Πλημμύρες στην Ισπανία: To φαινόμενο της «κρύας σταγόνας»

Ενώ οι επιστήμονες διστάζουν να αποδώσουν ένα μεμονωμένο ακραίο φαινόμενο στην κλιματική αλλαγή, οι ερευνητές έσπευσαν να επισημάνουν τον ρόλο που διαδραμάτισε η αύξηση της θερμοκρασίας στην επιδείνωση των ισπανικών πλημμυρών.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία, αυτές οι εκρηκτικές βροχοπτώσεις εντάθηκαν από την κλιματική αλλαγή», είπε η δρ Φτιντερίκε Ότο, από το Αυτοκρατορικό Κολέγιο του Λονδίνου, η οποία ηγείται μιας διεθνούς ομάδας επιστημόνων που προσπαθούν να κατανοήσουν τον ρόλο που παίζει η υπερθέρμανση σε τέτοιου είδους γεγονότα.

«Με κάθε κλάσμα ενός βαθμού θέρμανσης των ορυκτών καυσίμων, η ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατήσει περισσότερη υγρασία, οδηγώντας σε ισχυρότερες βροχοπτώσεις». Οι ερευνητές μετεωρολογίας λένε ότι η πιθανή κύρια αιτία των έντονων βροχοπτώσεων ήταν ένα φυσικό καιρικό γεγονός που πλήττει την Ισπανία το φθινόπωρο και το χειμώνα.

Ονομάζεται «gota fria» ή κρύα σταγόνα και συμβαίνει όταν ο κρύος αέρας κατεβαίνει στα θερμότερα νερά της Μεσογείου, η οποία αντιμετωπίζει εξαιρετικά θερμές συνθήκες τα τελευταία δύο χρόνια. Ο ζεστός υγρός αέρας στην επιφάνεια της θάλασσας στη συνέχεια ανεβαίνει γρήγορα, οδηγώντας σε πανύψηλα σύννεφα που εκτοξεύονται στην ξηρά και εναποθέτουν μεγάλες ποσότητες βροχής.

Οι ερευνητές λένε ότι η κλιματική αλλαγή επηρέασε άμεσα την ποσότητα βροχής που μετέφεραν αυτά τα σύννεφα, ωθώντας την κατά 7% για κάθε βαθμό θέρμανσης 1 βαθμού Κελσίου. Όταν η βροχή αρχίζει να πέφτει, πέφτει με αυξημένη ένταση σε εδάφη που δεν μπορούν να απορροφήσουν υψηλά επίπεδα νερού.

«Εκτός από τις αυξημένες ακραίες βροχοπτώσεις, βλέπουμε πιο ζεστό καλοκαίρι που μπορεί να ψήσει το έδαφος και να μειώσει την ικανότητά του να απορροφά νερό», δήλωσε ο καθηγητής Mαρκ Σμιθ, από το Πανεπιστήμιο του Leeds. «Αυτό με τη σειρά του ενισχύει τις πιο άμεσες επιπτώσεις των αυξημένων εντάσεων βροχοπτώσεων, καθώς περισσότερο από αυτό το νερό εισέρχεται στα ποτάμια».

Υπάρχει επίσης κάποια συζήτηση μεταξύ των επιστημόνων σχετικά με το εάν ένας θερμότερος κόσμος κάνει αυτές τις καταιγίδες να κινούνται πιο αργά, γεγονός που θα επιδείνωνε την ποσότητα των βροχοπτώσεων που προκαλούν. Φέτος έχουμε δει κάποιες ενδείξεις αυτού του τύπου καταιγίδας και της καταστροφής που μπορεί να φέρει. Τον Σεπτέμβριο, η καταιγίδα «Μπόρις» έφερε θάνατο και καταστροφή σε πολλές χώρες σε όλη την Κεντρική Ευρώπη

Αυτή η καταστροφή λένε οι επιστήμονες είχε διπλάσια πιθανότητα λόγω της κλιματικής αλλαγής. Στην Ισπανία, η έλλειψη ακριβού συστήματος προειδοποιήσεων οδήγησε σε επικρίσεις ότι θα μπορούσαν να είχαν γίνει περισσότερα. Οι πλημμύρες έπληξαν με τέτοια ένταση που κάποιες γέφυρες καταστράφηκαν. Αλλά οι μετεωρολόγοι λένε ότι η πρόβλεψη της διαδρομής των γρήγορα κινούμενων, έντονων καταιγίδων είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση.

«Οι προειδοποιήσεις μπορούν να είναι σωτήριες για να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αναζητήσουν υψηλότερα εδάφη και ασφάλεια πριν από μια πλημμύρα. Αλλά όπως είδαμε σήμερα στην Ισπανία, είναι απίστευτα δύσκολο να εκδώσουμε προειδοποιήσεις για έντονες καταιγίδες, επειδή η ακριβής τοποθεσία της πιο έντονης βροχόπτωσης συχνά δεν είναι γνωστή εκ των προτέρων», δήλωσε η Δρ Λίντα Σπάιτ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

«Οι μετεωρολόγοι και οι επιστήμονες εργάζονται σκληρά για καινοτόμες λύσεις σε αυτήν την πρόκληση, δεν είναι εύκολο να λυθεί το πρόβλημα». Ένα θέμα που ανέδειξαν οι πλημμύρες στην Ισπανία είναι η αδυναμία των σύγχρονων υποδομών να αντιμετωπίσουν ακραίες πλημμύρες. Όπως έχουν δηλώσει ορισμένοι ερευνητές, οι δρόμοι και οι γέφυρές μας είναι κατασκευασμένοι για να αντιμετωπίσουν το κλίμα του περασμένου αιώνα, όχι αυτό που έχουμε τώρα.