Δημογραφική βόμβα στο Ασφαλιστικό: Πόσο αλλάζει η αναλογία εργαζομένων–συνταξιούχων ως το 2050

Νέα ηχηρά καμπανάκια για της επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας μας. Κι ενώ όλοι διαβλέπουν δημογραφικούς κινδύνους για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και το μέλλον των συντάξεων, η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν θα προχωρήσει στην αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, λόγω δημογραφικού, από το 2027.

Η υφυπουργός Εργασίας Αννα Ευθυμίου διέψευσε κατηγορηματικά τα σενάρια περί αύξησης των ορίων ηλικίας, σημειώνοντας:

«Δεν προκύπτει θέμα αναπροσαρμογής των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Κατά την περίοδο του πρώτου μνημονίου, τα ηλικιακά όρια συνδέθηκαν με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Ωστόσο, η αυξητική μεταβολή στα όρια ηλικίας που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2015 μάς δίνει ένα περιθώριο ασφαλείας».

«Πρόκειται για ένα ζήτημα που σαφώς παρακολουθούμε, χωρίς όμως να διαφαίνεται καμία προοπτική αλλαγής υπό τις παρούσες συνθήκες. Είναι σημαντικό να καθησυχάσουμε τους ασφαλισμένους που σπεύδουν να κάνουν αιτήσεις συνταξιοδότησης λόγω φημών. Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας» πρόσθεσε η Αννα Ευθυμίου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (ΕΙΟΡΑ) προβλέπει ότι μελλοντικά τα δημόσια συστήματα κοινωνικής ασφάλισης δεν θα μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις συντάξεις γιατί θα έχει επιβαρυνθεί σημαντικά ο λόγος των εργαζομένων προς τους συνταξιούχους λόγω της δημογραφικής γήρανσης στην Ευρώπη. Μάλιστα οι επιπτώσεις για την Ελλάδα θα είναι ακόμα χειρότερες επειδή το φαινόμενο της δημογραφικής γήρανσης είναι πιο έντονο στη χώρα μας.

Πράγματι τα στοιχεία δείχνουν ότι σήμερα η αναλογία εργαζομένων – συνταξιούχων στην Ελλάδα είναι περίπου 1,65 προς 1. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε συνταξιούχο αντιστοιχούν περίπου 1,65 ενεργοί εργαζόμενοι.

Η αναλογία αυτή μειώνεται διαρκώς, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για μελλοντική αύξηση των συνταξιούχων. Μελέτες δείχνουν ότι η αναλογία ασφαλισμένων – συνταξιούχων από 1,65 προς 1 σήμερα, θα υποχωρήσει έως το 2030 στο 1,46 προς 1 και στο 1,23 προς 1 έως το 2050.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο

Τονίζεται ότι δημογραφικούς κινδύνους για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και το μέλλον των συντάξεων διαβλέπει και το Ελεγκτικό Συνέδριο, στην πρόσφατη έκθεσή του, λόγω της υπερβολικής εξάρτησης του συστήματος (πάνω από 95%) από τον πρώτο πυλώνα (δημόσιο αναδιανεμητικό σύστημα).

Παράλληλα σχολιάζει αρνητικά την έλλειψη συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών συστημάτων επαγγελματικής και ιδιωτικής ασφάλισης που θα μπορούσαν να απορροφήσουν τους μελλοντικούς κραδασμούς του δημόσιου συνταξιοδοτικού συστήματος.

Επίσης, σαφή προειδοποίηση ότι οι φορολογικές παρεμβάσεις που θα ισχύσουν από το 2026 δεν επαρκούν για να αντιμετωπιστεί το δημογραφικό πρόβλημα απευθύνει στην κυβέρνηση η Τράπεζα της Ελλάδος, προτείνοντας πρόσθετες παρεμβάσεις για τη στήριξη των οικογενειών και ειδικές ενισχύσεις σε νέα ζευγάρια.

Στην τελευταία της έκθεση για τη νομισματική πολιτική, η ΤτΕ αναφέρει ότι οι φορολογικές παρεμβάσεις από μόνες τους δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων στο δημογραφικό και προτείνει πρόσθετα μέτρα ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω η αποτελεσματικότητα των φορολογικών παρεμβάσεων που ψήφισε η κυβέρνηση για να στηρίξει τους γονείς με παιδιά.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής οδηγείται στο συμπέρασμα ότι από 2,5 εκατ. που είναι σήμερα οι συνταξιούχοι στην Ελλάδα, θα αυξηθούν στα 2,8 εκατ. ως το 2040 και θα αγγίξουν τα 3 εκατ. ως το 2050.

Στην ίδια περίοδο και καθώς ο αριθμός των συνταξιούχων θα αυξάνεται, ο αριθμός των απασχολουμένων θα βαίνει μειούμενος λόγω της δημογραφικής κρίσης, που επίσης οξύνεται κάθε χρόνο, όπως δείχνουν τα στοιχεία για τις ολοένα και λιγότερες γεννήσεις που υποχώρησαν για πρώτη φορά κάτω από τις 70.000 το 2024 και συγκεκριμένα στις 68.467, από 71.465 που ήταν το 2023.