Ποιοι είναι οι Basij και γιατί οι Ιρανοί τρέμουν το όνομά τους

Στο Ιράν μεγαλώνουν ξανά οι φόβοι για βία στους δρόμους. Βουλευτές ζήτησαν από τον υπουργό Πληροφοριών να καλέσει την πολιτοφυλακή Basij για περιπολίες. Για πολλούς, αυτό σημαίνει ένα πράγμα: νέα καταστολή.

Στον τελευταίο κύκλο διαδηλώσεων έχουν σκοτωθεί πάνω από 500 άνθρωποι. Η κυβέρνηση λέει ότι «όλα είναι υπό έλεγχο». Διεθνείς οργανισμοί όμως μιλούν για σκληρή βία, συλλήψεις, ακόμη και για περιπτώσεις όπου γονείς δεν μπόρεσαν να θάψουν τα παιδιά τους.

Οι Basij είναι μια εθελοντική παραστρατιωτική ομάδα. Το όνομά τους στα φαρσί σημαίνει «κινητοποίηση». Λειτουργούν ως βοηθητικό κομμάτι των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, του πιο ισχυρού σώματος του ιρανικού στρατού.

Ιδρύθηκαν λίγο μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 από τον Αγιατολάχ Χομεϊνί. Εκείνος πίστευε ότι μια χώρα με εκατομμύρια οργανωμένους πολίτες-μαχητές δεν μπορεί να νικηθεί.

Τα μέλη τους προέρχονται συχνά από φτωχότερα και πιο συντηρητικά στρώματα. Στρατολογούνται τόσο από πόλεις όσο και από χωριά και οργανώνονται κυρίως γύρω από τζαμιά, στην Τεχεράνη και αλλού. Οι Basij υπακούν στους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι ελέγχονται απευθείας από τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν.

Ο ρόλος τους είναι να στηρίζουν το θεοκρατικό καθεστώς και να επιβάλλουν την ισλαμική ηθική στην κοινωνία. Με απλά λόγια, είναι εκεί για να κρατούν τη γραμμή του καθεστώτος.

Με τα χρόνια έγιναν γνωστοί για τη βίαιη δράση τους. Στον πόλεμο Ιράν–Ιράκ τη δεκαετία του ’80 χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και σε αποστολές υψηλού κινδύνου, όπως η εκκαθάριση ναρκοπεδίων. Από το 2003 και μετά, απέκτησαν πιο κεντρικό ρόλο στην «εσωτερική ασφάλεια» της χώρας.

Κάθε φορά που ξεσπούν μεγάλες διαμαρτυρίες, εμφανίζονται στους δρόμους. Το 2009 ανέλαβαν την καταστολή των κινητοποιήσεων μετά τις εκλογές. Το ίδιο έγινε και το 2022, μετά τον θάνατο της Μάχσα Αμινί.

Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις στους Basij για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καταστολή φοιτητικών κινημάτων και καταγγελίες για συμμετοχή ανηλίκων στις τάξεις τους.

NEW: Some Iranian regime officials have framed the ongoing protests as the next phase of the Israel-Iran War. The Iranian security establishment has repeatedly stressed since June 2025 that it believes that the Israel-Iran War is ongoing, despite the fact that the 12-day military… pic.twitter.com/mpSiFKOC02

— Institute for the Study of War (@TheStudyofWar) January 12, 2026