Βρέθηκε κρυμμένος αρχαιολογικός θησαυρός σε κατάστημα της Εθνικής Πινακοθήκης

Το σύνολο σχεδόν των σπουδαίων αρχαίων αντικειμένων εντοπίστηκε έπειτα από εργασίες σε δυσπρόσιτο υπόγειο χώρο, προσβάσιμο από καταπακτή στο δάπεδο του ισογείου, σε κατάστημα που διαχειρίζεται η Εθνική Πινακοθήκη, στο Μέγαρο του Κληροδοτήματος Αλεξάνδρου Σούτσου.

Αρχαία αντικείμενα που χρονολογούνται από τους γεωμετρικούς χρόνους (1100-750 π.Χ.) έως τους ελληνιστικούς χρόνους (μέχρι 31 π.Χ.) εντοπίστηκαν σε κατάστημα που διαχειρίζεται η Εθνική Πινακοθήκη, στο Μέγαρο του Κληροδοτήματος Αλεξάνδρου Σούτσου, επί της οδού Σταδίου 33 και Πεσμαζόγλου 3, στην Αθήνα.

Οι αρχαιότητες, και άλλα κινητά μνημεία, που εμπίπτουν στις διατάξεις της αρχαιολογικής νομοθεσίας, εντοπίστηκαν κατά τη διαδικασία εκτέλεσης αποφάσεων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών για την απομάκρυνση των πρώην μισθωτών του καταστήματος.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η προστασία των πολιτιστικών αγαθών αποτελεί θεσμοθετημένη υποχρέωση του Υπουργείου Πολιτισμού και από τις βασικές προτεραιότητες της πολιτικής μας. Πέραν του επαναπατρισμού πολιτιστικών αγαθών παρανόμως εξαχθέντων από τη χώρα μας -αποτέλεσμα της συστηματικής συνεργασίας μας με πολιτιστικούς φορείς και οντότητες του εξωτερικού ή οικειοθελών παραδόσεων από πολιτιστικούς οργανισμούς ή μεμονωμένους ιδιώτες από το εξωτερικό- υπάρχουν και οι περιπτώσεις παράνομης δραστηριότητας απόκτησης περιπτώσεις αγαθών στο εσωτερικό μας.

Μία τέτοια περίπτωση εντοπίστηκε στην καρδιά της Αθήνας. Πλήθος αρχαίων νομισμάτων, αντικείμενα, αρχαία και εκκλησιαστικά, που χρονολογούνται από τους αρχαίους έως τους νεώτερους χρόνους εντοπίστηκαν σε οίκημα που διαχειρίζεται η Εθνική Πινακοθήκη. Η ετοιμότητα και η συνεργασία μεταξύ των εντεταλμένων φορέων της Πολιτείας και η συνδρομή των αστυνομικών και των δικαστικών Αρχών, όπου κρίνεται απαραίτητη, αποτελούν τα κλειδιά που διασφαλίζουν την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η τεκμηρίωση και η μελέτη κάθε νέου πολιτιστικού αγαθού, που εντοπίζεται, είναι ουσιώδους σημασίας για τη διαφύλαξη του παρελθόντος μας και την κατανόηση των αρχαίων κοινωνιών».

Κατά τον εντοπισμό των αρχαίων αντικειμένων τον Φεβρουάριο του 2024, ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Εθνικής Πινακοθήκης - Μουσείου Αλέξανδρου Σούτσου (ΕΠΜΑΣ) ενημέρωσε άμεσα το Υπουργείο Πολιτισμού για τα ευρήματα. Αρχαιολόγοι από τη Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών (ΔΤΠΠΑ) και το Νομισματικό Μουσείο πραγματοποίησαν αυτοψία στον χώρο. Εντοπίστηκαν και καταγράφηκαν 102 αρχαία αντικείμενα που χρονολογούνται στους γεωμετρικούς μέχρι τους ελληνιστικούς χρόνους (κύλικες, κάνθαροι, λεκανίδες, λήκυθοι, σκύφοι, ειδώλια κ.α.), 36 αντικείμενα θρησκευτικού χαρακτήρα μεταβυζαντινών χρόνων (εικόνες, ασημένιες επενδύσεις, αρχιερατική ράβδος και άλλα εκκλησιαστικά αντικείμενα), καθώς και 3.247 νομίσματα, μετάλλια, σφραγιδόλιθοι, σταθμία, μολυβδόβουλα που χρονολογούνται από τους αρχαίους έως τους νεώτερους χρόνους.

Το σύνολο σχεδόν των αρχαίων αντικειμένων εντοπίστηκε σε δυσπρόσιτο υπόγειο χώρο, προσβάσιμο από καταπακτή στο δάπεδο του ισογείου. Βρέθηκαν συσκευασμένα εντός παλαιών χαρτοκιβωτίων και ορισμένα εξ αυτών ήταν τυλιγμένα σε εφημερίδες της δεκαετίας του 1940, όταν έγινε και η πρώτη εκμίσθωση του ακινήτου, προκειμένου να λειτουργήσει ως κατάστημα πώλησης κοσμημάτων πάσης φύσεως, ωρολογίων, έργων τέχνης και παντός συναφούς είδους.

Τα αντικείμενα μεταφέρθηκαν προς φύλαξη σε αποθηκευτικούς χώρους της Εφορείας Πόλεως Αθηνών και στο Νομισματικό Μουσείο, μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση της υπόθεσης από τις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές. Μετά τη συντήρησή τους θα αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης από ειδική επιστημονική επιτροπή, βάσει της γνωμοδότησης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, η οποία θα αποφανθεί για τη χρηματική αξία τους.