Πόλεμος στο Ισραήλ: Τι είναι το τέμενος Αλ Ακσα και γιατί η Χαμάς πολεμά στο όνομά του

Γιατί «βάπτισαν» οι Παλαιστίνιοι της Χαμάς «Πλημμύρα Αλ Άκσα» τη λυσσαλέα επίθεση εναντίον του Ισραήλ - Η σημασία του τεμένους για μουσουλμάνους και εβραίους και τα επεισόδια που «έριξαν λάδι στη φωτιά»

Ακόμη και μόνον η κωδική ονομασία «Πλημμύρα του Αλ Άκσα», την οποίαν επέλεξαν οι Παλαιστίνιοι της Χαμάς για μία από τις σφοδρότερες πολεμικές επιδρομές εναντίον του Ισραήλ, θα ήταν αρκετή για να αποδώσει το τι ακριβώς συμβαίνει: Το τέμενος Αλ Άκσα, ένα κτίσμα του 11ου αιώνα, λόγω της ιερότητάς του ως κορυφαίου τόπου λατρείας για τους μουσουλμάνους -αλλά σχεδόν εξίσου και για τους Εβραίους- συμβολίζει τον τελειωτικό χαρακτήρα του καινούργιου πολέμου. Ενός πολέμου ιερού για τους επιτιθέμενους, στον οποίον, εις το όνομα του Μωάμεθ, δεν συγχωρείται άλλη έκβαση εκτός από τη νίκη -πάση θυσία. Και, κυρίως, για να ξεπλυθούν με εβραϊκό αίμα οι πολλαπλές βεβηλώσεις του τεμένους Αλ Άκσα.

In a video obtained by Reuters, a woman is pulled barefoot from the trunk of a Jeep by a gunman and then forced into the backseat of the car by Hamas militants in Gaza. More than 100 hostages are believed to have been taken by Hamas militants. pic.twitter.com/kP9sQfFPZn

— CBS News (@CBSNews) October 9, 2023

«Πλημμύρα Αλ Άκσα», λοιπόν, βαπτίστηκε η λυσσαλέα και αιφνιδιαστική επίθεση των Παλαιστινίων στο Ισραήλ. Η ονοματοδοσία, προφανώς, είναι ουδόλως τυχαία. Το τέμενος Αλ Άκσα, μαζί με τη Μέκκα και τη Μεδίνα, συμπεριλαμβάνεται στην τριάδα των Αγίων Τόπων κατά τους μωαμεθανούς. Και, δεδομένης της φανατικής ευλάβειας που τους χαρακτηρίζει εξ ορισμού, οποιαδήποτε ενέργεια εκ μέρους των Ισραηλινών να παρεισφρήσουν στο Αλ Άκσα είναι casus belli -ή, μάλλον, αιτία ξεσπάσματος μιας νέας ιντιφάντας, μιας νέας τζιχάντ κατά των απίστων.

1/9 The Israel Police arrested and removed over 350 individuals that violently barricaded themselves in the Temple Mount, including masked individuals, stone and firework hurlers/throwers, and individuals suspected of desecrating the mosque pic.twitter.com/XT6sXHNBVt

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

— Israel Police (@israelpolice) April 5, 2023

Υπ' αυτή την έννοια, ο σχεδιασμός και η εκτέλεση της εν εξελίξει από το Σάββατο 7 Οκτωβρίου 2023 πολεμικής επιχείρησης της Χαμάς στο Ισραήλ, συνδέεται με προηγούμενα επεισόδια που συνέβησαν με επίκεντρο το τέμενος Αλ Άκσα το προηγούμενο διάστημα. Συγκεκριμένα, στις 5 Απριλίου 2023, η ισραηλινή αστυνομία, για πρώτη φορά στην ιστορία, αποτόλμησε κάτι αδιανόητα βέβηλο για τους μουσουλμάνους: Έκανε «ντου», όχι απλώς στον περιβάλλοντα χώρο, αλλά απευθείας εντός του τεμένους Αλ Άκσα, στο πλαίσιο αντιποίνων κατά των Παλαιστινίων, οι οποίοι είχαν επιτεθεί προηγουμένως με ρουκέτες από τη Λωρίδα της Γάζας.

Μάλιστα, η εισβολή των Ισραηλινών αστυνομικών στο Αλ Άκσα έγινε, εξ επίτηδες, στην καρδιά του Ραμαζανιού, δηλαδή κατά την κορύφωση των ετήσιων λατρευτικών εκδηλώσεων στον μουσουλμανικό κόσμο. Επομένως, το ότι μερικούς μήνες αργότερα η Χαμάς θα επέλεγε με τη σειρά της να αιματοκυλίσει αμάχους στο Ισραήλ σχεδόν ανήμερα της μεγάλης θρησκευτικής εορτής (για τους Εβραίους αυτή τη φορά) Γιόμ Κιπούρ, αποτυπώνει με απόλυτη ευκρίνεια την ιερή βεντέτα ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Εξάλλου, η Χαμάς είχε χαρακτηρίσει σαν «έγκλημα» την επέμβαση της ισραηλινής αστυνομίας στο Αλ Άκσα και είχε σημάνει συναγερμό, καλώντας κάθε Παλαιστίνιο να μεταβεί στη Γάζα, προκειμένου να υπερασπιστεί, ακόμη και με το αίμα του, την τιμή του τεμένους Αλ Άκσα.

Τον Απρίλιο του 2023 στο Αλ Άκσα είχε λάβει χώρα βίαιο επεισόδιο μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, με καταιγισμό δακρυγόνων και συγκρούσεις σώμα με σώμα, ανάμεσα στους αστυνομικούς και το συγκεντρωμένο πλήθος των διαμαρτυρόμενων μωαμεθανών. Ωστόσο, αυτός ήταν ο τελευταίος κρίκος μιας μεγάλης αλυσίδας συρράξεων ποικίλης έντασης, η οποία δεν έχει σταματήσει ποτέ γύρω από το τέμενος Αλ Άκσα. Κι αυτό έχει να κάνει με τις εκατέρωθεν διεκδικήσεις αποκλειστικότητας, τόσο από την μωαμεθανική, όσο και από την εβραϊκή πλευρά.

Μία από τις χειρότερες συγκρούσεις Παλαιστινίων και Ισραηλινών εξαιτίας του Αλ Άκσα, ξέσπασε τον Αύγουστο του 1969, όταν το τέμενος με τον χαρακτηριστικό, επενδεδυμένο με μέταλλο θόλο του, σχεδόν καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά. Οι υπόνοιες ότι επρόκειτο για εμπρησμό, ξεσήκωσαν τους μωαμεθανούς, οι οποίοι συγκρούστηκαν μαζικά με τους Ισραηλινούς. Τα αιματηρά επεισόδια εκείνης της περιόδου, θεωρούνται σαν προανάκρουσμα και έναυσμα των καθαυτό πολεμικών συγκρούσεων που θα επακολουθούσαν.

Σε ό,τι αφορά στην τοποθεσία του, το τέμενος Αλ Άκσα βρίσκεται στην καρδιά της Παλαιάς Πόλης της Ιερουσαλήμ, κτισμένο σε έναν λόφο τον οποίον, οι μεν μωαμεθανοί αποκαλούν «Ευγενές Ιερό», οι δε Εβραίοι «Όρος του Ναού». Κατ' ουσίαν πρόκειται για ένα διπλό συγκρότημα ιερών κτηρίων, το οποίο απαρτίζεται από α) το τζαμί Αλ Άκσα και β) τον επονομαζόμενο «Θόλο του Βράχου».

Όμως, ο προσανατολισμός των παμπάλαιων λατρευτικών οικημάτων οδηγεί το βλέμμα των μουσουλμάνων πιστών κατευθείαν σε έναν τόπο προσευχής για τους Εβραίους, εξού και εκείνοι θεωρούν ότι το Αλ Άκσα είναι το δικό τους «Όρος του Ναού». Στην εβραϊκή παράδοση πιστεύεται ότι ήταν ο βασιλιάς Σολομών ο οποίος, πριν από περίπου τρεις χιλιετίες έκτισε τον αρχικό ναό, ακριβώς στο σημείο όπου βρίσκεται το Αλ Άκσα.

Israeli forces detained Palestinian women protesting against the settlers who forced their way into the Al Aqsa Mosque complex in occupied East Jerusalem to celebrate the Jewish holiday of Sukkot pic.twitter.com/RR6y0ciefD

— TRT World (@trtworld) October 2, 2023

Ύστερα από την κατάληψη της Παλαιστίνης από τα ισραηλινά στρατεύματα, το 1967, στο Αλ Άκσα επιβλήθηκε το περιβόητο «status quo», ένα καθεστώς ειρηνικής συνύπαρξης μωαμεθανών και εβραίων, το οποίο βασιζόταν στον αμοιβαίο σεβασμό περί των θρησκευτικών πεποιθήσεων. Η συμφωνία αυτή προέβλεπε ότι η πρόσβαση στο Αλ Άκσα επιτρέπεται σε μη μουσουλμάνους αλλά μόνο για επίσκεψη, ενώ οι μουσουλμάνοι είχαν το ελεύθερο να μετέχουν στο λατρευτικό τελετουργικό, να προσεύχονται κ.λπ. εντός του τεμένους.

Όμως, όπως συνήθως συμβαίνει, η συμφωνία και η θρησκευτική εκεχειρία δεν τηρήθηκαν. Οι Εβραίοι θέλησαν πολλές φορές να υπερβούν τα συμφωνημένα όρια, απαιτώντας τη μετατροπή του τζαμιού σε τόπο λατρείας για τη δική τους θρησκεία. Και, αντίστοιχα, οι μωαμεθανοί εξεγέρθηκαν, για να τιμωρήσουν και να εκδικηθούν τους Ισραηλινούς εισβολείς στο εμβληματικό τέμενός τους.