Καισαριανή: Πόσο αποτιμώνται οι 12 φωτογραφίες που θα αγοράσει το Δημόσιο

Αύριο η συνάντηση των εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Πολιτισμού με τον Βέλγο συλλέκτη για τις φωτογραφίες ντοκουμέντα - Ανοιχτό το ενδεχόμενο ύπαρξης και άλλων ντοκουμέντων από το «μετά» της εκτέλεσης

Μεταξύ 10 και 30 χιλιάδων ευρώ εκτιμούν έμπειροι συλλέκτες την αξία των 12 φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 Ελλήνων κομμουνιστών στην πλειοψηφία τους στην Καισαριανή. Παρά το γεγονός ότι για την Ελλάδα οι εικόνες είναι ανεκτίμητης αξίας, εικάζεται ότι ο ιδιοκτήτης των φωτογραφιών, ο Βέλγος Τιμ ντε Κρεν δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί σκληρά για να τις δώσει στο ελληνικό Δημόσιο και πως δεν πρόκειται να «ξεφύγει» πάνω από τις 60.000 ευρώ για τις αυθεντικές φωτογραφίες που τράβηξε ο λοχίας Χέρμαν Χόιερ από αυτή τη σκοτεινή πτυχή της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα.

Βεβαίως, όλα τα παραπάνω αποτελούν μόνο εικασίες. Το καρπούζι και το μαχαίρι τα έχει ο ντε Κρεν, ο οποίος και θα αποφασίσει αν και σε τι επίπεδο θέλει να διαπραγματευτεί. Αν και έδειξε καλή πίστη ή καλή θέληση απέναντι στο ελληνικό κράτος, αποσύροντας οικειοθελώς τις συγκεκριμένες φωτογραφίες από τη δημοπρασία στο eBay, παρά το γεγονός ότι -όπως φαίνεται και στα screenshots που έχει το Υπουργείο Πολιτισμού- τα bids που δεχόταν στα listings των φωτογραφιών της εκτέλεσης ήταν πολλά και είχαν ανεβάσει την αξία των ντοκουμέντων ως και τα 2.210 ευρώ για μια μόνο φωτογραφία.

Ο ντε Κρεν, ο οποίος έχει ούτως ή άλλως τη φήμη ενός σοβαρού, μορφωμένου συλλέκτη, άλλωστε, έχει πολλά να κερδίσει κλείνοντας ένα deal με το ελληνικό Δημόσιο: γίνεται συνομιλητής και επίσημος προμηθευτής ενός επίσημου κράτους με τεράστια ιστορία και ξακουστή ακαδημαϊκή κοινότητα. Αυτό, από μόνο του, είναι ικανό να αναβαθμίσει την εταιρεία του διεθνώς και να τον ωθήσει να διαπραγματεύεται πια σε άλλο επίπεδο με τους πελάτες του, αλλά και τους προμηθευτές του υλικού που εμπορεύεται.

Όπως και να 'χει, οι προθέσεις του ιδιοκτήτη της Crains Militaria θα φανούν αύριο στη διάρκεια της συνάντησής του με το κλιμάκιο των εμπειρογνωμόνων της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο θα φτάσει στο Βέλγιο με σκοπό να διαπιστώσει την αυθεντικότητα του υλικού -διαδικασία η οποία μάλλον είναι τυπική, σε αυτή τη φάση- με σκοπό να επιστρέψει με τα αρνητικά και τις εκτυπώσεις των συγκεκριμένων φωτογραφιών καθώς και της υπόλοιπης συλλογής του Χέρμαν Χόιερ. Πρόκειται για 160 ακόμα φωτογραφίες, οι περισσότερες εκ των οποίων είναι χαρακτήρα «ημερολογίου» από τα μέρη που πέρασε ο Χόιερ ως μέλος της Βέρμαχτ, σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Για τη συλλογή αυτών των φωτογραφιών, η οποία χθες κηρύχθηκε ως μνημείο, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ανέφερε ότι «Οι 12 φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και απεικονίζουν Έλληνες πατριώτες, πριν από την εκτέλεσή τους στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Οι φωτογραφίες της συλλογής δίνουν «πρόσωπο» στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν από την εκτέλεσή τους και για αυτό είναι ανεκτίμητες. Αλλά και οι υπόλοιπες φωτογραφίες είναι πολύ σημαντικές, καθώς επιτρέπουν να πλαισιώσουμε το δράμα της κατεχόμενης Ελλάδας και με το βλέμμα του κατακτητή. Ο μηχανισμός προπαγάνδας που έστησε ο Γιόζεφ Γκέμπελς αξιοποίησε την αιχμή της τεχνολογίας ενημέρωσης της εποχής του -τον κινηματογράφο και την φωτογραφία- για να δημιουργήσει σκηνοθετημένα τεκμήρια “επιτυχίας” και διάδοσης της, ως εργαλείο επιρροής».

Μια σημαντική λεπτομέρεια την οποία και θα αναζητήσει το κλιμάκιο των Ελλήνων εμπειρογνωμόνων στο Βέλγιο, είναι η τυχόν ύπαρξη και άλλων φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 πατριωτών στην Καισαριανή. Με δεδομένο ότι οι ναζί συνήθιζαν και αρέσκονταν να φωτογραφίζουν και τη στιγμή, αλλά και το φρικιαστικό «μετά» των εκτελέσεων, θεωρείται μάλλον πολύ πιθανό ο Χόιερ, στο άλμπουμ από το οποίο ο ντε Κρεν ξεκόλλησε τις φωτογραφίες, να είχε και τα πειστήρια της φρίκης. Και, ως εκ τούτου, ο ντε Κρεν, αγοράζοντας το άλμπουμ από τους κληρονόμους του Χόιερ ή από κάποιο δίκτυο ανατύπωσης των φωτογραφιών (δηλαδή μια «δεξαμενή» συλλεκτών), να αποτέλεσε ή να αποτελεί ακόμα κάτοχος φωτογραφιών που αποτυπώνουν, περιγράφουν, καταγράφουν και αποδεικνύουν ένα έγκλημα πολέμου.