεν θα αντιμετωπίσει προβλήματα. Μάλιστα, αναλυτές προειδοποιούν ότι ο μεγαλύτερος παράγοντας που θα κρίνει την ενεργειακή ασφάλεια αυτό το χειμώνα θα είναι αν οι χώρες μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση αρκετά, ώστε τα αποθέματα να φτάσουν για να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες τους κρύους μήνες του χειμώνα.

Σύμφωνα με την Aurora Energy Research, οι γεμάτες αποθήκες φυσικού αερίου θα μπορούσαν να καλύψουν τη ζήτηση, στην καλύτερη περίπτωση, για περίπου τρεις μήνες. Στη Γερμανία το αποθηκευμένο αέριο θα μπορούσε να εξαντληθεί σε περίπου 80 έως 90 ημέρες.

Προβληματισμός και φόβοι

«Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση κρίσης, η μείωση της ζήτησης θα είναι ακόμη πιο σημαντική από την αποθήκευση» δήλωσε στο Reuters η Simone Tagliapietra, ανώτερος συνεργάτης στο think-tank Bruegel.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας πληροφοριών ICIS, που δημοσιεύει το Reuters, αν οι χώρες αποτύχουν να μειώσουν τη χρήση του καυσίμου, οι αποθήκες θα έχουν αδειάσει μέχρι τον Μάρτιο, ακόμη και σε ένα σενάριο όπου το ρωσικό αέριο, έστω και σε περιορισμένες ποσότητες, θα συνεχίσει να ρέει όλο το χειμώνα και ο καιρός δεν θα είναι ασυνήθιστα κρύος.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής, οι συνεχείς μειώσεις της ζήτησης φυσικού αερίου στην κλίμακα που απαιτείται δεν έχουν συμβεί, παρά το γεγονός ότι πολλές βιομηχανίες αναγκάστηκαν από τις έκτακτες τιμές του φυσικού αερίου να περιορίσουν την παραγωγή τους – ένα φαινόμενο που επηρεάζει τώρα τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής παραγωγικής ικανότητας.

Οι χώρες της ΕΕ συμφώνησαν στα τέλη Ιουλίου να μειώσουν τη χρήση φυσικού αερίου κατά 15% αυτόν τον χειμώνα από τα μέσα χειμερινά επίπεδα το 2017-2021. Η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ευρώπη το πρώτο εξάμηνο του Αυγούστου ήταν 11% χαμηλότερη από τον μέσο όρο της πενταετίας, σύμφωνα με το ICIS.

Η χρήση φυσικού αερίου στη γερμανική βιομηχανία μειώθηκε κατακόρυφα κατά 21% τον Ιούλιο σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 2018-2021, αλλά πριν από αυτό κανένας άλλος μήνας δεν είχε μείωση μεγαλύτερη του 14%.