Ακαθάριστα οικόπεδα: Ώρα μηδέν για τους ιδιοκτήτες ‑ Ποιοι εξαιρούνται, πόσο είναι το πρόστιμο

Σε πλήρη εξέλιξη τίθεται ο σχεδιασμός για την αντιπυρική θωράκιση της χώρας, καθώς από την 1η Απριλίου 2026 ξεκινά επίσημα η περίοδος υποχρεωτικού καθαρισμού για τους ακάλυπτους χώρους και τα οικόπεδα.

Αρκετοί Δήμοι έχουν τεθεί σε ετοιμότητα. Μάλιστα, ο Δήμος Αγίας Παρασκευής ενόψει της αντιπυρικής περιόδου, από 1-5-2026 έως και 31-10-2026, καλεί όλους τους ιδιοκτήτες οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται εντός των ορίων του Δήμου, να προβούν έγκαιρα στον καθαρισμό τους, απομακρύνοντας χόρτα, κλαδιά και οποιαδήποτε άλλα υλικά, τα οποία δύναται να αποτελέσουν καύσιμη ύλη σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών

Συγκεκριμένα, όλοι οι ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων οφείλουν να προβούν σε καθαρισμό των ιδιοκτησιών τους κατά το χρονικό διάστημα από 1η Απριλίου έως 15η Ιουνίου 2026, καθώς και να διατηρούν τους χώρους αυτούς καθαρούς καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, έως και την 31η Οκτωβρίου 2026.

Μετά την ημερομηνία αυτή, οι αρμόδιοι φορείς (δήμοι, πυροσβεστική υπηρεσία) προβαίνουν σε ελέγχους, αυτεπάγγελτους καθαρισμούς και βεβαίωση παραβάσεων.

Επισημαίνεται πως από την πλευρά του ο Δήμος και έχοντας ως απόλυτη προτεραιότητα την αποτελεσματικότερη θωράκιση της ζωής και των περιουσιών των πολιτών θα εντατικοποιήσει τις δράσεις πρόληψης προς αυτή την κατεύθυνση. Σε αυτό το πλαίσιο θα προχωρήσει το αμέσως επόμενο διάστημα στον καθαρισμό και την αποψίλωση όλων των δημοσίων χώρων της πόλης, με στόχο τον περιορισμό του κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς.

Η δήλωση καθαρισμού υποβάλλεται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στον σύνδεσμο: https://akatharista.apps.gov.gr , υποχρεωτικά μέχρι και τις 15 Ιουνίου. Η πλατφόρμα δήλωσης και καταγγελιών θα ανοίξει την 1η Απριλίου.

Αναλυτικά οι υποχρεώσεις ιδιοκτητών:

Όλοι οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται σε:

(α) περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,

(β) περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,

(γ) εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω περ.(α) και β), κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας και

(δ) εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας,

υποχρεούνται να προβαίνουν σε καθαρισμό των ανωτέρω χώρων κατά το χρονικό διάστημα από την 1η Απριλίου μέχρι την 15η Ιουνίου και να τους συντηρούν καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου , ήτοι από 1η Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου, για την αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της.

Από την υποχρέωση αυτή εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτεμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτηρίων, πολυκατοικιών, κ.α. των περιοχών και εκτάσεων που αναφέρονται παραπάνω.

Ο απαιτούμενος καθαρισμός περιλαμβάνει:

• Υλοτομία και απομάκρυνση των ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα.
• Απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους όπως ενδεικτικά το φυλλόστρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατακείμενα ξερά κλαδιά.
• Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δέντρου.
• Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την κάλυψη του εδάφους.
• Απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών, αντικειμένων και απορριμμάτων.
• Ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού.
• Απαγορεύεται η εναπόθεσή των υπολειμμάτων καθαρισμού σε κοινόχρηστους χώρους ή η ανάμειξή τους με οικιακά απόβλητα και πρέπει να μεταφέρονται σε κατάλληλα αδειοδοτημένο αποδέκτη (άρθρο 10 της ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/199776/2429/2021).

Σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης των υπόχρεων στην εκπλήρωση καθαρισμού και συντήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου του χώρου επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 6 με αριθ. πρωτ. 21837 οικ. Φ700/20/2024/24 Υ.Α (ΦΕΚ Β΄ 2695).

Επισημαίνεται επίσης ότι:

α) στους υπόχρεους που αν και καθάρισαν το οικόπεδό τους δεν υποβάλλουν τη δήλωση καθαρισμού, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 53Α του ν. 4662/2020,

β) στις περιπτώσεις υποβολής ψευδούς δήλωσης ως προς την τήρηση της σχετικής υποχρέωσης επιβάλλονται ή καταλογίζονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις όπως αυτές αναγράφονται στην παρ. 7 του άρθρου 6 της με αριθ. πρωτ. 21837 οικ. Φ700/20/2024/24 Υ.Α (ΦΕΚ Β΄ 2695).