Oι μαύροι Ελληνες της Θράκης

Στο ¶βατο, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Ξάνθη και μακριά από τα μάτια του κόσμου, συναντά κανείς τους μαύρους Έλληνες της Θράκης.

Οι πρόγρονοί τους ήταν δούλοι των μπέηδων, η καταγωγή τους από την Αραβία και από την Αφρική. Σήμερα έχουν μείνει 4 οικογένειες.

Οι πρόγονοί τους ήρθαν στην Ελλάδα την εποχή της Τουρκοκρατίας ως σκλάβοι των μπέηδων και παρέμειναν στη χώρα μας.

«Είμαστε Έλληνες μουσουλμάνοι, αφρικανικής καταγωγής», λέει ο Ρασίμ Ραΐμ, 55 ετών, στη δημοσιογράφο της Ελευθεροτυπίας.

Οι πρώτοι μεικτοί γάμοι έγιναν το 1945, με γυναίκες από το Κίρτζαλι της Βουλγαρίας, και έπειτα το χρώμα άλλαξε! «Οι παππούδες μου μαύροι, οι προπαππούδες ακόμα πιο μαύροι, τα παιδιά μου σπασμένα μαύρα, τα εγγόνια μου παρδαλά!», λέει ο βοσκός του χωριού, Μεμέτογλου Μπαχρί.

«Δεν υπάρχει άλλος σαν εμένα, τόσο μαύρος βοσκός στην Ελλάδα», λέει. Δίπλα του η ηλικιωμένη σύζυγός του, Μεμέτ Χαϊμέ.
Αν δεν την ακούσεις να μιλάει ελληνικά, αναρωτιέσαι τι δουλειά έχει μια τροφαντή Αφρικανή στα ελληνικά χωράφια. Με μια γκλίτσα προσπαθεί να βάλει σε τάξη τα αρνάκια που ξεφεύγουν από το ποίμνιο.

«Όταν σε ρωτάνε από πού είσαι, τι απαντάς;», ρωτάει η δημοσιογράφος.

«Φυσικά Έλληνας, τώρα μη με προσβάλλεις», λέει δυσαρεστημένος από το ερώτημα. «Συγγνώμη, αλλά είμαι λίγο περίεργος μ' αυτά. Έχω πρόβλημα. Τραύματα που έχω περάσει... Έλληνας είμαι. Εδώ γεννήθηκα, εδώ υπηρέτησα».

«Όταν είμαι σε κάποια ξένη πόλη, οι Αφρικανοί μου λένε στο δρόμο "hey man what's up". Εγώ τους κοιτάζω. Ξέρεις, εγώ με ελληνικό ντύσιμο, τζινάκι, μποτούλες, αυτοί με κάτι φαρδιά παντελόνια, περίεργα καπέλα. Τους κοίταζα όταν ήμουν μικρός και έλεγα "τι φοράνε; τι γίνεται εδώ;". Τώρα ξέρω, αυτοί πήραν δρόμο, εμείς μείναμε στο ¶βατο».

Όπως λέει ο ίδιος, στο χωριό δεν υπάρχει ρατσισμός, ούτε στην Ξάνθη. Όμως όταν λέει πως είναι Έλληνας στο εξωτερικό, όλοι μένουν με το στόμα ανοιχτό. Καμιά φορά στην Ελλάδα τον σταματά η αστυνομία και τον ρωτά τι κάνει και ποιος είναι, ενώ, όπως είπε, μια φορά τον οδήγησαν στο τμήμα, γιατί τον πέρασαν για μετανάστη! «Με πάνε στο διοικητή, του δείχνουν την ταυτότητά μου και εκείνος κοιτούσε μία αυτούς, μία εμένα. "Τι μου τον φέρατε αυτόν;"! "Τι σας έλεγα τόση ώρα. Τι με πάτε τζάμπα μέσα; Αφήστε με στην ησυχία μου"».

«Η μαμά μου τους θυμάται εδώ με χαλκάδες στη μύτη. Είναι απόγονοι των οικογενειών που δούλευαν στα χωράφια του Μεχμέτ Αλί», είπε ο Ιωάννης Αγκόρτσας, ο παθολόγος που κουράρει την κοινότητα του Αβάτου, προσπαθώντας ταυτόχρονα να τους φέρει σε επαφή με την ιστορία τους. «Τους είχαν φέρει για να δουλεύουν στα χωράφια. Όταν έγινε η ανταλλαγή πληθυσμών με τη Συνθήκη της Λωζάννης, ή θα έφευγαν ή θα έμεναν εδώ. Δεν είχαν πού αλλού να πάνε, γι' αυτό και έμειναν εδώ. Το 1923 έγιναν επίσημα Έλληνες πολίτες, και ως τέτοιοι πήραν με εντολή της ελληνικής κυβέρνησης μερίδιο από τα τσιφλίκια των Τούρκων», λέει ο ίδιος.