Αστρονομική παρέλαση τον Φεβρουάριο με εμφάνιση έξι πλανητών

Ένα εντυπωσιακό ουράνιο θέαμα αναμένεται στο τέλος του μήνα, καθώς έξι πλανήτες θα εμφανιστούν συγκεντρωμένοι στον νυχτερινό ουρανό.

Το φαινόμενο, γνωστό ως «παρέλαση πλανητών» ή πλανητική ευθυγράμμιση, συμβαίνει όταν τουλάχιστον τέσσερις ή πέντε πλανήτες γίνονται ορατοί ταυτόχρονα, σύμφωνα με τη NASA.

Στις 28 Φεβρουαρίου, οι παρατηρητές του ουρανού θα έχουν τη δυνατότητα να διακρίνουν τον Ερμή, την Αφροδίτη, τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα να φαίνονται σε σχετικά κοντινή διάταξη στον ουρανό, σε μια σπάνια πλανητική εμφάνιση, μεταδίδει ο Guardian.

Γιατί συμβαίνουν οι πλανητικές «παρελάσεις»

Το φαινόμενο οφείλεται στο γεγονός ότι οι πλανήτες περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο περίπου στο ίδιο επίπεδο, το οποίο ονομάζεται εκλειπτικό επίπεδο. Αν και κάθε πλανήτης κινείται με διαφορετική ταχύτητα και σε διαφορετική απόσταση από τον Ήλιο, υπάρχουν χρονικές περίοδοι κατά τις οποίες, από τη σκοπιά της Γης, φαίνονται να ευθυγραμμίζονται.

Στην πραγματικότητα, οι αποστάσεις μεταξύ τους παραμένουν τεράστιες — από εκατομμύρια έως και δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Η ευθυγράμμιση είναι καθαρά οπτικό αποτέλεσμα και δεν σημαίνει ότι οι πλανήτες βρίσκονται κοντά μεταξύ τους στο Διάστημα.

Έχει συμβεί ξανά

Ναι. Στις 27 Φεβρουαρίου 2025, επτά πλανήτες —Ερμής, Αφροδίτη, Άρης, Δίας, Κρόνος, Ουρανός και Ποσειδώνας— εμφανίστηκαν σε σπάνια ευθυγράμμιση, ένα φαινόμενο που δεν θα επαναληφθεί έως το 2040.

Τότε, ο αστρονόμος Γκρεγκ Μπράουν από το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς είχε δηλώσει στο PA Media: «Ομάδες τριών, τεσσάρων ή και πέντε πλανητών που είναι ορατοί ταυτόχρονα δεν είναι ασυνήθιστες και εμφανίζονται τακτικά κάθε χρόνο… Όμως όσο περισσότεροι πλανήτες συμμετέχουν, τόσο περισσότερες συνθήκες πρέπει να συμπέσουν για να είναι όλοι ορατοί την ίδια στιγμή. Αυτό καθιστά τις πλήρεις παρελάσεις επτά πλανητών αρκετά σπάνιες».

Ποιοι πλανήτες θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι

Σύμφωνα με τη NASA, τέτοιες ευκαιρίες παρατήρησης μπορεί να διαρκέσουν από μερικές εβδομάδες έως και περισσότερο από έναν μήνα, καθώς οι κινήσεις των πλανητών είναι αργές και σταδιακές. Ορισμένοι παρατηρητές θα μπορέσουν να διακρίνουν το φαινόμενο ακόμη και νωρίτερα, ωστόσο η 28η Φεβρουαρίου θεωρείται η πλέον χαρακτηριστική ημερομηνία, καθώς τότε οι πλανήτες θα εμφανίζονται πιο «σφιχτά» συγκεντρωμένοι στον απογευματινό ουρανό.

Τέσσερις πλανήτες —Ερμής, Αφροδίτη, Άρης και Δίας— θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι. Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας, λόγω της μεγάλης απόστασής τους και της χαμηλής φωτεινότητάς τους, θα απαιτούν κιάλια ή τηλεσκόπιο. Ο Ερμής ενδέχεται να είναι πιο δύσκολο να εντοπιστεί, καθώς θα βρίσκεται χαμηλά κοντά στον ορίζοντα.

Πότε είναι η καλύτερη ώρα παρατήρησης

Η ιδανική στιγμή για την παρατήρηση της ευθυγράμμισης θα είναι περίπου 30 λεπτά μετά τη δύση του ηλίου. Η εφαρμογή Star Walk προτείνει οι παρατηρητές να κοιτάξουν χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα, επιλέγοντας σημείο με ανεμπόδιστη θέα και καθαρό ουρανό.

Η NASA επισημαίνει ότι για να είναι ορατός ένας πλανήτης χωρίς οπτικά βοηθήματα, θα πρέπει να βρίσκεται τουλάχιστον μερικές μοίρες πάνω από τον ορίζοντα, με τις 10 μοίρες ή περισσότερο να θεωρούνται ιδανικές. «Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς η ατμόσφαιρα της Γης κοντά στο έδαφος μειώνει τη φωτεινότητα των ουράνιων σωμάτων όταν αυτά ανατέλλουν ή δύουν», αναφέρει η NASA, προσθέτοντας: «Ακόμη και οι φωτεινοί πλανήτες γίνονται δύσκολο ή αδύνατο να εντοπιστούν όταν βρίσκονται πολύ χαμηλά, καθώς το φως τους διασκορπίζεται και απορροφάται στην πορεία προς το μάτι μας».

Από πού θα είναι ορατή η «παρέλαση»

Η πλανητική ευθυγράμμιση θα είναι ορατή από ολόκληρο τον κόσμο. Ωστόσο, καθώς η 28η Φεβρουαρίου αποτελεί μια ενδεικτική ημερομηνία κορύφωσης, σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη το φαινόμενο μπορεί να είναι καλύτερα ορατό λίγες ημέρες πριν ή μετά.

Σύμφωνα με τη Star Walk, η καλύτερη ημέρα παρατήρησης είναι η 25η Φεβρουαρίου για το Σάο Πάολο, η 28η Φεβρουαρίου για την Αθήνα, τη Νέα Υόρκη, την Πόλη του Μεξικού και το Τόκιο, η 1η Μαρτίου για το Πεκίνο, το Βερολίνο, το Λονδίνο και τη Μουμπάι, και η 2α Μαρτίου για το Ρέικιαβικ.