Παράθυρο αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή: Την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη η συνάντηση ΗΠΑ ‑ Ιράν για τα πυρηνικά

Συνάντηση υψηλού επιπέδου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αναμένεται, υπό προϋποθέσεις, να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη, με αντικείμενο μια νέα πυρηνική συμφωνία, όπως αναφέρουν στο Axios δύο πηγές που έχουν γνώση του συγκεκριμένου σχεδιασμού.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί. Τρίτη πηγή, με γνώση των διεργασιών, χαρακτήρισε τη συνάντηση της Παρασκευής ως «το καλύτερο δυνατό σενάριο», προειδοποιώντας ωστόσο ότι τίποτα δεν θεωρείται οριστικό μέχρι να πραγματοποιηθεί.

Εφόσον γίνει, θα πρόκειται για την πρώτη απευθείας συνάντηση Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων και τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου. Οι επαφές αυτές έρχονται σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία, με μαζική ανάπτυξη αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο και με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιμένει ότι μόνο μια ταχεία συμφωνία μπορεί να αποτρέψει στρατιωτική σύγκρουση.

Διπλωματικό παρασκήνιο

Η πιθανή συνάντηση αποτελεί αποτέλεσμα έντονων διπλωματικών προσπαθειών της Τουρκίας, της Αιγύπτου και του Κατάρ τις τελευταίες ημέρες. Τη Δευτέρα, οι υπουργοί Εξωτερικών Τουρκίας και Αιγύπτου είχαν εκ νέου επικοινωνία με τον Αραγτσί, με αντικείμενο τη διερεύνηση των όρων μιας τέτοιας συνάντησης.

Παράλληλα, ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν έδωσε εντολή για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση Τραμπ. Ο ίδιος ο Αραγτσί, μιλώντας τη Δευτέρα, δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για διπλωματία, θέτοντας ωστόσο σαφή όρια. «Η διπλωματία δεν είναι συμβατή με την πίεση, τον εκφοβισμό και τη χρήση βίας. Ελπίζουμε τα αποτελέσματά της να γίνουν σύντομα ορατά», ανέφερε.

«Αγκάθια» στις συνομιλίες

Στο παρασκήνιο, πάντως, παραμένει το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών. Η πάγια θέση της κυβέρνησης Τραμπ ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να καλύπτει όχι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και το πυραυλικό του οπλοστάσιο και τους περιφερειακούς συμμάχους του, συγκρούεται με τη θέση της Τεχεράνης ότι στο τραπέζι βρίσκεται αποκλειστικά το πυρηνικό ζήτημα. Δεν είναι ακόμη σαφές πώς ο Γουίτκοφ και ο Αραγκτσί θα επιχειρήσουν να γεφυρώσουν αυτή τη διαφορά.

Διαδοχικές στάσεις Γουίτκοφ

Στο μεταξύ, ο Γουίτκοφ αναμένεται να μεταβεί στο Ισραήλ τις επόμενες ώρες και να συναντηθεί την Τρίτη με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατόπιν αιτήματος του Ισραηλινού, σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο. Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται και συνάντηση με τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των IDF, Εγιάλ Ζαμίρ, ο οποίος μόλις επέστρεψε από σπάνια επίσκεψη στην Ουάσινγκτον, όπου ενημέρωσε τον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου των ΗΠΑ Νταν Κέιν για τα αμυντικά και επιθετικά σχέδια του Ισραήλ σε ενδεχόμενο πολέμου με το Ιράν.

Στη συνέχεια, ο Γουίτκοφ θα ταξιδέψει στο Άμπου Ντάμπι για τριμερείς ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία και την Ουκρανία την Τετάρτη και την Πέμπτη, πριν κατευθυνθεί, εφόσον επιβεβαιωθεί ο σχεδιασμός, στην Τουρκία για τη συνάντηση με τον Αραγτσί.