Πέθανε η Ασπασία Παπαδάκη ‑ Ποια ήταν η πρώτη λυράρισσα

Μεγάλη απώλεια για την κρητική μουσική παράδοση αποτελεί ο θάνατος της Ασπασίας Παπαδάκη, μιας εμβληματικής μορφής που άνοιξε δρόμους για τις γυναίκες στη λύρα και στο βιολί. Η σπουδαία μουσικός έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 94 ετών, αφήνοντας πίσω της μια πολύτιμη παρακαταθήκη για τον πολιτισμό του νησιού.

Ρίζες βαθιά δεμένες με την κρητική μουσική

Γεννημένη το 1932 στην Πλάκα Χανίων, η Ασπασία Παπαδάκη μεγάλωσε σε οικογένεια βαθιά δεμένη με την κρητική μουσική. Ο δρόμος προς τη μουσική φάνταζε από νωρίς προδιαγεγραμμένος. Ο πατέρας της έπαιζε λαούτο, ενώ ο θείος της, Μιχάλης Παπαδάκης, γνωστός ως Πλακιανός, υπήρξε καταξιωμένος λυράρης.

Καθοριστική υπήρξε και η συνεργασία της με τον αδελφό της, Παύλο Παπαδάκη, σπουδαίο λαουτιέρη και τραγουδιστή, με τον οποίο συμπορεύτηκε για δεκαετίες.

Η πρώτη λύρα και η υπέρβαση των στερεοτύπων

Σε ηλικία μόλις 14 ετών, κατασκεύασε μόνη της την πρώτη της λύρα και άρχισε να παίζει, παρά τις κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής που θεωρούσαν το όργανο «ακατάλληλο» για γυναίκες.

Όταν η μητέρα της τής πρόσφερε ένα βιολί ως εναλλακτική, η Ασπασία το αγκάλιασε με το ίδιο πάθος, κατακτώντας και τα δύο όργανα.

Παρουσία σε γλέντια, σκηνές και δισκογραφία

Κατά τη διάρκεια της ζωής της εμφανίστηκε σε αμέτρητα γλέντια, πανηγύρια και πολιτιστικές εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Παράλληλα, συνεργάστηκε με σημαντικούς καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων και ο Βαγγέλης Ζαμπετουλάκης, συμμετέχοντας σε αξιόλογες δισκογραφικές δουλειές.

Ανάμεσα στα έργα και τους σκοπούς με τους οποίους συνδέθηκε ξεχωρίζουν ερμηνείες του «Ερωτόκριτου», αλλά και παραδοσιακοί χοροί όπως το Πεντοζάλι, μέσα από τα οποία ανέδειξε τη δύναμη και την αυθεντικότητα της κρητικής μουσικής παράδοσης.

Η πρώτη επαγγελματίας γυναίκα μουσικός

Η Ασπασία Παπαδάκη υπήρξε πρωτοπόρος, όχι μόνο για το ταλέντο της, αλλά και για το αποτύπωμα που άφησε, ανοίγοντας τον δρόμο για τις επόμενες γενιές γυναικών στην κρητική μουσική.

Το όνομά της θα παραμείνει άρρηκτα συνδεδεμένο με τη λύρα, το βιολί και την πολιτιστική ταυτότητα της Κρήτης.

Τα τελευταία χρόνια διέμενε στο Δημοτικό Γηροκομείο Χανίων, με την αγάπη για τη μουσική και το ταλέντο της να παραμένουν ζωντανά μέχρι το τέλος της ζωής της.