Σήμερα έμαθα: Γιατί το χιόνι είναι λευκό και όχι διάφανο σαν τον πάγο;

Κάθε φορά που αντικρίζουμε ένα χιονισμένο τοπίο, το πρώτο πράγμα που μας εντυπωσιάζει είναι το καθαρό, εκτυφλωτικό λευκό χρώμα που καλύπτει τα πάντα.

Ωστόσο, αν εξετάσουμε το χιόνι από κοντά, θα διαπιστώσουμε κάτι παράδοξο: αποτελείται από μικροσκοπικούς κρυστάλλους πάγου, οι οποίοι είναι εντελώς διάφανοι. Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, εκατομμύρια διαφανή «παγάκια» να ενώνονται και να δημιουργούν ένα τόσο έντονο λευκό αποτέλεσμα; Η απάντηση δεν βρίσκεται στο ίδιο το υλικό, αλλά στον τρόπο με τον οποίο το φως αλληλεπιδρά μαζί του.

Το παιχνίδι των αντανακλάσεων και η διάχυση

Ο πάγος, στη συμπαγή του μορφή, επιτρέπει στο φως να περάσει μέσα από αυτόν σχεδόν ανεμπόδιστα. Στο χιόνι, όμως, τα πράγματα αλλάζουν. Μια χιονονιφάδα αποτελείται από εκατοντάδες μικροσκοπικούς κρυστάλλους με αμέτρητες πλευρές και επιφάνειες. Όταν το φως του ήλιου (το οποίο περιέχει όλα τα χρώματα του ορατού φάσματος) χτυπά το χιόνι, δεν περνάει από μέσα του, αλλά αναπηδά από τη μία επιφάνεια στην άλλη. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται διάχυση.

Όλα τα χρώματα σε ένα «πακέτο»

Καθώς το φως διασκορπίζεται προς όλες τις κατευθύνσεις, όλες οι συχνότητες (δηλαδή όλα τα χρώματα) αντανακλώνται εξίσου. Επειδή το ορατό φως του ήλιου είναι λευκό, και το χιόνι το αντανακλά πίσω στα μάτια μας χωρίς να απορροφά καμία συγκεκριμένη απόχρωση, ο εγκέφαλός μας το αντιλαμβάνεται ως απόλυτο λευκό. Είναι η ίδια ακριβώς διαδικασία που κάνει τη ζάχαρη ή το αλάτι να φαίνονται λευκά, παρόλο που οι μεμονωμένοι κρύσταλλοί τους είναι διαφανείς.

Όταν το χιόνι «αλλάζει» χρώμα

Αν και το λευκό είναι ο κανόνας, υπάρχουν συνθήκες όπου το χιόνι μπορεί να πάρει άλλες αποχρώσεις. Αν το στρώμα του χιονιού είναι πολύ βαθύ, το φως πρέπει να διανύσει μεγαλύτερη απόσταση, με αποτέλεσμα να απορροφώνται οι κόκκινες συχνότητες και να αντανακλώνται οι μπλε – γι' αυτό και το εσωτερικό ενός παγετώνα ή μιας βαθιάς τρύπας στο χιόνι φαίνεται συχνά γαλάζιο. Επίσης, η σκόνη ή τα φύκια μπορούν να το «βάψουν» κόκκινο ή καφέ, θυμίζοντάς μας ότι το χιόνι είναι ένας από τους πιο εντυπωσιακούς «καθρέφτες» της φύσης.