Έρχεται στη Βουλή το μίνι φορολογικό: Τι αλλάζει στις δηλώσεις εισοδήματος

Πακέτο παρεμβάσεων με νέες φοροαπαλλαγές για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και αλλαγές στα τεκμήρια για ελεύθερους επαγγελματίες, αφορολόγητο όριο στα tips, εκπτώσεις και μπόνους στη φορολογία ακινήτων, εισοδημάτων, παροχών και ασφαλίστρων, αλλά και ανατροπές στην διαδικασία υποβολής των δηλώσεων φόρου εισοδήματος, περιλαμβάνει το νέο φορολογικό νομοσχέδιο που κατατίθεται στις αρχές της εβδομάδας στη Βουλή.

Με τις αλλαγές αυτές, από το 2025 θα ισχύσει σταθερό χρονοδιάγραμμα για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων:

• για φυσικά και νομικά πρόσωπα, θα ξεκινούν 15 Μαρτίου και θα κλείνουν 15 Ιουλίου, βάζοντας τέλος στην «παράδοση» των εκτάκτων παρατάσεων. Για να συμβεί αυτό, θα επιβάλλονται πρόστιμα έως 2.500 ευρώ, που θα τα πληρώνουν από την τσέπη τους οι διοικητές ή άλλοι υπεύθυνοι φορέων και οργανισμών, που καθυστερούν ή αποστέλλουν λάθος στοιχεία, για τη συμπλήρωση των φορολογικών δηλώσεων.
• καθιερώνεται κλιμακωτή έκπτωση 2%-4% για εφάπαξ εξόφληση του φόρου εισοδήματος ανάλογα με το χρόνο υποβολής της φορολογικής δήλωσης: όσοι υποβάλλουν πρώτοι δήλωση, από 15 Μαρτίου έως 30 Απριλίου και αποπληρώσουν εφάπαξ το φόρο μέχρι 31 Ιουλίου, θα έχουν έκπτωση 4%. Αν υποβάλουν από 1η Μαΐου έως 15 Ιουνίου η έκπτωση μειώνεται στο 3%, ή στο 2% για φορολογούμενους «της τελευταίας στιγμής» που θα υποβάλλουν Ε1 από 16 Ιουνίου έως 15 Ιουλίου.

Επιπλέον, η λίστα με τις παρεμβάσεις που θα περιλαμβάνει το εν λόγω νομοσχέδιο, αφορά:

Ελεύθερους επαγγελματίες

• κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για ελεύθερους επαγγελματίες και μισθωτούς με «μπλοκάκι»: για τα φυσικά πρόσωπα το τέλος καταργείται δύο χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό. Διατηρείται μόνο για τις εταιρίες, με ορίζοντα κατάργησης το 2027.
• μείωση 50% στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα για φυσικά πρόσωπα – αυτοαπασχολούμενους και ατομικές επιχειρήσεις- που δραστηριοποιούνται σε περιοχές με έως 1.500 κατοίκους. Η έκπτωση καλύπτει το 87% των δημοτικών διαμερισμάτων της χώρας. Σήμερα η έκπτωση 50% ισχύει μόνο για όσους έχουν έδρα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους, ή νησιά έως 3.500.
• αλλαγή στο κριτήριο για τον μέγιστο μισθό εργαζομένου, που προσαυξάνει το τεκμαρτό εισόδημα του εργοδότη. Σήμερα ο μισθός του υψηλότερα αμειβόμενου υπαλλήλου λαμβάνεται ως βάση στην αρχή υπολογισμού του τεκμηρίου. Πλέον, η σύγκριση με το τεκμαρτό θα γίνεται στο τέλος, μετά την προσμέτρηση των λοιπών κριτηρίων (μισθοδοσίας και τζίρου), με αποτέλεσμα να γλιτώνουν την προσαύξηση χιλιάδες επαγγελματίες.
• αύξηση του μέσου τζίρου του ΚΑΔ, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η προσαύξηση 5% που επιβάλλεται στο ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα για όσους υπερβαίνουν το όριο αυτό.

Ιδιοκτήτες ακινήτων:

• Τριετής απαλλαγή από φόρο εισοδήματος από ενοίκια, για όσους «ανοίξουν» κλειστά ακίνητα ή μετατρέψουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε μακροχρόνιες. Βασική προϋπόθεση είναι το ακίνητο να είναι κενό όπως προκύπτει από το Ε2 ή να βρίσκεται σε βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον 3 έτη, το εμβαδόν του να μην ξεπερνά τα 120 τ.μ. και να ανήκει σε φυσικά πρόσωπα και όχι σε επιχειρήσεις. Η ελάφρυνση για ιδιοκτήτη με μηνιαίο ενοίκιο 1.000 ευρώ ανέρχεται σε 1.800 το χρόνο ή 5.400 στην τριετία, ενώ για μηναίο μίσθωμα 1.660 ευρώ το ετήσιο όφελος διαμορφώνεται σε 4.600 ευρώ.
• Διπλασιασμό στο 20% από 10% της έκπτωσης του ΕΝΦΙΑ σε ιδιοκτήτες με κατοικίες συνολικής αξίας έως 500.000 ευρώ που έχουν ασφαλίσει το σπίτι ή τα σπίτια τους από φυσικές καταστροφές (σεισμό, πυρκαγιά, πλημμύρα). Ωστόσο, για ασφαλισμένες κατοικίες φορολογητέας αξίας άνω των 500.000 ευρώ, η έκπτωση ΕΝΦΙΑ παραμένει στο 10% ενώ, όσοι δεν τις ασφαλίσουν έναντι φυσικών καταστροφών μέχρι 1η Ιουνίου 2025, δεν θα αποζημιώνονται από το κράτος για ζημιές από θεομηνίες.
• Παράταση αναστολής του ΦΠΑ στις μεταβιβάσεις ακινήτων έως τα τέλη του 2025. Για νεόδμητη κατοικία αξίας 200.000 ευρώ, το κόστος αγοράς με ΦΠΑ 24% θα έφτανε στα 248.000 ευρώ. Με την αναστολή, επιβάλλεται μόνο φόρος μεταβίβασης 3%, οπότε ο αγοραστής θα πληρώσει 206.000 ευρώ, δηλαδή 42.000 ευρώ ή 17% λιγότερα.

Φιλοδωρήματα με κάρτα

Για πρώτη φορά καθιερώνεται αφορολόγητο ποσό για φιλοδωρήματα, έως 300 ευρώ τον μήνα, δεδομένου ότι και η νομολογία του Αρείου Πάγου έχει κρίνει πως είναι εισοδήματα και, άρα, φορολογούνται και σήμερα χωρίς ειδικό αφορολόγητο. Πρακτικά, το μέτρο αφορά tips που καταβάλλονται μέσω POS, καθώς τα μετρητά δεν καταγράφονται αν δεν δηλωθούν από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Η διάταξη θα καλύπτει εργαζόμενους σε επιχειρήσεις Εστίασης, κομμωτηρίων και αισθητικής -όχι πχ καζίνο ή όσους παίρνουν μπόνους από τις εταιρίες τους.

Επιπλέον, προβλέπεται πλήρης απαλλαγή και από ασφαλιστικές εισφορές. Το όριο των 300 ευρώ ισχύει σε μηνιαία βάση και θα τεθεί σε ισχύ άμεσα, για φιλοδωρήματα που εισπράττονται από την 1η Νοεμβρίου 2024 και μετά. Ωστόσο, θα υπάρχουν αντικίνητρα και «ποινή» 22% για εργοδότες που ίσως σπεύσουν να μειώσουν τεχνητά τους μισθούς “βαπτίζοντας” αυτά σαν φιλοδωρήματα.

Νοικοκυριά

• Απαλλαγή 15% στον φόρο ασφαλίστρου συμβολαίων υγείας για παιδιά. Σε περίπτωση οικογενειακού ή ομαδικού συμβολαίου, ο φόρος μειώνεται αναλογικά με τον αριθμό των ανήλικων μελών που καλύπτει.
• Αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 22% των εφημεριών γιατρών του ΕΣΥ: με βάση τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών θα επιφέρει μηναίο καθαρό όφελος 150 ευρώ κατά μέσον όρο στους δικαιούχους, ή και πάνω από 200 ευρώ σε πολλές περιπτώσεις.
• Απαλλαγή από το φόρο εισοδήματος των χρηματικών παροχών από εργοδότες σε νέους γονείς, για χρονικό διάστημα έως δώδεκα μήνες από την απόκτηση τέκνου και μέχρι του ποσού των 5.000 ευρώ ετησίως (προσαυξανόμενο κατά επιπλέον 5.000 για κάθε εξαρτώμενο τέκνο).
• Φοροαπαλλαγή στα voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς που παρέχουν επιχειρήσεις σε εργαζομένους τους.

Επιχειρήσεις

Προβλέπονται αλλαγές στα κίνητρα για συγχωνεύσεις και αύξηση έκπτωσης από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων για δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας, από 200% σήμερα σε:

• 250% για έργα συνεργασίας με startups & ή ερευνητικά κέντρα
• 300% για μικρομεσαίες εντάσεως γνώσης (δαπάνες Ε&Α > 20%)
• 315% για μικρομεσαίες έντασης γνώσης εάν υπερβαίνουν τον ΜΟ των αντίστοιχων δαπανών των 2 προηγούμενων ετών.

Επιπλέον, αναμένεται επέκταση του κινήτρου για εμπορική εκμετάλλευση ευρεσιτεχνίας (πατέντας): σήμερα ισχύει 3ετής απαλλαγή των σχετικών κερδών από φόρο. Με τη νέα ρύθμιση θεσπίζεται μείωση 10% του φόρου εισοδήματος για επιπλέον 7 έτη μετά την λήξη της τριετίας.

Διεύρυνση προβλέπεται και στα φορολογικά κίνητρα για τους angelinvestors: σήμερα προβλέπεται έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα φορολογούμενου – επενδυτή, ποσοστού 50% επί του κεφαλαίου που εισφέρει σε startups εγγεγραμμένες επιχειρήσεις του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων και έως 300.000 ευρώ. -Με τη νέα ρύθμιση το ανώτατο όριο αυξάνεται σε 900.000 ευρώ.

Τέλος, θεσπίζεται δυνατότητα μεταφοράς φορολογικής ζημίας μετασχηματιζόμενων επιχειρήσεων, ενώ επεκτείνεται η φοροαπαλλαγή 30% επί των κερδών, με μείωση στο ελάχιστο όριο εταιρικού κεφαλαίου της νέας εταιρείας που προκύπτει από συνεργασία/μετασχηματισμό, σε 100.000€ αντί 125.000€ που ισχύει σήμερα.