Τα περιστέρια ‑ κατάσκοποι της Μόσχας

Η Ρωσία φαίνεται να πειραματίζεται με μια από τις πιο ανορθόδοξες μορφές επιτήρησης των τελευταίων ετών: τη μετατροπή ζωντανών περιστεριών σε βιολογικά drones.

Πρόκειται για ένα φιλόδοξο – και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο – πρόγραμμα, που συνδυάζει νευροεπιστήμη, τεχνητή νοημοσύνη και στρατιωτική τεχνολογία.

Στο πλαίσιο του προγράμματος με την κωδική ονομασία PJN-1, Ρώσοι επιστήμονες εμφυτεύουν νευρωνικά τσιπ στους εγκεφάλους των πουλιών. Παράλληλα, μικροσκοπικές κάμερες προσαρμόζονται στο στήθος τους, ενώ οι διαδρομές πτήσης καθορίζονται εξ αποστάσεως από χειριστές. Το αποτέλεσμα είναι αυτό που οι ίδιοι αποκαλούν «κυβερνο-περιστέρια».

Η τεχνολογία αναπτύσσεται από τη νεοφυή εταιρεία Neiry Group με έδρα τη Μόσχα. Σύμφωνα με την εταιρεία, τα περιστέρια υπερτερούν των συμβατικών drones FPV, καθώς έχουν μεγαλύτερη αντοχή, αυξημένη εμβέλεια και μπορούν να προσεγγίζουν περιοχές όπου τα μηχανικά drones δυσκολεύονται ή εντοπίζονται εύκολα. Η διαδικασία είναι ιδιαίτερα επεμβατική. Μικροσκοπικά ηλεκτρόδια εισάγονται μέσω του κρανίου και συνδέονται με έναν διεγέρτη στο κεφάλι του πουλιού, επιτρέποντας βασικές κατευθυντικές εντολές – αριστερά ή δεξιά. Ένα «σακίδιο» που τροφοδοτείται με ηλιακή ενέργεια φιλοξενεί τον ελεγκτή πτήσης και συνδέεται με την κάμερα. Η Neiry υποστηρίζει ότι τα βιοdrones μπορούν να διανύουν έως και 300 μίλια την ημέρα.

Προορίζονται, όπως λέει, για πολιτικές χρήσεις: παρακολούθηση υποδομών, επιθεώρηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων, λειτουργία σε περιορισμένο εναέριο χώρο, ακόμη και αποστολές έρευνας και διάσωσης. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η τεχνολογία θα μπορούσε εύκολα να προσαρμοστεί για στρατιωτικούς σκοπούς.

Τα ερωτήματα εντείνονται από τις πολιτικές τοποθετήσεις του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας, Αλεξάντερ Πανόφ, καθώς και από τις αποκαλύψεις για τη χρηματοδότηση της Neiry.

Έρευνα του ανεξάρτητου μέσου T-Invariant αναφέρει ότι η εταιρεία έχει λάβει περίπου ένα δισεκατομμύριο ρούβλια σε χρηματοδότηση, μεγάλο μέρος της οποίας φέρεται να συνδέεται με κρατικούς μηχανισμούς και πρόσωπα κοντά στο Κρεμλίνο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται προγράμματα που ξεκίνησαν με πρωτοβουλία του Βλαντίμιρ Πούτιν και επενδυτικά σχήματα συνδεδεμένα με Ρώσους ολιγάρχες.

Παρά τις διαβεβαιώσεις της εταιρείας ότι τα βιοdrones προορίζονται αποκλειστικά για ειρηνική χρήση, το εγχείρημα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο, ανορθόδοξο οπλοστάσιο. Από δελφίνια σε ναυτικές βάσεις μέχρι άλογα με τερματικά Starlink, η γραμμή ανάμεσα στην καινοτομία και τη στρατιωτική εκμετάλλευση μοιάζει ολοένα και πιο λεπτή