Γιατί η Δύση φοβάται μια συμμαχία Ρωσίας ‑ Βόρειας Κορέας;

Πληθαίνουν μέρα με τη μέρα οι πληροφορίες πως ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, σχεδιάζει να επισκεφτεί τη Ρωσία εντός του μήνα για μια συνάντηση με τον πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, με την προμήθεια όπλων να φέρεται στο επίκεντρο της ατζέντας.

Προς ώρας η Μόσχα αρνείται να επιβεβαιώσει την πληροφορία, που διακινήθηκε κατά βάση από την Ουάσινγκτον, ωστόσο δεν τη διαψεύδει: «Όχι, δεν μπορούμε να επιβεβαιώσουμε, δεν έχουμε τίποτε να δηλώσουμε επί του θέματος», δήλωσε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ.

Τα τελευταία 24ωρα η Ουάσινγκτον κάνει λόγο για μυστικές διαπραγματεύσεις Ρωσίας και Βόρειας Κορέας σχετικά με την παράδοση όπλων από την Πιονγκγιάνγκ στη Μόσχα. Αμερικανικά ΜΜΕ, όπως οι New York Times, αναφέρουν πως το Κρεμλίνο επιδιώκει να εξασφαλίσει οβίδες πυροβολικού και αντιαρματικές ρουκέτες, ενώ από την πλευρά του το καθεστώς της Βόρειας Κορέας επιθυμεί τεχνολογίες αιχμής για δορυφόρους και πυροκίνητα υποβρύχια, αλλά και οικονομική και επισιτιστική βοήθεια.

Σημειώνεται πως μια συμφωνία Μόσχας – Πιονγκγιάνγκ για όπλα θα σήμαινε παραβίαση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί και στις δύο χώρες. Οι ΗΠΑ μάλιστα προειδοποιούν πως θα αναλάβουν δράση εάν οι δύο πλευρές προχωρήσουν σε μια τέτοια κίνηση.

Ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ασφάλειας των ΗΠΑ, Τζον Κίρμπι ισχυρίστηκε ότι ο υπουργός Άμυνας της Ρωσίας Σεργκέι Σόιγκου προσπάθησε να «πείσει την Πιονγκγιάνγκ να πουλήσει όπλα» στη Ρωσία κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψής του στη χώρα.

Όμως ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει και για τα ανταλλάγματα που θα μπορούσε να προσφέρει η Ρωσία στη Βόρεια Κορέα. Πρόκειται για εξοπλισμό ο οποίος θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας των δύο χωρών, αλλά και σε μια κλιμάκωση της έντασης στην κορεατική χερσόνησο. Για παράδειγμα πολλοί εκφράζουν φόβους να δοθεί στον Κιμ Γιονγκ Ουν προηγμένη τεχνολογία, που θα μπορούσε να ωθήσει με καινοτομίες το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων της Βόρειας Κορέας.

Η Πιονγκγιάνγκ γνωρίζει ότι η Μόσχα αναζητά απελπισμένα πυρομαχικά για τον πόλεμο στον Ουκρανία και αναλυτές εκτιμούν πως το αντάλλαγμα που θα ζητήσει θα είναι «απίστευτα υψηλό».

Υπενθυμίζεται πως τη Δευτέρα, η υπηρεσία πληροφοριών της Νότιας Κορέας φέρεται να ενημέρωσε πως η Μόσχα πρότεινε σε Κίνα και Βόρεια Κορέα να πραγματοποιήσουν κοινές ναυτικές ασκήσεις, παρόμοιες με αυτές που πραγματοποιούν στην περιοχή οι ΗΠΑ, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία. Η πληροφορία αυτή έρχεται ύστερα και από τις δηλώσεις του αντιπροέδρου του Ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας και πρώην προέδρου της χώρας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, ο οποίος προειδοποίησε πως «η στρατιωτικοποίηση» της Ιαπωνίας περιπλέκει την κατάσταση την περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού.

Νέα εποχή και αναγέννηση μιας ψυχροπολεμικής συμμαχίας

Οι εξελίξεις αντανακλούν τις ριζικές γεωπολιτικές εξελίξεις που έχουν συντελεστεί το τελευταίο διάστημα με ορόσημο την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Είναι ενδεικτικό πως μέχρι πρόσφατα η Ρωσία είχε υποστηρίξει τις κυρώσεις που επιβάλλονταν από το συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας. Όμως τώρα χτυπάει την πόρτα της γειτονικής χώρας για βοήθεια.

Και φαίνεται να μην πρόκειται για μια βραχυπρόθεσμη στρατηγική. Η Ρωσία, μαζί με την Κίνα, επιδιώκουν την οικοδόμηση ενός ενιαίου μετώπου ενάντια στη Δύση, σε στρατιωτικό αλλά και οικονομικό επίπεδο. Οι δύο χώρες επιχειρούν – ακόμη και μέσω της διεύρυνσης των BRICS – να ενισχύσουν τις σφαίρες επιρροής τους, ανατρέποντας το status quo, όπως αυτό έχει δημιουργηθεί εδώ και δεκαετίες μέσα από τους ελεγχόμενους από τη Δύση διεθνής θεσμούς.

Αναμφισβήτητα η απόφαση της Ρωσίας να στραφεί στη Βόρεια Κορέα για όπλα αποτελεί μια ακόμη ένδειξη της ταχείας αλλαγής στη δυναμική των σχέσεων των δύο χωρών. Τόσο κατά την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας, όσο και κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Κορέα (1950-53), οι βορειοκορεάτες είχαν την υποστήριξη της Σοβιετικής Ένωσης. Η δε κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης συνέβαλε καθοριστικά στο ξέσπασμα του λιμού στη Βόρεια Κορέα, κατά τον οποίο εκτιμάται πως εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωής τους.

Η ιστορικές εξελίξεις της δεκαετίας του ’90 ανέτρεψαν τη μέχρι τότε παγιωμένη στενή σχέση των δύο χωρών. Στα χρόνια που ακολούθησαν μετά την άνοδο του Κιμ Γιονγκ Ουν στην εξουσία το 2011, τόσο η Μόσχα όσο και το Πεκίνο έχουν υποστηρίξει τις κυρώσεις του ΟΗΕ που είχαν ως στόχο να αναγκάσουν τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Οι σχέσεις αναθερμάνθηκαν το 2019, όταν ο Κιμ συνάντησε τον Πούτιν για πρώτη φορά, σε μια εποχή που «άνοιγμα» προς την Πιονγκγιάνγκ επιχειρούσαν και οι ΗΠΑ με τον τότε πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να συναντάται με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας. Με αφορμή την εθνική εορτή της Ρωσίας και με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία, τον περασμένο Ιούνιο ο Κιμ Γιονγκ Ουν έστειλε μήνυμα προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν υποσχόμενος «πλήρη υποστήριξη» και συνεργασία στον κοινό τους στόχο για την οικοδόμηση ισχυρών χωρών. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως η Βόρεια Κορέα έχει αναγνωρίσει την ανεξαρτησία των περιοχών της ανατολικής Ουκρανίας, τις οποίες έχουν καταλάβει οι ρωσικές δυνάμεις.

Oπως αναφέρει ο Guardian, ο Artyom Lukin, καθηγητής στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο Άπω Ανατολής στο Βλαδιβοστόκ, εκτίμησε σε μια πρόσφατη αναφορά πως ο πόλεμος στην Ουκρανία «έχει οδηγήσει σε μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην οποία το Κρεμλίνο και η Πιονγκγιάνγκ μπορούν να έρθουν ολοένα και πιο κοντά, ίσως ακόμη και στο σημείο να αναστήσουν την συμμαχία που υπήρχε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου».

Όμως οι συνθήκες έχουν αλλάξει σημαντικά για τους δύο συμμάχους. Την τελευταία φορά που το θωρακισμένο τρένο του Κιμ μπήκε στο Βλαδιβοστόκ πριν από τέσσερα χρόνια, η Ρωσική ηγεσία τον είχε υποδεχτεί με μια παραδοσιακή προσφορά αλατιού και ψωμιού για τους καλοδεχούμενους επισκέπτες. Η επόμενη επίσκεψη του ηγέτη της Βόρειας Κορέας στη Ρωσία θα κοστίσει πολλά περισσότερα στο Κρεμλίνο και το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι πως τα «δώρα» αυτή τη φορά μάλλον θα τα φέρει ο Κιμ Γιονγκ Ουν.