Χειμερινό ηλιοστάσιο: Πότε και πόσο μεγαλώνει η μέρα

Το χειμερινό ηλιοστάσιο σηματοδοτεί τόσο τη αλλαγή της εποχής, καθώς μπαίνουμε «επίσημα» στον χειμώνα, ενώ παράλληλα καταγράφεται και η μεγαλύτερη νύχτα / μικρότερη ημέρα του έτους για το βόρειο ημισφαίριο.

Πότε είναι το χειμερινό ηλιοστάσιο 2024
Το χειμερινό ηλιοστάσιο πέφτει στις 21 Δεκεμβρίου, ενώ φέτος θα καταγραφεί στις 06:27 π.μ. ώρα Ελλάδας. Έτσι η νύχτα μεταξύ 21 και 22 Δεκεμβρίου θα είναι η μεγαλύτερη του 2024.

Πόσο μεγαλώνει η μέρα μετά τις 21 Δεκεμβρίου
Κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο καταγράφεται η μεγαλύτερη νύχτα του έτους. Τα επόμενα βράδια η νύχτα μεγαλώνει ξανά, καθώς ο Ήλιος αρχίζει και πάλι να ανεβαίνει όλο και πιο ψηλά στον ουρανό.

Έτσι η ημέρα να κερδίζει ξανά το χαμένο έδαφος, μέχρι την εαρινή ισημερία, στις 21 Ιουνίου, οπότε μέρα και νύχτα έχουν πάλι σχεδόν ίση διάρκεια.

Η λέξη προέρχεται από το «ήλιος» και το «στέκομαι»/«στάση» επειδή κοντά στα ηλιοστάσια (λίγες ημέρες πριν ή μετά) ο Ήλιος φαίνεται να επιβραδύνει τη φαινομενική κίνησή του προς τα βόρεια ή προς τα νότια (κίνηση στην απόκλιση), μέχρι που την ημέρα του ηλιοστασίου αυτή η κίνηση μηδενίζεται και αντιστρέφεται.

Με την ευρύτερη σημασία, ο όρος «ηλιοστάσιο» σημαίνει και την ημέρα που παρατηρείται αυτό το φαινόμενο, δύο φορές τον χρόνο, τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο. Τα ηλιοστάσια, όπως και οι ισημερίες, συνδέονται αναπόσπαστα με τις εποχές του έτους. Σε κάποιες χώρες ή γλώσσες θεωρείται ότι αρχίζουν ή διαχωρίζουν τις εποχές, ενώ σε άλλες θεωρούνται τα κέντρα τους.

Τα ηλιοστάσια συμβαίνουν και για τους άλλους πλανήτες. Ορίζονται αντίστοιχα ως οι χρονικές στιγμές κατά τις οποίες ο άξονας περιστροφής του πλανήτη εμφανίζεται στραμμένος όσο περισσότερο προς ή μακριά από τον Ήλιο συμβαίνει κατά την ετήσια τροχιά του πλανήτη γύρω από αυτόν.

Σημειώνεται ότι τα ονόματα θερινό ηλιοστάσιο και χειμερινό ηλιοστάσιο δεν ορίζουν μονοσήμαντα τα ηλιοστάσια, αφού, όπως και οι εποχές του έτους, το θερινό ηλιοστάσιο για το Βόρειο ημισφαίριο είναι το χειμερινό για το Νότιο (Ιούνιος) και αντιστρόφως.