Το «μέντιουμ άλογο» που πίστεψε όλη η Αμερική, και το μυστικό που αποκαλύφθηκε μετά από χρόνια

Στα μέσα του 20ού αιώνα, σε μια περίοδο όπου η ανάγκη για ελπίδα, θαύματα και απαντήσεις ήταν έντονη στην αμερικανική κοινωνία, μια φοράδα από τη Βιρτζίνια κατάφερε να γίνει εθνική διασημότητα.

Το όνομά της ήταν Lady Wonder και για πολλά χρόνια παρουσιαζόταν ως ένα από τα πιο εντυπωσιακά «μέντιουμ» των Ηνωμένων Πολιτειών. Χιλιάδες άνθρωποι ταξίδευαν από κάθε γωνιά της χώρας για να τη δουν από κοντά και να ζητήσουν τη «γνώμη» της για σημαντικές αποφάσεις, προβλήματα της ζωής τους ή ακόμη και για γεγονότα του μέλλοντος.

Η ιστορία της Lady Wonder ξεκινά το 1924, όταν γεννήθηκε στη Βιρτζίνια. Σε μικρή ηλικία πέρασε στη φροντίδα της Κλόντια Φόντα, μιας γυναίκας που εργαζόταν σε σιδηροχυτήριο αλλά παράλληλα είχε μεγάλο ενδιαφέρον για την εκπαίδευση αλόγων. Από την αρχή η Φόντα υποστήριζε ότι η φοράδα είχε εξαιρετική ευφυΐα. Σύμφωνα με την ίδια, το ζώο μάθαινε γρήγορα εντολές και μπορούσε να εκτελεί πολύπλοκα κόλπα που σπάνια συναντώνται σε άλογα.

Με τον καιρό η Φόντα άρχισε να εκπαιδεύει τη Lady Wonder χρησιμοποιώντας κύβους με τα γράμματα του αγγλικού αλφαβήτου. Η φοράδα έδειχνε με τη μουσούδα της τα γράμματα που σχημάτιζαν λέξεις, απαντώντας έτσι σε ερωτήσεις των επισκεπτών. Αργότερα οι κύβοι αντικαταστάθηκαν από μια αυτοσχέδια «γραφομηχανή» με μεγάλα πλήκτρα, τα οποία το άλογο μπορούσε να πατά με τη μουσούδα του. Το θέαμα ενός ζώου που φαινόταν να γράφει λέξεις εντυπωσίαζε τους επισκέπτες και σύντομα η φήμη της άρχισε να εξαπλώνεται.

Η φάρμα της Φόντα μετατράπηκε σε αξιοθέατο. Οι επισκέπτες πλήρωναν ένα μικρό αντίτιμο για να δουν από κοντά τη Lady Wonder και να της κάνουν ερωτήσεις. Η ιδιοκτήτριά της υποστήριζε ότι η φοράδα διέθετε «έκτη αίσθηση» και μπορούσε να προβλέπει το μέλλον. Έτσι, πολλοί άρχισαν να τη συμβουλεύονται για αποτελέσματα εκλογών, αθλητικούς αγώνες, οικονομικές εξελίξεις ή ακόμη και για εξαφανισμένους ανθρώπους.

Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, περισσότεροι από 150.000 άνθρωποι λέγεται ότι επισκέφθηκαν τη Lady Wonder. Δημοσιογράφοι, περίεργοι επισκέπτες αλλά και επιστήμονες ήθελαν να δουν αν πράγματι το άλογο είχε μαντικές ικανότητες. Ο Τύπος της εποχής συχνά ενίσχυε το μυστήριο γύρω από τη φοράδα, καθώς οι ιστορίες για «θαυματουργές» προβλέψεις πουλούσαν περισσότερα φύλλα.

Μεταξύ των πιο γνωστών ιστοριών ήταν η υποτιθέμενη πρόβλεψη της νίκης του πυγμάχου Τζιν Τούνεϊ απέναντι στον Τζακ Ντέμπσι το 1927. Επίσης λέγεται ότι είχε προβλέψει αποτελέσματα προεδρικών εκλογών και νικητές μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων. Ιδιαίτερη δημοσιότητα πήραν και περιπτώσεις εξαφανισμένων παιδιών, όπου οι απαντήσεις της παρουσιάστηκαν ως καθοριστικές για τον εντοπισμό τους.

freepik

Ωστόσο όσο μεγάλωνε η φήμη της Lady Wonder, τόσο αυξανόταν και η περιέργεια των επιστημόνων. Πολλοί άρχισαν να υποψιάζονται ότι η συμπεριφορά της έμοιαζε με εκείνη του «Έξυπνου Χανς», ενός διάσημου αλόγου από τη Γερμανία που φαινόταν να λύνει μαθηματικά προβλήματα αλλά στην πραγματικότητα αντιδρούσε σε ανεπαίσθητες κινήσεις των ανθρώπων γύρω του.

Παρόμοια εξήγηση πρότεινε και ο ψυχολόγος Μπ. Φ. Σκίνερ. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η Lady Wonder δεν διέθετε υπερφυσικές ικανότητες, αλλά απλώς ανταποκρινόταν σε μικροσκοπικά σήματα που έδινε – συχνά ασυνείδητα – η ιδιοκτήτριά της. Η στάση του σώματος, ο τόνος της φωνής ή η αναπνοή μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ενδείξεις για το σωστό γράμμα ή την απάντηση.

Η υπόθεση ενισχύθηκε όταν έγιναν πειράματα σε ελεγχόμενες συνθήκες. Όταν η Φόντα δεν μπορούσε να δει την ερώτηση ή δεν γνώριζε την απάντηση, η εντυπωσιακή ακρίβεια της φοράδας εξαφανιζόταν. Το φαινόμενο λειτουργούσε μόνο όταν η ιδιοκτήτρια βρισκόταν κοντά και μπορούσε να παρακολουθεί τι συνέβαινε.

Παρόμοια συμπεράσματα κατέληξαν και επαγγελματίες ταχυδακτυλουργοί που εξέτασαν την περίπτωση. Ο μάγος Μίλμπορν Κρίστοφερ επισκέφθηκε τη φάρμα μεταμφιεσμένος και πραγματοποίησε ένα μικρό πείραμα, το οποίο έδειξε ότι η Φόντα πιθανότατα καθοδηγούσε – έστω και ασυνείδητα – τη φοράδα μέσω ανεπαίσθητων κινήσεων.

Η Lady Wonder πέθανε το 1957, αφήνοντας πίσω της έναν μύθο που εξακολουθεί να συζητείται μέχρι σήμερα. Η ιστορία της θεωρείται πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η ανθρώπινη ανάγκη για θαύματα, ελπίδα και νόημα μπορεί να δημιουργήσει εντυπωσιακές αφηγήσεις γύρω από φαινόμενα που στην πραγματικότητα έχουν πολύ πιο απλές εξηγήσεις. Με άλλα λόγια, η Lady Wonder ίσως να μην προέβλεπε το μέλλον. Αντίθετα, οι άνθρωποι έβλεπαν μέσα από εκείνη τις δικές τους προσδοκίες και επιθυμίες.