Τι είναι το «Φαινόμενο Breaking Bad» που εμφανίζουν οι άνθρωποι μετά από διάγνωση

Υπάρχουν άνθρωποι που, μετά από μια διάγνωση καρκίνου, μοιάζουν να αλλάζουν ριζικά πορεία. Σαν να πατούν ένα εσωτερικό κουμπί χωρίς επιστροφή. Κάπως έτσι γεννήθηκε και ο Γουόλτερ Γουάιτ στη σειρά Breaking Bad — μια από τις πιο εμβληματικές στιγμές της σύγχρονης τηλεόρασης.

Η σειρά αφηγείται την ιστορία ενός καθηγητή χημείας που, όταν μαθαίνει ότι πάσχει από καρκίνο, αποφασίζει να μπει στον κόσμο της παραγωγής και διακίνησης μεθαμφεταμίνης, υιοθετώντας το ψευδώνυμο «Χαϊζενμπέργκ». Είναι μια μεταμόρφωση σχεδόν τραγική. Ο οικογενειάρχης σβήνει. Ο εγκληματίας γεννιέται.

Το τηλεοπτικό φαινόμενο ολοκληρώθηκε με τρόπο καθηλωτικό και άφησε πίσω του ένα ολόκληρο σύμπαν, το οποίο επεκτάθηκε μέσα από το Better Call Saul, που εστίασε στη διαδρομή του ιδιόρρυθμου δικηγόρου Σολ Γκούντμαν.

Κι όμως, η μυθοπλασία φαίνεται πως αγγίζει μια υπαρκτή πραγματικότητα.

Τι έδειξε η έρευνα

Μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη με τίτλο «Breaking Bad: How Health Shocks Prompt Crime» (2026), βασισμένη σε δείγμα άνω των 300.000 ατόμων που διαγνώστηκαν με καρκίνο μεταξύ 1980 και 2018, κατέληξε σε ένα ανησυχητικό συμπέρασμα.

Σοβαρές διαγνώσεις υγείας συνδέονται με αισθητή και μακροχρόνια αύξηση της πιθανότητας εμπλοκής σε εγκληματικές πράξεις.

Η αύξηση αυτή αφορά τόσο ανθρώπους που παρανομούν για πρώτη φορά όσο και άτομα με προηγούμενο ιστορικό, τα οποία υποτροπιάζουν. Δεν πρόκειται για στιγμιαία αντίδραση. Τα δεδομένα δείχνουν διάρκεια.

freepik

Ποιοι είναι οι μηχανισμοί πίσω από το φαινόμενο;

Οι ερευνητές εντοπίζουν δύο βασικές αιτίες:

Οικονομική πίεση. Η διάγνωση συχνά συνεπάγεται απώλεια εισοδήματος. Κάποιοι στρέφονται σε παράνομες δραστηριότητες για να καλύψουν το κενό.

Μειωμένος φόβος τιμωρίας. Όταν το προσδόκιμο ζωής μοιάζει περιορισμένο, η απειλή της φυλάκισης χάνει μέρος του αποτρεπτικού της χαρακτήρα.

Με απλά λόγια, ο χρόνος αλλάζει αξία. Και μαζί του αλλάζουν και οι αποφάσεις.

Υπάρχει αντίβαρο; Ναι.

Η ίδια μελέτη υπογραμμίζει ότι τα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας που στηρίζουν οικονομικά όσους πλήττονται από σοβαρές ασθένειες λειτουργούν αποτρεπτικά. Όταν μειώνεται η οικονομική ασφυξία, μειώνεται και η πιθανότητα παρανομίας.