Basij: Η βίαιη πολιτοφυλακή του Ιράν που εκπαιδεύτηκε να σκοτώνει για το ισλαμικό καθεστώς

Μετά από στοχευμένο πλήγμα στην καρδιά της Τεχεράνης, η Πολεμική Αεροπορία του Ισραήλ εξόντωσε τον διοικητή της παραστρατιωτικής οργάνωσης «Βasij». Ο Γκολαμρεζά Σολεϊμανί, βρισκόταν στο τιμόνι της παραστρατιωτικής δύναμης τα τελευταία έξι χρόνια. Η ομάδα των φανατικών έχει εκπαιδευτεί από το καθεστώς για να καταπνίγει τις διαφωνίες με κάθε κόστος. Στις πρόσφατες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που σάρωσαν το Ιράν έπαιξε βασικό ρόλο στη βάναυση καταστολή από το κράτος, σε δολοφονίες ατόμων, αβάσιμες κρατήσεις, καθώς και μια σειρά από επαναλαμβανόμενες αναγκαστικές ομολογίες που εξόργισαν περαιτέρω τους εκατομμύρια Ιρανούς που διακινδύνευσαν τη ζωή τους για αλλαγή.

Εκτός από άλλες ένοπλες δυνάμεις της ιρανικής κυβέρνησης, μεγάλο μέρος της βίας που ασκείται κατά των διαδηλωτών ενορχηστρώνεται από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) . Γνωστό στα Φαρσί ως «Sepah e Pasdaran e Enghelab e Eslami», που μεταφράζεται ως η «λεγεώνα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης», το IRGC είναι ένα από τα πιο ισχυρά, διαφοροποιημένα και έντονα στρατιωτικοποιημένα παρακλάδια των Ενόπλων Δυνάμεων του Ισλαμικού Καθεστώτος.

Οι πανίσχυροι «Φρουροί της Επανάστασης»

Αυτή η ισχυρή οντότητα αναφέρεται απευθείας στον Ανώτατο Ηγέτη της χώρας και έχει χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ και άλλους ως τρομοκρατική ομάδα. Η ομάδα είναι οπλισμένη με τις δικές της ναυτικές, αεροδιαστημικές, μυστικές, χερσαίες και ξένες δυνάμεις (Quds), μαζί με τη δική της πολιτοφυλακή - τους εθελοντές που είναι γνωστοί ως Basij. Έχουν απεριόριστη παρουσία σε όλες τις πτυχές της ιρανικής κοινωνίας και παραμένουν μια βαθιά πηγή ανησυχίας και μνησικακίας μεταξύ των Ιρανών πολιτών.

Το IRGC ιδρύθηκε το 1979 από τον ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Αγιατολάχ Ρουχόλα Χομεϊνί, με στόχο τη δημιουργία ενός στρατού από θρησκευτικά φορτισμένους πιστούς, των οποίων η μοναδική αποστολή θα ήταν να προστατεύουν τις «αξίες» και την «ιδεολογία» της «Ισλαμικής επανάστασης» από εγχώριες και εξωτερικές απειλές. Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, κατάφερε να εξελιχθεί σε πολιτική και εμπορική δύναμη, αυξάνοντας την επιρροή του στους πιο ισχυρούς ομίλους και βιομηχανίες της χώρας -συμπεριλαμβανομένων του πετρελαίου και του φυσικού αερίου- και ασκώντας επιρροή σε μεγάλο μέρος των πολιτικών υποθέσεων της χώρας.

«Είναι οπλισμένοι, έχουν υποστεί ιδεολογική πλύση εγκεφάλου και κινητοποιούνται εύκολα», λέει ένας φοιτητής πολιτικών επιστημών στην Τεχεράνη, ο οποίος έχει πολλαπλές συναντήσεις με την ομάδα. «Η Basij είναι ένα από τα ισχυρότερα και πιο εξελιγμένα δημιουργήματα του ισλαμικού καθεστώτος». Πρόσθεσε ότι η βαθιά ριζωμένη χειραγώγηση τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών από το καθεστώς έχει δημιουργήσει έναν «χαμηλού κόστους» αλλά εξαιρετικά «αποτελεσματικό» αμυντικό μηχανισμό.

Τα μέλη της Basij χρειάζονται λιγότερη εκπαίδευση από εκείνα σε πιο τακτικές μεραρχίες και κινητοποιούνται εύκολα, και έτσι είναι συχνά οι πρώτοι των ενόπλων δυνάμεων που ανταποκρίνονται σε αναταραχές. Οι Basij αποτελούνται κυρίως από νέους άνδρες της εργατικής τάξης (ή αγόρια κάτω των 18 ετών) που δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει καριέρα, δεν έχουν παντρευτεί ή δεν έχουν αποκτήσει παιδιά.

Τα «ανθρώπινα κύματα» στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ

Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ (1980–88), τα μέλη της Basij ήταν υπεύθυνα για τις διαβόητες επιθέσεις του «ανθρώπινου κύματος», κατά τις οποίες ορμούσαν εναντίον των ιρακινών δυνάμεων στις πιο επικίνδυνες καταστάσεις, οδηγώντας σε πολλά θύματα, ουσιαστικά εκκενώνοντας την περιοχή για πιο άρτια εκπαιδευμένα στρατεύματα. Από τη δεκαετία του 2000, έχουν αναλάβει ηγετικό ρόλο στην καταστολή των διαμαρτυριών, κυρίως στις διαμαρτυρίες για τις προεδρικές εκλογές του 2009 και στις εκλογές του 2022–23, στις διαδηλώσεις με σύνθημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία»

Σύμφωνα με το Time, είναι ευρέως γνωστό ότι ενώ αυτοί οι φανατικοί επαναστάτες είναι σχετικά λίγοι σε αριθμό, έχουν όμως εξαιρετικά ισχυρή δύναμη. Τα άτομα με τα οποία μίλησε το TIME για αυτό το άρθρο εκτιμούν ότι η ομάδα αποτελεί περίπου το 10% του πληθυσμού των 83 εκατομμυρίων του Ιράν - περίπου 8 εκατομμύρια πιστούς των οποίων η ύπαρξη ορίζεται σε αυτό το καθεστώς.

Μερικοί από αυτούς είναι εγκληματίες που εντάσσονται στις δυνάμεις για να μειωθούν οι ποινές τους. Άλλοι είναι καιροσκόποι που συσσωρεύουν μια περιουσία μέσω της αφοσίωσής τους σε αυτό το σύστημα, το οποίο τους έχει επιτρέψει να πετύχουν μερικές από τις μεγαλύτερες εμπορικές, βιομηχανικές και πετρελαϊκές συμφωνίες και να έχουν συμμετοχή σε πολλές επικερδείς συναλλαγές στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.

Με την πάροδο των ετών, μεγάλο μέρος αυτού του πλούτου έχει αυξηθεί περαιτέρω ως αποτέλεσμα μιας χρεοκοπημένης οικονομίας λόγω των δυτικών κυρώσεων, που ολοκληρώνονται με την εγχώρια διαφθορά και την έλλειψη ρυθμιστικού συστήματος.

Μετά τις πολυσυζητημένες προεδρικές εκλογές του Ιράν το 2009 , το καθεστώς είχε καταστείλει βάναυσα και γρήγορα ειρηνικές διαμαρτυρίες υπέρ των «μεταρρυθμιστών υποψηφίων», σε αυτό που έγινε γνωστό ως «πράσινο κίνημα». Αν και δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ, πολλοί στο Ιράν πιστεύουν ότι εκείνη την εποχή το καθεστώς χρησιμοποίησε την περιφερειακή του επιρροή για να παρατάξει παραστρατιωτικές δυνάμεις από τον Λίβανο, το Ιράκ και τη Συρία για να ενισχύσει τις επιθέσεις εναντίον του ίδιου του λαού του - μια πρακτική που μέχρι σήμερα πιστεύεται ότι χρησιμοποιείται από το IRGC για τον περιορισμό της διαφωνίας στο εσωτερικό.

Εκείνη την εποχή, ο ίδιος ο στρατηγός Χοσεΐν Χαμεντανί - ο διοικητής του IRGC που σκοτώθηκε στη Συρία το 2015 - ήταν υπεύθυνος για τη χρήση τέτοιων δυνάμεων για την καταστολή των διαδηλώσεων του 2009. Στην τελευταία του συνέντευξη, επιβεβαίωσε την παρουσία 45 χιλιάδων δυνάμεων της Basij στην Τεχεράνη.