Σήμερα έμαθα: Γιατί ο Φεβρουάριος έχει μόνο 28 ημέρες;

Ο Φεβρουάριος είναι αναμφίβολα ο πιο ιδιαίτερος μήνας του χρόνου. Ενώ όλοι οι υπόλοιποι μήνες απολαμβάνουν τη σιγουριά των 30 ή 31 ημερών, εκείνος παλεύει ανάμεσα στις 28 και τις 29 ημέρες, δημιουργώντας συχνά σύγχυση στους υπολογισμούς μας.

Αυτή η ημερολογιακή ανισότητα δεν είναι τυχαία, ούτε αποτέλεσμα κάποιου σύγχρονου λάθους. Οι ρίζες της βρίσκονται βαθιά στην αρχαία Ρώμη, σε μια εποχή που η αστρονομία και οι προλήψεις βάδιζαν χέρι-χέρι.

Όλα ξεκίνησαν με το πρώτο ρωμαϊκό ημερολόγιο του Ρωμύλου, το οποίο είχε μόνο 10 μήνες και άφηνε ένα κενό περίπου 60 ημερών κατά τη διάρκεια του χειμώνα, καθώς η περίοδος αυτή θεωρούνταν «άχρηστη» για τις γεωργικές εργασίες. Ο διάδοχός του, Νουμάς Πομπίλιος, αποφάσισε να γεμίσει αυτό το κενό προσθέτοντας τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, οι Ρωμαίοι είχαν μια ακλόνητη πρόληψη: πίστευαν ότι οι ζυγοί αριθμοί έφερναν κακοτυχία. Έτσι, ο Νουμάς προσπάθησε να δώσει σε κάθε μήνα 29 ή 31 ημέρες για να εξασφαλίσει την εύνοια των θεών.

Για να συμβαδίζει όμως το ημερολόγιο με τον ηλιακό κύκλο και τις εποχές, ο συνολικός αριθμός των ημερών έπρεπε να είναι συγκεκριμένος. Αυτό σήμαινε ότι ένας μήνας έπρεπε αναγκαστικά να παραμείνει με ζυγό αριθμό ημερών. Ο κλήρος έπεσε στον Φεβρουάριο, ο οποίος εκείνη την εποχή ήταν ο τελευταίος μήνας του έτους. Οι Ρωμαίοι τον επέλεξαν ως τον μήνα της «κάθαρσης» (από το λατινικό februare που σημαίνει εξαγνίζω), αφιερώνοντάς τον σε τελετές μετανοίας και μνήμης των νεκρών. Εφόσον ο μήνας ήταν ήδη συνδεδεμένος με το πένθος και τον εξαγνισμό, θεωρήθηκε «ασφαλές» να του αποδοθεί ο κακότυχος αριθμός 28.

Η ιστορία περιπλέχθηκε ακόμα περισσότερο με την έλευση του Ιούλιου Καίσαρα. Όταν εκείνος αναδιοργάνωσε το σύστημα δημιουργώντας το Ιουλιανό Ημερολόγιο, ευθυγράμμισε τους μήνες με τον ήλιο και καθιέρωσε το δίσεκτο έτος κάθε τέσσερα χρόνια, ώστε να διορθώνεται η μικρή απόκλιση του χρόνου.

Παρά τις αλλαγές αυτές, ο Φεβρουάριος παρέμεινε «λειψός». Ένας λαϊκός μύθος μάλιστα υποστηρίζει ότι αργότερα ο Αύγουστος Καίσαρας αφαίρεσε μία ημέρα από τον Φεβρουάριο για να την προσθέσει στον δικό του μήνα (Αύγουστο), ώστε να μην υστερεί σε διάρκεια από τον Ιούλιο, αν και οι περισσότεροι ιστορικοί θεωρούν αυτή την εκδοχή απλή φαντασία.

Σήμερα, ο Φεβρουάριος παραμένει μια ζωντανή υπενθύμιση του πώς οι αρχαίοι φόβοι και οι τελετουργίες μπορούν να επηρεάζουν τη ζωή μας χιλιάδες χρόνια μετά. Μπορεί να είναι ο μικρότερος μήνας, αλλά η μοναδικότητά του τον καθιστά αξιομνημόνευτο.

Κάθε τέσσερα χρόνια, η 29η Φεβρουαρίου έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι ο χρόνος δεν μπαίνει εύκολα σε καλούπια και ότι, ακόμα και στην ψηφιακή εποχή του 2026, ακολουθούμε ακόμα τους κανόνες που έθεσαν οι Ρωμαίοι για να εξευμενίσουν την τύχη τους.