Γιατί ο πόλεμος στο Ιράν έχει διπλό όφελος για τον Πούτιν

Μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να βοηθήσει την πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Παρόλο που η επίθεση κατά του Ιράν αποτελεί αιτία ανησυχίας στη Μόσχα, θεωρείται επίσης ως «δικαίωση» της δικής της γεωπολιτικής στρατηγικής, συμπεριλαμβανομένης της επιθετικότητας κατά της Ουκρανίας. Είναι μια επιβεβαίωση της μακροχρόνιας άποψης του Κρεμλίνου για την υπό την ηγεσία των ΗΠΑ Δύση, ως έναν αδίστακτο και παράλογο παράγοντα.

Για τον Πούτιν, ο πόλεμος των ΗΠΑ κατά του Ιράν πιθανότατα αντικατοπτρίζει τα γεγονότα του 2011 στη Λιβύη, τα οποία επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τις δικές του αντιλήψεις για την απειλή. Εκείνη τη χρονιά μια στρατιωτική επέμβαση υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ είχε ως αποτέλεσμα την ανατροπή του Καντάφι.

Η επίθεση του ΝΑΤΟ στη Λιβύη, την οποία ο προστατευόμενος του Πούτιν και τότε πρόεδρος Μεντβέντεφ είχε διευκολύνει εγκρίνοντας την αποχή της Ρωσίας, κατά τη διάρκεια ψηφοφορίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, ήταν ένας από τους παράγοντες που τον ώθησαν να αποφασίσει να επιστρέψει στην προεδρία.

Τον Οκτώβριο του 2011, έναν μήνα αφότου ο Πούτιν αποδέχτηκε την πρόταση για μία ακόμη προεδρική υποψηφιότητα, ο Καντάφι δολοφονήθηκε από αντάρτες και το βίντεο του θανάτου του έγινε viral στο Διαδίκτυο.

Για τον Πούτιν ήταν μία σαφής επίδειξη του τι μπορεί να τον περιμένει προσωπικά και τη Ρωσία γενικότερα σε περίπτωση που ανεχόταν τη νεοφιλελεύθερη σταυροφορία «εκδημοκρατισμού».

Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, διαμαρτυρίες κατά της νοθείας στις βουλευτικές εκλογές διοργανώθηκαν από φιλοδυτικούς κατοίκους των πόλεων στη Μόσχα. Αυτό χρησίμευσε ως ένα ακόμη «κόκκινο πανί» για το Κρεμλίνο. Ο Πούτιν παρακολουθούσε για μερικούς μήνες πριν καταστείλει αποφασιστικά τις διαμαρτυρίες την παραμονή της ορκωμοσίας του τον Μάιο του 2012. Ηταν ένα σημείο καμπής στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική της Ρωσίας.

Παρακολουθώντας τα δραματικά γεγονότα να εκτυλίσσονται στο Ιράν αυτή τη στιγμή, ο Πούτιν πιθανότατα να αισθάνεται ότι οι ενέργειές του στην Ουκρανία ήταν δικαιολογημένες και είναι ευγνώμων στους Σοβιετικούς προκατόχους του που κατασκεύασαν το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο, το οποίο διασφαλίζει την αδιαπέραστη φύση του περσοναλιστικού του καθεστώτος.

Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ξεκίνησε έναν βάναυσο επιθετικό πόλεμο εναντίον του πλησιέστερου γείτονα της Ρωσίας στην Ευρώπη, ο Πούτιν εξακολουθεί να θεωρεί τον εαυτό του πιστό υποστηρικτή της εξαφανιζόμενης τάξης πραγμάτων μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, της οποίας η κατάρρευση – τουλάχιστον κατά τη γνώμη του – επισπεύστηκε.

Ενας ακόμη λόγος για τη σημερινή ουδετερότητα της Ρωσίας είναι η απαράδεκτη σχεδόν υποχωρητική θέση του ίδιου του Τραμπ στη σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας.

Η Μόσχα δεν θέλει να δώσει στους Ευρωπαίους ηγέτες την ευκαιρία να διαταράξουν τη σχέση που έχει σφυρηλατήσει με την κυβέρνηση Τραμπ και να παρατείνουν τον πόλεμο.

Ο μόνος τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε η Μόσχα να βοηθήσει το Ιράν είναι με τη στρατιωτική τεχνολογία που έχει αναπτύξει στα τέσσερα χρόνια του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά αυτό θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις σχέσεις με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ του Τραμπ, ενώ το Ιράν μπορεί να μην έχει τα χρήματα για να την πληρώσει.

Ενας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα εξαντλούσε τα οπλοστάσια των ΗΠΑ, τα οποία διαφορετικά θα ήταν διαθέσιμα στην Ουκρανία, ειδικά όσον αφορά τους κρίσιμους πυραύλους αεράμυνας. Το τέλμα των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή θα σήμαινε επίσης ότι η Μόσχα θα μπορούσε να εξασφαλίσει μεγαλύτερη επιρροή στις συνεχιζόμενες συνομιλίες με την Ουκρανία.

Ο πόλεμος, τον οποίο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ προσπαθούν τώρα να πουλήσουν ως κάτι που θα μπορούσε να βοηθήσει τους Ιρανούς να χτίσουν μια πιο ελεύθερη και πιο ευημερούσα χώρα, θα αυξήσει μόνο την πολιορκημένη στάση των Ρώσων και θα εδραιώσει την εικόνα του Πούτιν ως προστάτη του έθνους, έστω και αυταρχικού.

Η ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΚΑΙ Η ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ

Η ιδέα της εξαπόλυσης ολοκληρωτικής επιθετικότητας στην Ουκρανία έχει τις ρίζες της στο σοβιετικό δόγμα της δεκαετίας του 1930 για τη μεταφορά του πολέμου στο έδαφος του εχθρού. Η Ουκρανία και η Γεωργία έγιναν «εχθρικό έδαφος» όταν το ΝΑΤΟ αποφάσισε, το 2007, να επιτρέψει την ένταξή τους.

Οι επιθέσεις στην Ουκρανία το 2014 και στη συνέχεια η εισβολή του 2022 χαρακτηρίστηκαν από το Κρεμλίνο ως προληπτικά μέτρα του είδους της στρατιωτικής επέμβασης που βίωσαν το Ιράκ, η Λιβύη και η Συρία και που αντιμετωπίζει τώρα το Ιράν.