Σήμερα έμαθα: Το Fresh Start Effect και γιατί ο εγκέφαλός μας «διψάει» για τη νέα χρονιά;

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί την 1η Ιανουαρίου νιώθουμε μια ξαφνική ώθηση να αλλάξουμε τη ζωή μας, να ξεκινήσουμε γυμναστήριο ή να κόψουμε μια κακή συνήθεια;

Δεν πρόκειται απλώς για μια κοινωνική σύμβαση, αλλά για ένα ισχυρό ψυχολογικό φαινόμενο που οι επιστήμονες ονομάζουν «Fresh Start Effect» (Φαινόμενο της Νέας Αρχής). Ο εγκέφαλός μας έχει την τάση να χρησιμοποιεί χρονικά ορόσημα για να οργανώσει τις αναμνήσεις και τις προσδοκίες του, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση μιας «καθαρής σελίδας».

Σύμφωνα με έρευνες του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, ο ανθρώπινος ψυχισμός λειτουργεί με βάση τα «νοητικά λογιστικά». Η έλευση του νέου έτους λειτουργεί ως ένα τείχος που διαχωρίζει τον «παλιό, ατελή εαυτό» από τον «νέο, βελτιωμένο εαυτό». Αυτή η νοητική αποσύνδεση από τις αποτυχίες του παρελθόντος μάς επιτρέπει να ανακτήσουμε το κίνητρο που ίσως χάσαμε κατά τη διάρκεια της χρονιάς, κάνοντάς μας να πιστέψουμε ότι οι προηγούμενες δυσκολίες ανήκουν σε μια άλλη, ξεχωριστή περίοδο.

Αυτό το «restart» δεν συμβαίνει μόνο την Πρωτοχρονιά, αλλά παρατηρείται επίσης σε γενέθλια, στην πρώτη μέρα της εβδομάδας ή ακόμα και στην αρχή ενός νέου μήνα. Ωστόσο, η αλλαγή του έτους παραμένει το ισχυρότερο ορόσημο, καθώς συνοδεύεται από μια καθολική κοινωνική ατμόσφαιρα ανανέωσης. Ο εγκέφαλος επενδύει σε αυτή τη χρονική στιγμή για να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή μας, κάνοντάς μας να νιώθουμε πιο ικανοί να ελέγξουμε τη μοίρα μας και να πετύχουμε μακροπρόθεσμους στόχους.

Παρά την αρχική ευφορία, η πρόκληση παραμένει η διάρκεια. Ενώ το «Fresh Start Effect» μάς δίνει την απαραίτητη ώθηση για να ξεκινήσουμε, η επιστήμη προειδοποιεί ότι η θέληση είναι ένας περιορισμένος πόρος. Για να μετατραπεί η εφήμερη έμπνευση της 2ας Ιανουαρίου σε μόνιμη αλλαγή, οι ειδικοί προτείνουν να «σπάμε» τους μεγάλους στόχους σε μικρότερα, καθημερινά βήματα, εκμεταλλευόμενοι το αρχικό κύμα ενθουσιασμού πριν αυτό εξασθενήσει από τη ρουτίνα.

Σήμερα, λοιπόν, μάθαμε ότι η ελπίδα που νιώθουμε αυτές τις μέρες δεν είναι τυχαία, αλλά ένας εξελιγμένος μηχανισμός του μυαλού μας για να παραμένουμε αισιόδοξοι και δημιουργικοί. Η νέα χρονιά είναι πράγματι μια ευκαιρία για μια νέα αρχή, αρκεί να θυμόμαστε ότι ο «νέος μας εαυτός» χρειάζεται σύστημα και υπομονή για να διατηρήσει τη φλόγα αναμμένη μέχρι τον επόμενο Δεκέμβρη.