Το χωριό στην Αρκαδία που ο Καζαντζάκης βάφτισε «Τολέδο της Ελλάδας»

Υπάρχουν χωριά που τα επισκέπτεσαι για τη θέα και χωριά που σε μεταφέρουν σε άλλη εποχή. Η Καρύταινα ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Όταν ο Νίκος Καζαντζάκης αντίκρισε για πρώτη φορά τον πέτρινο οικισμό της Γορτυνίας, μαγεμένος από την υποβλητική της ατμόσφαιρα, δεν δίστασε να της χαρίσει έναν βαρύτιμο τίτλο: την ονόμασε «Τολέδο της Ελλάδας».

Ο παραλληλισμός με την εμβληματική ισπανική πόλη δεν ήταν τυχαίος. Όπως το Τολέδο στεφανώνεται από τον ποταμό Τάγο, έτσι και η Καρύταινα υψώνεται πάνω σε έναν απόκρημνο βράχο, ενώ στα πόδια της «συναντιούνται» ο μυθικός Αλφειός και ο ορμητικός Λούσιος.

Το ορμητήριο του «Γέρου του Μοριά» και το θρυλικό πεντοχίλιαρο

Η Καρύταινα δεν είναι απλώς ένας γραφικός προορισμός· είναι ένα ζωντανό κεφάλαιο της ελληνικής ιστορίας. Λόγω της στρατηγικής της θέσης και του απόρθητου φρουρίου της, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης την επέλεξε ως το μόνιμο ορμητήριό του κατά την Επανάσταση του 1821. Μέχρι σήμερα, το σπίτι του «Γέρου του Μοριά» και ο επιβλητικός Πύργος του Ματζουρανόγιαννη στέκουν εκεί για να θυμίζουν το ένδοξο παρελθόν.

Οι παλαιότεροι θα θυμούνται την Καρύταινα από μια πολύ γνώριμη εικόνα: την πίσω όψη του πεντοχίλιαρου της δραχμής. Η απεικόνιση του χωριού στο ιστορικό πλέον χαρτονόμισμα δεν ήταν τυχαία, καθώς η Καρύταινα θεωρούνταν ανέκαθεν το σύμβολο της ορεινής Αρκαδίας και της ελληνικής λεβεντιάς.

Ένα μεσαιωνικό κάστρο-φύλακας στον 21ο αιώνα

Το σήμα κατατεθέν του οικισμού είναι το ξακουστό Κάστρο της Καρύταινας, χτισμένο τον 13ο αιώνα από τον Γοδεφρείδο ντε Μπρυγέρ. Πρόκειται για ένα από τα πιο εντυπωσιακά φράγκικα κάστρα της Πελοποννήσου, με τείχη που φτάνουν τα 7 μέτρα ύψος. Στέκει αγέρωχο στην κορυφή του λόφου, προσφέροντας μια πανοραμική θέα που κόβει την ανάσα προς την πεδιάδα της Μεγαλόπολης.

Μέσα στα τείχη και στα σοκάκια του χωριού, ο επισκέπτης θα ανακαλύψει θησαυρούς της βυζαντινής τέχνης:

• Το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου (13ος αι.): Με σπάνιες αγιογραφίες που αποτελούν μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

• Η Παναγιά του Κάστρου (11ος-12ος αι.): Ένα από τα παλαιότερα κτίσματα της περιοχής, ενσωματωμένο στο μεσαιωνικό σκηνικό.

Τα γεφύρια που ενώνουν μύθους και ιστορία

Λίγο έξω από το χωριό, ο επισκέπτης συναντά δύο αρχιτεκτονικά κομψοτεχνήματα: το γεφύρι του Κούκου και το παλιό γεφύρι της Καρύταινας. Το τελευταίο είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό, καθώς στη βάση ενός εκ των πέντε τόξων του βρίσκεται ενσωματωμένο ένα μικρό βυζαντινό εκκλησάκι αφιερωμένο στη Γέννηση της Θεοτόκου.

Παρά την τεράστια ιστορική και αισθητική της αξία, η Καρύταινα παραμένει ένας προορισμός «εκτός ραντάρ» για τους πολλούς. Αυτή ακριβώς η «απομόνωση» είναι που της επέτρεψε να διατηρήσει την αυθεντικότητά της, μακριά από τον μαζικό τουρισμό. Σε υψόμετρο 550 μέτρων και σε απόσταση μόλις 54 χλμ. από την Τρίπολη, το «Τολέδο της Ελλάδας» περιμένει εκείνους που αναζητούν την ηρεμία, την ιστορία και την άγρια ομορφιά της αρκαδικής γης.

Πηγή φωτογραφιών: wikipedia.org